IV SA 2665/02
WyrokWSA w Warszawie2004-02-11
Skład orzekający: SWSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, SNSA Halina Kuśmirek, As.WSA Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić własną decyzję w trybie art. 132 § 1 i § 2 k.p.a., jeśli odwołanie od tej decyzji zawiera zarzuty dotyczące zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, a organ odwoławczy nie uzyskał zgody pozostałych stron postępowania na takie uchylenie lub zmianę?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić własną decyzję w trybie art. 132 § 1 i § 2 k.p.a. tylko w sytuacji, gdy odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, a ponadto, jeśli odwołanie wniosła tylko jedna ze stron, pozostałe strony muszą wyrazić zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania. W przypadku, gdy odwołanie zawiera zarzuty dotyczące zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, a organ odwoławczy nie uzyskał zgody pozostałych stron na takie uchylenie lub zmianę, organ pierwszej instancji nie miał podstaw do zastosowania art. 132 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę domku letniskowego. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydano nową decyzję nakazującą rozbiórkę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji uchylającej, uznając, że organ pierwszej instancji nie miał podstaw do jej uchylenia w trybie art. 132 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora. Skarżący K. i R. P. kwestionowali prawidłowość zastosowania art. 132 k.p.a. przez organy obu instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie: SNSA Halina Kuśmirek, As.WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi K. i R. P. na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lutego 2001 roku Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nakazał R. P. dokonać rozbiórki domku letniskowego – barakowozu o powierzchni zabudowy 30,30 m2 usytuowanego na działce nr [...] położonej we wsi O. w gminie C.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył R. P. podnosząc następujące zarzuty:
1. nieważności postępowania - art. 156 § l pkt. 4 kpa albowiem stroną w postępowaniu winien być nie tylko R. P., ale także jego małżonka K. P., gdyż przedmiot postępowania dotyczy składnika majątku wspólnego małżonków P.,
2. naruszenia prawa materialnego, a mianowicie przepisu art.31 ust. l pkt. l ustawy z 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz.229 ze zm.) w związku z treścią przepisu art. 103 ust.2, a także art.49 § l ustawy z 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 R Nr 106, poz. 1126) poprzez zastosowanie prawa budowlanego obowiązującego od 01stycznia 1975 roku do 31grudnia 1994 roku względem obiektu, który status obiektu budowlanego uzyskał latem 1995 roku,
3. naruszenia treści przepisu art.36 ust. 1 ustawy z 31.stycznia 1961 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7 , poz. 46 ze zm.) i przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 27 lipca 1961 roku w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38 poz.197) poprzez nie zaliczenie przedmiotu postępowania administracyjnego za okres od lat siedemdziesiątych poprzedniego wieku do lata 1995 roku, do grupy budynków opisanych w przywołanym przepisie,
4. naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik: sprawy, a mianowicie:
a) uniemożliwienie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się do zebranych dowodów, materiałów oraz żądań - art. 10 § 1 kpa;
b) braku wnikliwości przy załatwianiu sprawy - art. 12 § 1 kpa;
c) braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydanej decyzji oraz naruszenie zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów - art.7 i 8 kpa.
Podnosząc powyższe argumenty R. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, a w przypadku braku dostatecznych podstaw, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] marca 2001 roku, Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R. P. na podstawie art. 132§1 kpa uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] lutego 2001 roku Nr [...].
Decyzją z dnia [...] lipca 2001 roku Nr Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. ponownie nakazał tym razem już K. i R. P. dokonać rozbiórki domku letniskowego – barakowozu o powierzchni zabudowy 30,30 m2 usytuowanego na działce nr [...] położonej we wsi O. w gminie C.
Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. wnieśli K. i R. P.
W toku postępowania odwoławczego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2001 roku Nr [...], a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2002 roku Nr [...] stwierdził jej nieważność.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzającej nieważność podniósł argument, że zgodnie z artykułem art. 132 kpa, jeżeli odwołanie od decyzji wniosły wszystkie strony, a organ administracji, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. W przedmiotowej sprawie decyzja Nr [...] z dnia [...] marca 2001roku została wydana z naruszeniem art. 132 kpa z uwagi na okoliczność, że organ I instancji nie miał podstaw prawnych do rozpatrzenia odwołania i uchylenia własnej decyzji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. mógłby wydać nową decyzję po stwierdzeniu, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie występowała, ponieważ oprócz informacji dotyczących pobudowanego obiektu, wniesiono zarzuty kwestionujące zasadność samego postępowania, których organ nadzoru budowlanego nie miał prawa rozstrzygać. W świetle powyższego decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] marca 2001 Nr [...] roku rażąco narusza postanowienia art.132 kpa. Spełnione zostały w tej sytuacji zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. przesłanki art.156 § l pkt.2 kpa do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.
Od powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] stycznia 2002 roku Nr [...] odwołanie złożyli do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. K. i R. P. Podnieśli oni zarzut, naruszenia przepisu art. 132 kpa poprzez wyrażenie, przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. błędnego poglądu, że wobec treści odwołania złożonego od decyzji z dnia [...] lutego 2001 roku Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nie miał prawa uznając, że odwołanie w całości zasługuje na uwzględnienie, uchylić swojej decyzji w trybie przywołanego przepisu. Stwarza to bowiem stan, w którym jedna sprawa jest obecnie regulowana dwiema nie ostatecznymi decyzjami, a mianowicie decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] lutego 2001 roku oraz decyzją wydaną przez tegoż Inspektora w tej samej sprawie z dnia [...] lipca 2001 roku. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] maja 2002 roku Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] stycznia 2002 roku podzielając argumenty powołane w uzasadnieniu tej decyzji. Nadto podniósł argument, iż w myśl art. 132 § 1 i § 2 kpa jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania. Brak oświadczenia woli pozostałych stron wyłącza względną dewolutywność odwołania, przenosząc kompetencje do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy na organ odwoławczy. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] lutego 2001 roku nr [...] wniesione zostało przez jedną ze stron. W aktach sprawy brak jest jednakże zgody na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania, będącego stroną przedmiotowego postępowania M. R., właściciela gruntu na którym znajduje się domek letniskowy, którego rozbiórkę nakazano. Nie została więc spełniona formalna przesłanka dająca podstawę do wydania nowej decyzji, w trybie art. 132 K.p.a.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 roku Nr [...] skargę do sądu administracyjnego złożyli K. i R. P. W złożonej skardze podnieśli ponownie zarzut, naruszenia przepisu art. 132 kpa poprzez wyrażenie błędnego poglądu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że wobec treści złożonego odwołania od decyzji z [...] lutego 2001 roku Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nie miał prawa uznając, że odwołanie w całości zasługuje na uwzględnienie, uchylić swojej decyzji w trybie przywołanego przepisu. Podnieśli również zarzut, iż stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] marca 2001 roku stwarza stan, w którym jedna sprawa jest obecnie regulowana dwiema nie ostatecznymi decyzjami, tj. decyzją z dnia [...] lutego 2001 roku oraz decyzją wydaną w tej samej sprawie z dnia [...] lipca 2001 roku. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów procesu.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z art.132§1 i §2 kpa jednoznacznie wynika, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję może wydać nową decyzję w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję tylko wówczas gdy:
a) odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie,
b) odwołanie wniosły wszystkie strony, a jeżeli wniosła je tylko jedna ze stron pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania.
Podzielić należy pogląd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że brak było przesłanek do uwzględnienia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. odwołania R. P. od decyzji z dnia [...] lutego 2001 roku Nr [...] w trybie art.132 §1 kpa.
Z treści odwołania wniesionego przez R. P. wynika, że zarzucił on nie tylko naruszenie przepisów postępowania poprzez nie uznanie za stronę w tym postępowaniu jego żony K. P., ale również naruszenie prawa materialnego tj. art. 31 ust. l pkt. l ustawy z 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz.229 ze zm.) w związku z treścią przepisu art. 103 ust. 2, oraz art.49 § l ustawy z 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 roku Nr 106, poz. 1126) jak również naruszenie art.36 ust. 1 ustawy z 31 stycznia 1961 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7 , poz. 46 ze zm.) i przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 27 lipca 1961 roku w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórka i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38 poz.197). Z uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] marca 2001 roku wynika, że uchylając swoją decyzję z dnia [...] lutego 2001 roku Nr [...], podziela on w całości zarzuty R. P. Logiczną konsekwencją takiego stanowiska powinno być uchylenie własnej decyzji i umorzenie postępowania wobec jego bezprzedmiotowości. Tymczasem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 2001 roku Nr [...], a następnie wydał nową decyzję z dnia [...] lipca 2001 roku Nr [...] w której ponownie nakazał tym razem już K. i R. P. rozbiórkę domku letniskowego. Świadczy to o tym, że w rzeczywistości nie podzielił on poglądu o naruszeniu swoją decyzją z dnia [...] lutego 2001 roku Nr [...] art.31 ust. l pkt. l ustawy z 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z treścią przepisu art. 103 ust.2, a także art.49 § l ustawy z 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 R Nr 106, poz. 1126) i art.36 ust. 1 ustawy z 31stycznia 1961 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7 , poz. 46 ze zm.) i przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 27 lipca 1961 roku w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórka i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38 poz.197).
Nadto jak słusznie zauważył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] lutego 2001 roku skierowana była również do M. R., właściciela działki na której znajduje się domek letniskowy, którego rozbiórkę nakazano. Jest on stroną postępowania i uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 2001 roku wymagało co najmniej jego zgody na uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji. W aktach sprawy brak jest dowodu na istnienie takiej zgody. Uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 2001 roku Nr [...] przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. w trybie przewidzianym w art.132§1 kpa było w tej sytuacji niedopuszczalne.
Niewątpliwie, stwierdzenie nieważności decyzji z Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] marca 2001 roku Nr [...] powoduje, iż w obrocie prawnym znajdują się dwie nieostateczne decyzje nakazujące rozbiórkę domku letniskowego należącego do K. i R. P. tj. decyzja z dnia [...] lutego 2001 roku oraz decyzja z dnia [...] lipca 2001 roku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. Nie jest to jednak argument przemawiający za niemożnością stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] marca 2001 roku, Nr [...]. W tej sytuacji zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego nadany zostanie również bieg odwołaniu R. P. od decyzji z dnia [...] lutego 2001 roku Nr [...] wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. Wówczas Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. rozpoznając odwołanie K. i R. P. od decyzji z dnia [...] lipca 2001 roku Nr [...] wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. rozważy możliwość uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowanie z uwagi na fakt, iż dotyczy ona sprawy w której zapadła już wcześniej inna decyzja administracyjna i dalsze postępowanie w tej sprawie byłoby w tej sytuacji niecelowe i bezprzedmiotowe.
Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło