III SO/Wa 2/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego postanawia przyznać S. H. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego 1. Wnioskiem z dnia 18 lutego 2008 r. złożonym na urzędowym formularzu S. H.(dalej jako: "wnioskodawca") wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, motywując to bardzo trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Wnioskodawca jest osobą samotną. Utrzymuje się z emerytury oraz niewielkiego wynagrodzenia – łącznie 2.233,48 zł. Z kwoty tej opłaca czynsz, telefon, prąd i gaz (łącznie powyżej 250 zł). Dodatkowo ponosi koszty związane z bieżącym utrzymaniem domu, wyżywieniem. Spłaca także pożyczkę w wysokości 72,29 zł. Do stałych kosztów utrzymania wnioskodawca zaliczył opłaty za leki (cierpi na liczne schorzenia) i wizyty lekarskie. Wnioskodawca podkreślił, że przyznano mu już raz prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego w sprawie III SO/Wa 19/06. Wskazał przy tej okazji, że pomoc udzielona mu przez wyznaczonego dla niego pełnomocnika (D.J.) ocenia dobrze, w związku z czym prosi o jego ponowne ustanowienie. Do formularza wnioskodawca dołączył kopie faktur dokumentujących zakup leków, odcinki przekazów pocztowych, dowody opłat za mieszkanie, energię elektryczną, zaświadczenie o zarobkach, zaświadczenie o stanie zdrowia, zaświadczenie Ośrodka Pomocy Społecznej w W., kopie dowodów spłaty pożyczki. 2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca złożył pismo z dnia 17 marca 2008 r., w którym wyjaśnił, że na rachunkach za gaz widnieją dane zmarłej w 1999 r. żony. Do zajmowanego lokalu przysługuje mu prawo najmu. Wysokość kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem domu i wyżywieniem wynosi przeciętnie 1.250 zł miesięcznie (wnioskodawca przedstawił jakie wydatki składają się na tę kwotę). Dodał, że od stycznia 2008 r. jego wynagrodzenie uległo zmniejszeniu do kwoty 752,44 zł. Poza pożyczką wnioskodawca nie posiada innego zadłużenia. W dalszym ciągu – w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego – zajęciu podlega jego emerytura. Wnioskodawca zawarł ponadto dane dotyczące przedmiotu zaskarżenia. Dołączył informację o najmie lokalu, zeznanie podatkowe za 2006 r., informację PIT-40A oraz PIT-11 za 2007 r., listę płac za luty 2008 r., dowody opłat za gaz, telefon, czynsz, energię elektryczną, decyzję o przeliczeniu emerytury, wyciągi z rachunku bankowego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). 5. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). 6. Z akt sprawy wynika, iż wnioskodawca utrzymuje się z emerytury w wysokości 508,82 zł netto (dane z decyzji o przeliczeniu emerytury). Dodatkowo uzyskuje dochód z umowy o pracę w kwocie 752,44 zł netto (dane z listy płac za luty 2008 r.), co daje łącznie kwotę 1.261,26 zł miesięcznie. Z przedstawionych zestawień wynika, że kwota ta praktycznie w całości przeznaczana jest na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania domu i wyżywienia, których wysokość wnioskodawca wyliczył na kwotę 1.250 zł (opłaty za energię elektryczną, gaz, czynsz, telefon, wyżywienie, leki, środki czystości, odzież, dojazdy do pracy, zakup – w okresie zimowym - 2 butli gazowych miesięcznie, spłata pożyczki). 7. W świetle tych danych referendarz sądowy doszedł do przekonania, iż każdy dodatkowy wydatek na inny - od wskazanych wyżej - cel, w tym na opłacenie kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia względem wybranego pełnomocnika, mógłby doprowadzić do zachwiania podstaw egzystencji wnioskodawcy. Zwłaszcza, że wnioskodawca choruje na [...] ([...], gdzie roczne bezpośrednie koszty opieki zdrowotnej [wizyty u lekarzy różnych specjalności, pobyt i leczenie szpitalne, leczenie ambulatoryjne, badania diagnostyczne a także nakłady poniesione na leki] kształtują się w Polsce na poziomie 2.430 zł na jednego pacjenta – zob. Koszty [...]-Serwis Naukowy.pl), nadciśnienie tętnicze, chorobę wieńcową, tarczycę. Dodatkowo przebył [...] oraz operację [...] i jak wynika z zaświadczenia lekarskiego wymaga stałego przyjmowania dużej ilości leków oraz stosowania odpowiedniej diety. Innymi słowy uznać należy, iż wnioskodawca nie jest w stanie - bez pomocy państwa - sfinansować swojego udziału w niniejszym postępowaniu. Z tych też względów jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego jest zasadny. Przyznając wnioskodawcy prawo pomocy w takim właśnie zakresie referendarz sądowy miał na uwadze jego wiek (65 lat) oraz stan zdrowia. Doszedł mianowicie do wniosku, że mało prawdopodobne jest, iż w najbliższej przyszłości sytuacja materialna wnioskodawcy ulegnie poprawie. 8. Jednocześnie należy wyjaśnić, że referendarz sądowy nie jest władny wyznaczyć w ramach przyznanego wnioskodawcy prawa pomocy wskazanego przez niego z imienia i nazwiska radcę prawnego (D. J.). Zgodnie bowiem z art. 253 p.p.s.a. wyznaczenie radcy prawnego leży w gestii Okręgowej Izby Radców Prawnych (w tym przypadku w W.). Wnioskodawca może natomiast na etapie skierowania przez Sąd postanowienia o przyznaniu mu prawa pomocy porozumieć się z właściwą okręgową izbą radców prawnych co do tego, który z radców prawnych będzie reprezentował jego interesy w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2005 r., II OZ 262/05, niepubl.). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.