IV SA 1207/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 października 2004 r. sprawy ze skargi Zakładu Energetycznego W. S.A. Rejon Energetyczny w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].12.2002 r. na wniosek T. i J. B. stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta W. Nr [...] z dnia [...] lutego 1996r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Zakładowi Energetycznemu W. - Rejon W. pozwolenia na przebudowę linii napowietrznej [...] W. G. oraz stacji transformatorowej słupowej [...] linii kablowej nn przy ul. [...] róg ul. [...] w W. w części dotyczącej przebiegu linii napowietrznej [...] przez działkę J. i T. B. Organ administracyjny w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że decyzja Burmistrza Miasta W. z dnia [...] lutego 1996 r. została wydana na rzecz inwestora tj. Zakładu Energetycznego W. S.A. -Rejon Energetyczny W., który nie legitymował się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ nie posiadał zgody T. B., który zgodnie z Księgą Wieczystą nr [...], jest współwłaścicielem wraz z żoną J. B. działki znajdującej się przy ulicy [...] w W.. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż powyższą zgodę udzieliła tylko J. B. składając w dniu 30 stycznia 1996 r. stosowne oświadczenie. W toku przeprowadzonego postępowania nieważnościowego organ wojewódzki ustalił, że brak zgody jednego z małżonków w procesie ubiegania się o pozwolenie na budowę narusza art.32 ust.4 pkt2 oraz art.33 ust.2 pkt2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane /jednolity tekst Dz.U.Nr 106, poz.1126 z późn. zm./, co wypełnia dyspozycję art.156 §1 pkt2 Kpa. Wojewoda w uzasadnieniu wskazuje, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 11.10.1990r. /III ARN 15/90/ -"wzniesienie stałego obiektu budowlanego na nieruchomości stanowiącej współwłasność stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich uprawnionych do decydowania w tej sprawie. Zgoda ta stanowi niezbędną przesłankę prawa do dysponowania nieruchomością w rozumieniu Prawa budowlanego ". Odwołanie od powyższej decyzji złożył Zakład Energetyczny W. S.A. - Rejon Energetyczny W. podnosząc, że przedmiotowa decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne ponieważ inwestycja została już zrealizowana. Zakład Energetyczny W. wskazuje również na fakt, że T. B. otrzymał decyzję Burmistrza i ją zaakceptował, a w trakcie realizacji inwestycji dokonywał uzgodnień z wykonawcą robót. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazał również, że decyzja Burmistrza Miasta W. z dnia [...] lutego 1996 r. została wydana na rzecz inwestora tj. Zakładu Energetycznego W. S.A. -Rejon Energetyczny W., który nie legitymował się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ nie posiadał zgody Pana T. B., który zgodnie z Księgą Wieczystą nr [...], jest współwłaścicielem wraz z żoną Panią J. B. działki znajdującej się przy ulicy [...] w W.. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż powyższą zgodę udzieliła tylko Pani J. B. składając w dniu 30 stycznia 1996 r. stosowne oświadczenie. Zgodnie z cytowanym przez organ wojewódzki wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 1990 r. III ARN 15/90 "wzniesienie stałego obiektu budowlanego na nieruchomości stanowiącej współwłasność stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich uprawnionych do decydowania w tej sprawie. Zgoda ta stanowi niezbędną przesłankę prawa do dysponowania nieruchomością w rozumieniu Prawa budowlanego". Tytułem wyjaśnień, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego informuje, iż zgodnie z obowiązującym wówczas art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 1991 Nr 30 poz. 127 z póżn. zm.) zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomościach, zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych podziemnych lub nadziemnych urządzeń technicznych niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, wymaga zezwolenia, którego wydanie powinno być poprzedzone negocjacjami z właścicielem nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie wymienionych prac. W myśl art. 73 w/w ustawy, zezwolenia o którym mowa w art. 70 ust. 1 mogą być udzielone tylko wówczas, gdy właściciel nie wyraża zgody na działanie określone w tych przepisach. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby takie zezwolenie inwestor uzyskał. Podnoszone w odwołaniu okoliczności, dotyczące nieodwracalnych skutków prawnych wynikających z wykonania przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ zrealizowanie inwestycji nie może być uznane za nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa. W zaistniałej sytuacji można jedynie mówić o skutkach faktycznych niniejszej inwestycji. Skargę na powyższą decyzję złożył Zakład Energetyczny W. S.A. - Rejon Energetyczny W. W uzasadnieniu skargi podniesiono ,że organy administracyjne obu instancji błędnie przyjęły ,że T. B. nie wyrażał zgody na przebudowę urządzeń elektroenergetycznych i przebudowa nastąpiła wbrew jego woli. Wskazuje również ponownie na fakt, że P. T. B. otrzymał decyzję Burmistrza i ją zaakceptował, a w trakcie realizacji inwestycji dokonywał uzgodnień z wykonawcą robót. Zdaniem skarżącego Zakładu nie wzięto pod uwagę, że urządzenia energetyczne były przebudowywane. Pominięto też w decyzji zdaniem skarżącego sprawę możliwości dochodzenia odszkodowania na rzecz inwestora oraz zaistniałą nieodwracalność skutków prawnych. Strona skarżąca przywołuje uchwałę SN z 18 listopada 1993r. w której stwierdza się ,że zrealizowanie inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności tej decyzji. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Do dokonania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu (art. 199 Kodeksu cywilnego) potrzebna jest zgoda drugiego małżonka wyrażona w formie wymaganej dla danej czynności prawnej ( art. 36 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy Dz. U. 1964 Nr 9 poz. 59 z póżn. zm.). Decyzja Burmistrza Miasta W. z dnia [...].02.1996r. Nr [...] w części dot. nieruchomości Państwa B. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ zrealizowano omawianą inwestycję na działce stanowiącej współwłasność Państwa T. i J. małż. B. bez zgody T. B. Podkreślić należy, na co organ odwoławczy również wskazał, iż zgoda współwłaściciela nie może być domniemana lub dorozumiana, przez co nie zaskarżenie samego rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z jej wyrażeniem. Ponadto, jak wynika z akt sprawy T. B. podtrzymywał brak zgody na realizację powyższej inwestycji. Zdaniem Sądu podnoszone w skardze okoliczności, dotyczące nieodwracalnych skutków prawnych wynikających z wykonania przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ zrealizowanie inwestycji nie może być uznane za nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 Kpa. W zaistniałej sytuacji można jedynie mówić o skutkach faktycznych niniejszej inwestycji na co słusznie wskazał organ II instancji. W związku z powołaniem się przez skarżącego na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r. (III AZP 23/93) dot. wyłączenia możliwość stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy inwestycja jest zrealizowana zauważyć należy , że uchwała ta wydana była ad casum, nie można jej zatem uznać za uchwałę określającą interpretację pojęcia nieodwracalności skutków prawnych. Zagadnienie nieodwracalności skutków prawnych decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 156 § 2 zdanie końcowe k.p.a. było już przedmiotem wielu rozważań w orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego . Nieodwracalność skutków prawnych ma miejsce wówczas, gdy organ administracyjny na drodze postępowania administracyjnego nie może cofnąć ani odwrócić skutków prawnych, jakie wywołała decyzja. Dotyczy to takiej sytuacji, gdy organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego do cofnięcia, zniesienia czy odwrócenia skutków prawnych decyzji. Wykonanie inwestycji określonej w pozwoleniu na budowę jest zdarzeniem faktycznym, a nie prawnym i wobec tego nie prowadzi do skutku, który można określić, jako nie dający się odwrócić (art. 156 § 2 Kpa), bo jego odwrócenie zależy tylko od możliwości technicznych inwestora. Reasumując Sąd doszedł do przekonania ,że brak zgody wszystkich współwłaścicieli na prowadzenie robót stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. a wykonanie obiektu na działce P. B. nie spowodowało nieodwracalnych skutków prawnych. Mając powyższe na uwadze Sąd administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.