III SAB/Wa 30/19
WyrokWSA w Warszawie2019-06-18
Skład orzekający: Maciej Kurasz, Agnieszka Baran, Jacek Kaute
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny zasadnie pozostawił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej bez rozpoznania z powodu braku podpisu na załączniku, mimo że główne pismo zostało podpisane profilem zaufanym ePUAP, a instrukcja ePUAP wskazuje, że podpis obejmuje również załączniki?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny dopuścił się bezczynności w rozpatrywaniu zarzutów, ponieważ złożone przez stronę pismo wraz z załącznikiem, podpisane profilem zaufanym ePUAP, spełniało wymogi formalne. Zgodnie z instrukcją ePUAP i zasadą zaufania do organów państwa, podpis na głównym dokumencie obejmuje również załączniki, co czyni wezwanie do uzupełnienia braków formalnych (podpisanie załącznika) niezasadnym. W związku z tym organ był zobowiązany rozpatrzyć zarzuty, a ich nierozpatrzenie stanowiło bezczynność.Stan faktyczny
Spółka wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, podpisując pismo i załącznik profilem zaufanym ePUAP. Organ egzekucyjny wezwał do uzupełnienia braków formalnych, domagając się podpisu na załączniku, a po bezskutecznym upływie terminu pozostawił zarzuty bez rozpoznania. Spółka wniosła skargę na bezczynność organu, która została oddalona przez WSA. Po uchyleniu tego wyroku przez NSA i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, WSA uznał organ za bezczynny, zobowiązując go do rozpatrzenia zarzutów.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. dopuścił się bezczynności w rozpatrywaniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej; 2) stwierdza, że dopuszczenie się bezczynności przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązuje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. do rozpatrzenia zarzutów z dnia 8 czerwca 2017 roku w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 4) zasądza od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. na rzecz D. sp. z o.o. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w przedmiocie rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) stwierdza, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. dopuścił się bezczynności w rozpatrywaniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej D. sp. z o.o. z siedzibą w W. z dnia 8 czerwca 2017 roku, 2) stwierdza, że dopuszczenie się bezczynności przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zobowiązuje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. do rozpatrzenia zarzutów z dnia 8 czerwca 2017 roku w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 4) zasądza od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. na rzecz D. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej zwany "Naczelnikiem US") na podstawie wystawionego wobec D. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej zwana "Spółką" lub "Skarżącą") tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 30 maja 2017 r. obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2017 r. w kwocie należności głównej 126.659 zł zawiadomieniem z dnia 31 maja 2017 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego należącego do Spółki w [...] S.A. (data doręczenia do Banku 31 maja 2017 r. - za pośrednictwem aplikacji Ognivo). Odpis tytułu wykonawczego wraz z ww. zajęciem Spółka odebrała w dniu 2 czerwca 2017 r.
Pełnomocnik Skarżącej pismem z dnia 8 czerwca 2017 r. (przesłanym za pośrednictwem aplikacji ePUAP) wniósł zarzuty odnośnie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec majątku Spółki.
W związku ze złożonym wnioskiem - przy piśmie z dnia 13 czerwca 2017 r. (za pośrednictwem aplikacji ePUAP) skierowano wezwanie do pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych – złożenia podpisu na przedmiotowym podaniu, przedstawienia pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki oraz do dostarczenia potwierdzenia wniesionej opłaty skarbowej za udzielone pełnomocnictwo. Przedmiotowe wezwanie zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
Pełnomocnik Skarżącej ww. wezwanie odebrał w dniu 5 lipca 2017 r. co potwierdza urzędowe poświadczenie doręczenia aplikacji ePUAP, przesyłając w dniu 12 lipca 2017 r. przy piśmie z dnia 11 lipca 2017 r. za pośrednictwem placówki pocztowej (17 lipca 2017 r. - data wpływu do Urzędu) pełnomocnictwo wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej. Natomiast nie przekazano pisma zatytułowanego "zarzuty" opatrzonego podpisem pełnomocnika Strony. W dniu 7 sierpnia 2017 r. Naczelnik US wydał postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniesionych zarzutów odnośnie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec majątku Spółki z uwagi na brak wywiązania się przez Pełnomocnika z nałożonego obowiązku (brak złożenia podpisu).
W dniu 1 września 2017 r. wpłynęło do Naczelnika US pismo z dnia 26 sierpnia 2017 r. zatytułowane "Ponaglenie"; w którym pełnomocnik Spółki wniósł ponaglenie na brak rozpoznania zarzutów wniesionych 8 czerwca 2017 r., a w konsekwencji wydanie postanowienia z dnia 7 sierpnia 2017 r. w przedmiocie postanowienia wyniesionych zarzutów bez rozpatrzenia.
Pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie przez organ egzekucyjny art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 1 i 3a pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej zwana "k.p.a.") poprzez brak rozpoznania zarzutów i pozostawienie ich bez rozpatrzenia uznając, że Strona winna była uzupełnić braki formalne do załącznika do wniesionych zarzutów poprzez podpisanie go, gdy tymczasem pismo o treści "Zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec D. Sp. z o.o." zostało wniesione w terminie i podpisane profilem e-PUAP, a załącznik do tego pisma stanowił jego uzupełnienie, a ponadto został podpisany profilem e-PUAP. W uzasadnieniu tego ponaglenia pełnomocnik Spółki, po przytoczeniu stosownych przepisów prawa regulujących kwestię składania pism w formie dokumentu elektronicznego, stwierdził, że na portalu e-PUAP nie stawia się wymogu podpisania załączników dodatkowym podpisem, jak stwierdza organ egzekucyjny. Wobec powyższego wniósł o zobowiązanie Naczelnika US do załatwienia sprawy.
Naczelnik US przekazał przy piśmie z dnia 6 września 2017 r. przedmiotowe ponaglenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (data wpływu 7 września 2017 r.) celem rozpatrzenia zgodnie w właściwością.
Dyrektor postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. (doręczonym pełnomocnikowi Strony w dniu 20 października 2017 r.) uznał ponaglenie za nieuzasadnione.
Pełnomocnik Skarżącej nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniósł za pośrednictwem Naczelnika US pismem z dnia 21 listopada 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Naczelnika US z uwagi na brak rozpoznania zarzutów wniesionych w dniu 8 czerwca 2017 r., a w konsekwencji wydanie postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie pozostawienia wniesionych zarzutów bez rozpatrzenia.
Zarzucił naruszenie art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 1 i 3a pkt 1 k.p.a. poprzez brak rozpoznania zarzutów i pozostawienie ich bez rozpatrzenia uznając, że Strona winna była uzupełnić braki formalne do załącznika do wniesionych zarzutów poprzez podpisanie go, gdy tymczasem pismo o treści "Zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec D. Sp. z o.o." zostało wniesione w terminie i podpisane profilem ePUAP, a załącznik do tego pisma stanowił jego uzupełnienie, a ponadto został podpisany profilem ePUAP. W związku z powyższym pełnomocnik Skarżącej wniósł o:
a) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wymienionych w uzasadnieniu skargi;
b) zobowiązanie Organu do załatwienia zarzutów z dnia 8 czerwca 2017 r. w wyznaczonym terminie od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;
c) stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku, która to bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
d) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, od strony przeciwnej - w przypadku wyznaczenia sprawy do postępowania uproszczonego o sporządzenie i doręczenie kopii zarządzenia o wyznaczeniu terminu posiedzenia niejawnego.
Zdaniem pełnomocnika Skarżącej z treści art. 63 § 1 k.p.a. oraz art. 63 § 3a pkt 1 k.p.a. wynika, iż podanie może być wniesione w formie dokumentu elektronicznego i podpisane potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. Zauważył także, że skutki prawne podpisu określa art. 20b ust. 2 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, który stanowi, iż dane w postaci elektronicznej opatrzone podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP są równoważne pod względem skutków prawnych dokumentowi opatrzonemu podpisem własnoręcznym, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Według pełnomocnika z przesłanego dokumentu wynika, iż zarówno same zarzuty, jak i załącznik zostały podpisane profilem zaufanym ePUAP. Zauważył przy tym, że w bramce Naczelnika US na portalu ePUAP nie stawia się wymogu podpisania załączników dodatkowym podpisem, np. elektronicznym formacie XADES.
Ponadto w jego ocenie podpis ePUAP rozciąga się również na załączniki, gdyby bowiem uznać inaczej podpis nie miałby sensu przy składaniu dłuższych pism procesowych. Zauważył, że sam organ egzekucyjny nie wskazał konkretnego przepisu, który regulowałby kwestię czy podpis ePUAP obejmuje/nie obejmuje załączników. Praktyka organów podatkowych, w tym Krajowej Informacji Skarbowej, wskazuje ze optyka Organu nie jest zasadna. Organy uznają bowiem możliwość wniesienia pisma w tej formie.
Mając powyższe na uwadze uznał, iż Organ niezasadnie wzywał go do podpisu załącznika, co oznacza że wezwanie było wadliwe albowiem załącznik był podpisany. Zatem nie było podstaw do wezwania o uzupełnienie. Tym samym Organ powinien był rozpoznać zarzuty. W zaistniałej sytuacji pozostaje w zwłoce co do ich rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik US wniósł o jej oddalenie, zarzuty skargi uznając za niezasadne.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2018 roku, sygn. III SAB/Wa 57/17 oddalono skargę. W uzasadnieniu wskazano, że bezspornym jest, iż braki w treści podań, wynikające z wymogów określonych art. 33, art. 63 k.p.a. oraz art. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej, podlegają usunięciu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. tj. po wezwaniu strony postępowania do ich usunięcia we wskazanym przez organ terminie, nie krótszym niż 7 dni, po bezskutecznym upływie którego, wniosek pozostawia się bez rozpoznania.
Analiza treści wezwania skierowanego do Skarżącej, wzywającego ją do usunięcia braków formalnych zarzutów, prowadzi do konkluzji zgodnej z oceną organu, iż przedłożone przez Skarżącą zarzuty nie były kompletne w świetle ustawowych wymogów podań i wymagały poddania procedurze usunięcia braków formalnych. Zasadnie zatem organ wezwał pełnomocnika Skarżącej do usunięcia braków formalnych pisma, wskazując, iż złożone zarzuty wymagają podpisu, nadto brak jest dokumentu pełnomocnictwa oraz jego opłaty skarbowej. W okolicznościach sprawy, Skarżąca nie usunęła w zakreślonym terminie wytkniętych jej zasadnie braków zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, co skutkowało pozostawianiem zarzutów bez rozpoznania. W konsekwencji organ nie pozostawał w zarzuconej bezczynności.
Powyższy wyrok o sygn. III SAB/Wa 57/17 został zaskarżony. W skardze kasacyjnej z dnia 16 sierpnia 2018 r. zarzucono ww. wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 141 §4, art. 151 i art. 149 §1 pkt 1-3 i §1a p.p.s.a. w zw. z art. 64 §2 w zw. z art. 63 §1 i 3a pkt 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. z dnia 6 kwietnia 2016 r. Dz. U. z 2016 r., poz. 599, tj. z dnia 9 czerwca 2017 r. Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) poprzez oddalenie skargi na bezczynność i uznanie że Strona winna była uzupełnić brak formalny zarzutów poprzez złożenie podpisu, gdy tymczasem pismo o treści "Zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec D. sp. z o.o." zawierającym w załączniku treść zarzutów zostało wniesione w terminie i podpisane profilem ePUAP (podpisem kwalifikowanym), co oznacza, że Skarżąca nie musiała uzupełniać zarzutów o podpis a gdyby nawet uznać, że załącznik nie był podpisany to Organ powinien był wezwać do sprecyzowania zarzutów i ich uzasadnienia skoro w treści pisma (poza załącznikami) była treść Zarzuty na prowadzenie postępowanie egzekucyjne wobec D. sp. z o.o. (podpisana ePUAP) a więc zarzuty były prawidłowo wniesione, a poza tym załącznik stanowił jedynie rozwinięcie zarzutów już wniesionych w piśmie przewodnim. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zobowiązanie Organu do załatwienia zarzutów w wyznaczonym terminie od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy i stwierdzenia, że Organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku, która to bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wniósł o przeprowadzenie dowodu z wydruku z portalu ePUAP z wniesionych przez Stronę zarzutów.
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2019 r. o sygn. II FSK 3531/18 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zaskarżone orzeczenie narusza art. 141§4 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie NSA z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie sposób wywnioskować jakimi przesłankami kierował się Sąd I instancji oddalając skargę w zakresie w jakim uznał, że były podstawy do wezwania do uzupełnienia braku formalnego zarzutu, mianowicie złożenia podpisu.
W uzasadnieniu NSA stwierdził również, że w aktach administracyjnych znajduje się wydruk dokumentu "Zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec D. sp. z o.o." (karta 10 akt administracyjnych), w treści którego między innymi zawarto informację "Dane dotyczące podpisu: Dokument został podpisany – aby go zweryfikować należy użyć oprogramowania do weryfikacji podpisu.". Ponadto zawarto zapis "Lista załączników do pobrania – zarzuty (2).docx.". W treści instrukcji/podręcznika "ePUAP Jak załatwić sprawę ?" stwierdza się m.in., że "Podpis odnosi się do całej treści formularza wraz z załączonymi do niego plikami". Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jakkolwiek instrukcja/podręcznik nie stanowi źródła prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP to jednak mając na uwadze, że jest to oficjalny dokument administracji publicznej określający wybór usługi poprzez wypełnienie formularza i wysyłkę gotowego pisma do urzędu to przyjąć należy, kierując się zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a., że strona kierując się zawartymi w niej wskazówkami nie może z tego tytułu ponosić negatywnych konsekwencji procesowych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę oceni zasadność wezwania Spółki do uzupełnienia braku formalnego, tj. złożenia podpisu na przedmiotowym wniosku oraz rozważy zasadność przeprowadzenia dowodu z dokumentu – wydruku z portalu ePUAP z wniesionych przez stronę zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Istota sprawy dotyczy tego, czy złożone przez Skarżącą w dniu 8 czerwca 2017 roku pismo-zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym zostało podpisane przez Pełnomocnika Skarżącej, a w konsekwencji, czy Organ zasadnie wezwał Skarżącą do uzupełnienia braku formalnego poprzez złożenie podpisu na przedmiotowym dokumencie i wobec nieusunięcia wskazanego braku w zakreślonym terminie– stosownie do art. 64 §2 k.p.a. - pozostawił pismo bez rozpatrzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 3 września 2013 roku, sygn. akt I OPS 2/13 orzekł, iż na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na "bezczynność władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1983 r., SA/Wr 6/83, GP 1983, nr 24). W orzecznictwie wyrażony został również pogląd, zgodnie z którym organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności nie tylko w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a., ale także wówczas, gdy nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99, OSP 2000, nr 6, poz. 87). Prowadzi to do wniosku, że z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej.
Tytułem wstępu należy zauważyć, że sprawa jest rozpoznawana w następstwie uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lutego 2019 r. o sygn. II FSK 3531/18 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2018 roku, sygn. III SAB/Wa 57/17 i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W tym kontekście należy zauważyć, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Podobnie zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Powyższe przepisy skutkują związaniem Sądu oceną wyrażoną w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2019 r. o sygn. II FSK 3531/18. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny m.in. odnosząc się do treści instrukcji/podręcznika "ePUAP Jak załatwić sprawę?" – zawierającej informację, że "Podpis odnosi się do całej treści formularza wraz z załączonymi do niego plikami" –wskazał, że jakkolwiek instrukcja/podręcznik nie stanowi źródła prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP to jednak mając na uwadze, że jest to oficjalny dokument administracji publicznej określający wybór usługi poprzez wypełnienie formularza i wysyłkę gotowego pisma do urzędu to przyjąć należy, kierując się zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a., że strona kierując się zawartymi w niej wskazówkami nie może z tego tytułu ponosić negatywnych konsekwencji procesowych.
Zgodnie z art. 63 §1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Stosownie do art. 63 §3a pkt 1 k.p.a. podanie wniesione w formie dokumentu elektronicznego powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, lub uwierzytelniane w sposób zapewniający możliwość potwierdzenia pochodzenia i integralności weryfikowanych danych w postaci elektronicznej.
Zgodnie z art. 64 §2 k.p.a. jeżeli podanie nie spełnia innych niż określone w §1 (gdzie mowa o braku wskazania adresu wnoszącego podatnie i braku możliwości ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych) wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Zgodnie z art. 20b ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 570 ze zm.) dane w postaci elektronicznej opatrzone podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP są równoważne pod względem skutków prawnych dokumentowi opatrzonemu podpisem własnoręcznym, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Jak wynika z powyższych przepisów podania mogą być składane za pomocą środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (art. 63 §1 k.p.a.) i podpisane podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP (art. 63 §3a pkt 1 k.p.a.), które to dane w postaci elektronicznej opatrzone podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP są co do zasady równoważne pod względem skutków prawnych dokumentowi opatrzonemu podpisem własnoręcznym (art. 20b ust. 2 ww. ustawy z dnia 17 lutego 2005 r.).
Jak wynika z akt administracyjnych (k. 10) Skarżąca złożyła w dniu 8 czerwca 2017 roku za pomocą środków komunikacji elektronicznej (ePUAP) dokument zat. "Zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec D. sp. z o.o.". Dokument ten został podpisany o czym świadczy zawarta informacja (k.10 akt administracyjnych) o treści "Dokument został podpisany – aby go zweryfikować należy użyć oprogramowania do weryfikacji podpisu". Jak wynika z dopuszczonego postanowieniem z dn. 18 czerwca 2019 r. dowodu z dokumentu stanowiącego załącznik do skargi kasacyjnej z dnia 16 sierpnia 2018 r., tj. wydruku z portalu ePUAP z wniesionych przez Skarżącą zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne (k. 69 akt sądowych) dokument ten został podpisany przez Pana A.S. (oznaczenie "Podpis prawidłowy – A.S.") – Pełnomocnika Skarżącej.
W konsekwencji należy uznać, że dokument ten – jako podpisany potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP – spełniał wymogi określone w art. 63 §3a pkt 1 k.p.a. Powyższą ocenę (co do uznania, że ww. podpis został złożony) należy odnieść również do złożonego wówczas (w dn. 8 czerwca 2017 roku) załącznika – pliku o nazwie zarzuty (2).docx (k. 10 akt administracyjnych) obejmującego treścią zarzuty (k. 8-9 akt administracyjnych). Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku z dnia 5 lutego 2019 r. o sygn. II FSK 3531/18 (którą to oceną Sąd jest związany – o czym była mowa wyżej) wobec zawartej w treści instrukcji/podręcznika "ePUAP Jak załatwić sprawę?" (k. 44-46 akt administracyjnych) informacji, że "Podpis odnosi się do całej treści formularza wraz z załączonymi do niego plikami" i mając na uwadze, że jest to oficjalny dokument administracji publicznej określający wybór usługi poprzez wypełnienie formularza i wysyłkę gotowego pisma do urzędu to przyjąć należy, kierując się zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a., że strona kierując się zawartymi w niej wskazówkami nie może z tego tytułu ponosić negatywnych konsekwencji procesowych. Skoro zatem Skarżąca kierując się wskazówkami zawartymi w tej instrukcji/podręczniku uznała, że podpis potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP odnosi się do dokumentu pt. "Zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec D. sp. z o.o." jak i załącznika w postaci pliku o nazwie zarzuty (2).docx obejmującego treścią zarzuty, to kierując się wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, nie może z tego tytułu ponosić negatywnych konsekwencji. Wspomnianą negatywną konsekwencją jest w tym momencie konieczność składania podpisu pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpatrzenia (który to skutek w niniejszej sprawie nastąpił).
Tym samym należy uznać, że zarówno dokument zat. "Zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec D. sp. z o.o." jak i załącznik w postaci pliku o nazwie zarzuty (2).docx obejmującego treścią zarzuty – jako podpisany potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP – spełniał wymogi określone w art. 63 §3a pkt 1 k.p.a. W konsekwencji Naczelnik US nie był uprawniony do wezwania Skarżącego na podstawie art. 64 §2 k.p.a. do uzupełnienia braku formalnego, "tj. złożenia podpisu na przedmiotowym wniosku" pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia i w następstwie braku uzupełnienia wskazanego przez Naczelnika US braku formalnego do pozostawienia podania bez rozpatrzenia.
Mając na uwadze powyższe należy uznać, że Naczelnik US był (i jest) zobowiązany do rozpatrzenia przedmiotowych zarzutów z dnia 8 czerwca 2017 roku (obejmujących dokument zat. "Zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne wobec D. sp. z o.o." jak i załącznik w postaci pliku o nazwie zarzuty (2).docx obejmującego treścią zarzuty), a co za tym idzie ich nie rozpatrując dopuścił się bezczynności (działając w mylnym przekonaniu, że zasadne było pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia zgodnie z art. 64 §2 k.p.a.) o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 §1 pkt 3 p.p.s.a.
W ocenie Sądu wskazane dopuszczenie się przez Naczelnika US bezczynności nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 §1a p.p.s.a.. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2515/17 zagadnienie charakteru bezczynności należy ocenić przez pryzmat rodzaju i stanu danej sprawy. Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa rozumie się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której naruszenie jest oczywiste. Przy czym jest to naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. W niniejszej sprawie naruszenie nie miało, w ocenie Sądu, takiego charakteru – Naczelnik US działał w mylnym przekonaniu, że zasadne było pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia zgodnie z art. 64 §2 k.p.a. Zauważyć należy w tym kontekście również to, że pierwotnie skarga na bezczynność została oddalona ww. wyrokiem WSA w Warszawie dnia 6 maja 2018 roku, sygn. III SAB/Wa 57/17 co dodatkowo uzasadnia taką ocenę.
Działając na podstawie art. 149 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał Naczelnika US do rozpatrzenia zarzutów z dnia 8 czerwca 2017 roku w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na kwotę zasądzoną z tego tytułu na rzecz Skarżącej składają się: wpis od skargi -100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł oraz opata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło