III SO/Wa 23/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, , po rozpoznaniu w dniu 28 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. O. o wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) Naczelnikowi Urzędu Celnego [...] w W. w sprawie ze skargi na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zawiadomienia o braku możliwości załatwienia sprawy z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania w celu określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym i wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy postanawia 1. wymierzyć Naczelnikowi Urzędu Celnego [...] w W. grzywnę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych), 2. zasądzić od Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. na rzecz T. O. kwotę 397 zł (słownie: trzysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 22 października 2009 r. (data wpływu do Urzędu Celnego [...] w W.) T. O. - zwany dalej "Skarżącym", wezwał Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. do usunięcia naruszenia prawa w postaci wydania postanowienia z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie zawiadomienia o braku możliwości załatwienia sprawy z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania w celu określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym i wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. W dniu 24 listopada 2009 r. do Urzędu wpłynęła skarga, w której Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...] września 2009 r., dopuszczenie dowodów wskazanych w skardze i zasądzenie kosztów procesu według norm prawem przypisanych. Pismem z dnia 19 lutego 2010 r. Skarżący wniósł o wymierzenie Urzędowi Celnemu [...] w W. grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Skarżący wyjaśnił, że z informacji uzyskanych w sekretariacie Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynika, że Urząd Celny [...] w W. nie przekazał w ustawowym terminie jego skargi. W dniu 8 marca 2010 r. (data stempla pocztowego) Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. przekazał skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyjaśnił, że nieprzekazanie skargi w ustawowym terminie nie było zachowaniem zamierzonym, a wynikało z faktu skomplikowanego stanu sprawy. Przyczyną powyższego uchybienia było również brak doświadczenia w prowadzeniu postępowania przed sądami administracyjnymi, bowiem dotychczasowa praktyka organu I instancji w zakresie postępowania podatkowego opierała się głównie na przepisach Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 maja 2010r., sygn. akt III SO/Wa 8/10 umorzył postępowanie w sprawie o wymierzenie grzywny Naczelnikowi Urzędu Celnego [...] w W. w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu I instancji, przekazanie skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy nastąpiło z uchybieniem 30 dniowego terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., ale ostatecznie doszło do przekazania skargi wraz z aktami. Wobec powyższego, Sąd uznał, że postępowanie w sprawie wymierzenia grzywny stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. należało je umorzyć. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył skargę kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 55 § 1 p.p.s.a. poprzez umorzenie postępowania w sytuacji braku jego bezprzedmiotowości oraz art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprzedstawienie powstałego zagadnienia odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego w sytuacji, gdy WSA w Warszawie nie podzielił stanowiska zawartego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GSK 557/10 uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zaprezentowanej przez Sąd I instancji wykładni art. 55 § 1 p.p.s.a., dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. z uchybieniem terminu, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak zatem wynika z brzmienia tego przepisu, pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GSK 557/10, iż w sytuacji mającej miejsce w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania w przedmiocie nałożenia grzywny na organ, wiąże Wojewódzki Sąd Administracyjny. Badając przesłanki w zakresie wymierzenia organowi grzywny Sąd doszedł do przekonania, iż złożony w tym przedmiocie wniosek Skarżącego jest zasadny. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się przez organ administracji publicznej do wskazanego obowiązku sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Warunkiem orzeczenia w tym przedmiocie jest złożenie przez skarżącego wniosku. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa wyżej, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Mając na uwadze stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GSK 557/10 oraz w uchwale 7 sędziów z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 3/09, należy dojść do wniosku, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany dyscyplinująco-restrykcyjny. Wyłączną materialnoprawną przesłanką orzeczenia o nałożeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie określonym przez ten przepis. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że w dniu 24 listopada 2009 r. do Urzędu Celnego [...] w W. wpłynęła skarga, w której Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...] września 2009 r., dopuszczenie dowodów wskazanych w skardze i zasądzenie kosztów procesu wg norm prawem przypisanych. Pismem z dnia 19 lutego 2010 r. Skarżący wniósł o wymierzenie Urzędowi Celnemu [...] w W. grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W dniu 8 marca 2010 r. (data stempla pocztowego) Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. przekazał skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wobec powyższego należało uznać, że przekazanie skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy nastąpiło z uchybieniem 30-dniowego terminu przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Za wymierzeniem grzywny przemawia okoliczność, iż dopiero wniosek złożony przez Skarżącego wywołał reakcję ze strony organu w postaci przekazania skargi wraz z aktami sprawy do Sądu. Sąd zwraca uwagę, że stosownie do art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa wyżej, nie ma zastosowania. Oznacza to, że istotnie Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wyjątkowo występuje bezpośrednio w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż od jego rozstrzygnięć zwykle przysługuje środek zaskarżenia do zwierzchniego organu administracyjnego, taki jak zażalenie lub odwołanie. W związku z powyższym, Sąd orzekając o wymierzeniu grzywny i jej wysokości wziął pod uwagę nie tylko czas, jaki upłynął od wniesienia skargi do przekazania akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z odpowiedzią na skargę ale również fakt, że jedną z przyczyn powyższego uchybienia był brak doświadczenia w prowadzeniu postępowania przed sądami administracyjnymi, bowiem dotychczasowa praktyka organu I instancji w zakresie postępowania podatkowego opierała się głównie na przepisach Ordynacji podatkowej. Jednocześnie, w ocenie Sądu, grzywna w niezbyt wygórowanej wysokości (100 zł), będzie stanowiła dla ukaranego nią organu wystarczający sygnał, aby w przyszłości nie dochodziło z jego strony do przypadków niewywiązywania się z ustawowych obowiązków w ramach postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 200 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji. Na zasądzoną od organu na rzecz Skarżącego kwotę 397 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania złożyły się następujące elementy: kwota 100 zł - wpis od wniosku o wymierzenie grzywny, kwota 100 zł - wpis od skargi kasacyjnej, kwota 180 zł - wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika za sporządzenie skargi kasacyjnej, kwota 17 zł - opłata skarbowa od pełnomocnictwa.