III SAB/Wa 37/19

Dnia 27 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, po rozpoznaniu w dniu 27 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. postanawia odrzucić skargę C. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej zwana "Skarżącą"), reprezentowana przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego, pismem z 29 kwietnia 2019 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lipca 2019 r. tymczasowy pełnomocnik Skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi wraz z dokumentem, z którego wynika umocowanie osób udzielających pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia. W wezwaniu pouczono, że nieusunięcie wskazanych braków w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwania, spowoduje odrzucenie skargi. Pełnomocnik Skarżącej w odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z 21 lipca 2019 r. poinformował, że w przedmiotowej sprawie został wyznaczony z urzędu jako tymczasowy pełnomocnik, który nie jest pełnomocnikiem do doręczeń. Wyjaśnił, że jego umocowanie do działania to postanowienie organu z 20 kwietnia 2017 r. Do pisma załączył pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. z 8 maja 2017 r. potwierdzające, iż został on wyznaczony tymczasowym pełnomocnikiem szczególnym dla Skarżącej w postępowaniu podatkowym w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług. Na podstawie zarządzenia z dnia 31 lipca 2019 r. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez własnoręczne podpisanie skargi lub nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi, a także nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynika umocowanie osób, które podpisały skargę do reprezentacji spółki w dacie jej podpisania. W wezwaniu pouczono, że nieusunięcie wskazanych braków w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwania, spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie zostało przesłane na adres korespondencyjny Skarżącej wskazany w skardze. Z adnotacji dokonanych przez doręczyciela na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wynika, że z uwagi na nieobecność adresata w dniu 2 sierpnia 2019 r., przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, umieszczając zawiadomienie o powyższym w drzwiach adresata. Przesyłkę awizowano powtórnie 12 sierpnia 2019 r. Z uwagi na to, że Skarżąca przesyłki nie odebrała, zwrócono ją do Sądu 20 sierpnia 2019 r. Skarżąca do dnia wydania powyższego postanowienia nie usunęła braków formalnych skargi poprzez jej własnoręczne podpisanie lub nadesłanie własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi oraz nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynika umocowanie osób, które podpisały skargę do reprezentacji spółki w dacie jej podpisania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 65 § 1 i art. 69 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej zwana "P.p.s.a." - Sąd dokonuje doręczeń przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy, w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. Stosownie natomiast do treści art. 73 § 1 - 3 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 – art. 72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia adresata w określony tam sposób, wraz z informacją o możliwości odbioru pisma w terminie siedmiu dni. W przypadku niepodjęcia pisma we wskazanym terminie, powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma, w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, pozostawia się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Zgodnie natomiast z § 4 art. 73 P.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, o którym mowa w art. 73 § 1 P.p.s.a. Przepis art. 49 § 1 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony, w tym skarga, nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni. Nieumieszczenie własnoręcznego podpisu pod skargą oraz niewykazanie przy składaniu skargi oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które podpisały skargę do reprezentacji spółki w dacie wniesienia skargi stanowi brak formalny skargi, który może być uzupełniony w terminie 7 dni od daty otrzymania stosownego wezwania sądu. Sąd umożliwił uzupełnienie powyższych braków, wskazując Skarżącej właściwy sposób postępowania, wyznaczając 7-dniowy termin na ich uzupełnienie (liczony od dnia doręczenia wezwania) oraz pouczając o rygorze niezastosowania się do ww. wezwania, tj. odrzuceniu skargi. Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie przesyłka zawierająca wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi była awizowana dwukrotnie. Skarżąca przesyłki nie odebrała, a zatem należało ją uznać za doręczoną z ostatnim dniem czternastodniowego terminu, liczonego od daty pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym, tj. z dniem 16 sierpnia 2019 r. W związku z tym siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi rozpoczął bieg 17 sierpnia 2019 r. i upłynął z dniem 23 sierpnia 2019 r. (piątek), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 i § 2 P.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy zakreślony w wezwaniu z 31 lipca 2019 r. termin upłynął bezskutecznie, albowiem Skarżąca do dnia wydania powyższego postanowienia nie podpisała skargi ani nie przedłożyła własnoręcznie podpisanego egzemplarza skargi oraz nie nadesłała oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób, które podpisały skargę do reprezentacji spółki w dacie wniesienia skargi. Nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 58 § 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Sąd jednocześnie zwraca uwagę, że skarga została wniesiona przez tymczasowego pełnomocnika szczególnego wyznaczonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w W. na wniosek Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego na podstawie art. 138m oraz art. 138n ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z póżn. zm., dalej jako: "O.p."). Natomiast stosownie do art. 138e § 1 O.p. w zw. z art. 138m § 1 O.p. zakres umocowania pełnomocnika szczególnego tymczasowego obejmuje jedynie reprezentowanie skarżącej Spółki przed organem podatkowym. Podkreślenia wymaga, że w przypadku pełnomocnictwa szczególnego, zakres umocowania zostaje ograniczony przez wskazanie sprawy, w której ma działać pełnomocnik (B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa. Komentarz praktyczny. Gdańsk 2017, s. 742). Tym samym nie rozciąga się ono na postępowanie sądowoadministracyjne, które reguluje procedura odrębna w stosunku do postępowania podatkowego. Na podstawie art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że dla potrzeb postępowania sądowoadministracyjnego każdorazowo konieczne jest przedłożenie odrębnego pełnomocnictwa, które stanowi część akt sądowych niezależnie od dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania administracyjnego. Postępowanie przed sądem administracyjnym, pomimo iż zapoczątkowane jest wniesieniem skargi za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżony akt, w żadnym wypadku nie może być traktowane jako dalszy ciąg postępowania przed tym organem. Przepisy cytowanej ustawy stanowią podstawę dla dokonywania przez sądy kontroli działalności administracji publicznej, dlatego nie może być tutaj mowy o jakiejkolwiek ciągłości pomiędzy jednym, a drugim postępowaniem (por. wyrok z dnia 20 grudnia 2006 r. I FSK 1226/06). Regulacje zawarte w art. 138e § 1 O.p. oraz art. 138m § 1 O.p. w myśl, którego – "w przypadku niemożności wszczęcia postępowania lub prowadzenia postępowania wobec osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej z powodu braku powołanych do tego organów lub niemożności ustalenia adresu siedziby, miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zamieszkania osób upoważnionych do reprezentowania jej spraw, organ podatkowy wyznacza dla tej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej tymczasowego pełnomocnika szczególnego upoważnionego do działania do czasu wyznaczenia kuratora przez sąd" - wskazują jednoznacznie, że zakres umocowania tymczasowego pełnomocnika szczególnego ograniczony jest do działania przed organem podatkowym. Z przepisu art. 138m § 1 O.p. wynika uprawnienie do działania na rzecz reprezentowanej strony do czasu wyznaczenia przez sąd rejestrowy kuratora i jeśli kurator zostanie wyznaczony przed zakończeniem postępowania przed organem podatkowym, to uprawnienie pełnomocnika szczególnego do reprezentacji strony wygasa. Powyższa argumentacja została zaprezentowana w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 942/17 oraz w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 470/19, którą Sąd rozpoznający sprawę w całości podziela. W konsekwencji należało przyjąć, że tymczasowy pełnomocnik szczególny nie posiada umocowania do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.