IV SA/Wa 1/18
WyrokWSA w Warszawie2018-05-23
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Kaja Angerman, Aneta Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną, złożony w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może być rozpatrywany na podstawie art. 73 ustawy o przepisach wprowadzających reformę administracji publicznej, jeśli został złożony po upływie terminu przewidzianego dla tego drugiego trybu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo postąpiły, rozpatrując wniosek o odszkodowanie wyłącznie w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z jednoznacznym żądaniem wnioskodawców. Wniosek o odszkodowanie na podstawie art. 73 ustawy o przepisach wprowadzających reformę administracji publicznej został złożony po upływie ustawowego terminu, a organ nie mógł domniemywać innego żądania niż wyrażone przez stronę.Stan faktyczny
Skarżący domagali się odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, w którym organy kilkukrotnie odmawiały ustalenia odszkodowania, a następnie uchylały swoje decyzje, Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał organom wyjaśnienie, czy wnioskodawcy domagają się odszkodowania na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy art. 73 ustawy o przepisach wprowadzających reformę administracji publicznej. Skarżący jednoznacznie wskazali, że ich wniosek dotyczy art. 98 u.g.n. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję odmawiającą ustalenia odszkodowania, uznając, że nie zaszły przesłanki z art. 98 u.g.n., a wniosek w trybie art. 73 u.p.w.u.a.p. został złożony po terminie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi T. C., E. G. i J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] października 2017r.Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2017r., którą odmówiono ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. 146 m2 oraz działka nr [...] w obrębie [...] o pow. 20 m2 (d. działka nr 136-cz.), położoną przy ul. [...] w [...].
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z [...] czerwca 1991r. Naczelnik Urzędu Dzielnicy [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości "[...]" -dz. [...] Zd [...] położonej w rejonie urbanistycznym [...] przy ul. [...],[...] w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...],[...] i [...]. Działka nr [...]. o pow. 166 m2 została przeznaczona pod ulicę (obecnie działka ewid. nr [...] w obrębie [...] o pow. 146 m2 i nr 1/1 z obrębu [...] o pow. 20 m2).
Ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2014r. Wojewoda [...]stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni 146 m2 oraz działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 166 m2.
Z treści księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych wynika, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości była J. Z. w 1/2 części i A. C. w 1/2 części.
Postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...][...] Wydział Cywilny spadek po A. D. nabyli: syn T. C. oraz córka E. G. po 1/2 części każde z nich.
W dniu 20 grudnia 2005r. E. G. i L. G. wystąpili do Prezydenta [...] o ustalenie i wypłatę odszkodowania na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami za nieruchomość stanowiącą połowę działki ewidencyjnej nr [...]., o pow. 166 m2, która została wydzielona pod drogę gminną decyzją o zatwierdzeniu projektu podziału z 20 czerwca 1991r. Wniosek o odszkodowanie 28 grudnia 2005r. również złożyła J. Z., wskazując jako podstawę prawną żądania art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W dniu 10 września 2007r. z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za powyższą nieruchomość wydzieloną pod ulicę wystąpił także T. C.. Z wnioskiem z 10 września 2007 r. o ustalenie odszkodowania jako spadkobiercy po A. D. wystąpili E. G. i T. C.
Pismem z 7 marca 2013r. E. G., J. Z. i T. C. wyjaśnili, że ich zdaniem podstawą prawną do prowadzenia postępowania i ustalenia odszkodowania za część działki ewidencyjnej nr [...] położonej w [...] przy ul. [...] zajętej pod poszerzenie gminnej drogi publicznej jest art. 73 ustawy z 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Prezydent [...] decyzją z [...] stycznia 2007r. odmówił ustalenia odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomośćz uwagi na nieudokumentowane prawo własności wnioskodawców.Od powyższej decyzji wnioskodawcy złożyli odwołanie. Po rozpoznaniu odwołania od decyzji z [...] stycznia 2007r. - Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2007r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Prezydent [...] decyzją z [...] maja 2008r. ponownie odmówił ustalenia odszkodowania za działkę ewidencyjną [...]. z uwagi na fakt, że nieruchomość powyższa nie stała się własnością jednostki samorządu terytorialnego, lecz została nadal własnością osób fizycznych. Od decyzji powyższej odwołanie złożyli wnioskodawcy. Decyzja z [...] maja 2008r. została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją z [...] października 2008r. i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że przejście prawa własności nastąpiło z chwilą, kiedy decyzja podziałowa stała się ostateczna.
Decyzją z [...] maja 2009r. Prezydent [...] umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na brak przeprowadzonych uzgodnień. Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania od decyzji z [...] maja 2009r. - decyzją z [...] listopada 2009r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia organowi pierwszej instancji.
Prezydent [...] decyzją z [...] lipca 2010r. odmówił przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W wyniku rozpoznania odwołania od decyzji z [...] lipca 2010r. Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2011r. uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Prezydent [...] ponownie rozpatrując sprawę uznał, że nie zostały spełnione przesłanki, aby ustalić odszkodowanie z tytułu utraty prawa własności nieruchomości przez dotychczasowych właścicieli i decyzją z [...] lutego 2013r. odmówił ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, wydzieloną pod poszerzenie gminnej drogi publicznej. E. G., J. Z. i T. C. złożyli odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i rozstrzygniecie co do istoty w sprawie. Odwołujący się wskazali, że ich zdaniem właściwą podstawą prawną do prowadzenia postępowania i ustalenia odszkodowania za działkę ew. nr [...]. o pow. 166 m2, z obrębu [...] jest art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2013r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zarzucając wadliwą wykładnię art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Prezydent [...] decyzją z [...] lutego 2015r. odmówił ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość stwierdzając, że art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania w tej sprawie. Nieruchomość wydzielona decyzją podziałową z 20 czerwca 1991r. nie przeszła na rzecz gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa w trybie ww. przepisu. Przedmiotowa nieruchomość stała się własnością [...] nie w wyniku wydzielenia jej pod drogę decyzją o zatwierdzeniu podziału z [...] czerwca 1991r., lecz mocą decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2014r. stwierdzającej nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r., zajętą pod część ul. [...], oznaczoną obecnie jako działka nr [...] o pow. 146 m2 i nr [...] o pow. 20 m2, stanowiącą część gruntu uregulowanego w księdze wieczystej KW nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 7 maja 2014r.
Prezydent [...] decyzją z [...] marca 2015r. odmówił uwzględnienia wniosku stron z 7 marca 2013 r. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę nr [...]. o pow. 166 m2, położoną przy ul. [...] w trybie art. 73 ust. 3 z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Strony postępowania wniosły odwołania od decyzji z [...] lutego 2015r. i decyzji z [...] marca 2015r.
Wojewoda [...] decyzjami z [...] lipca 2015r. nr [...] i nr [...] utrzymał w mocy decyzje Prezydenta [...] z [...] lutego 2015r. i z[...]marca 2015r.
J. Z., E. G. i T. C. wnieśli skargę na ww. decyzje Wojewody [...] z [...] lipca 2015r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z 16 lutego 2016r. sygn. akt IV SA/Wa 2878/15 i sygn. akt IV SA/Wa 2879/15 uchylił decyzje Wojewody [...] z [...] lipca 2015r. i utrzymane nimi w mocy decyzje Prezydenta [...], zalecając zwrócenie się do wnioskodawców o sprecyzowanie czy chcą aby ich wniosek z 20 grudnia 2005r. był rozpatrzony na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy w oparciu o art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Ponadto Sąd wskazał, że organy obu instancji błędnie uznały, że z treści złożonego przez strony pisma z 7 marca 2013r. wynika, że jest to nowy wniosek o ustalenie odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r.
Prezydent [...] wykonując wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynikające z wyroków z 16 lutego 2016r. pismem z 27 stycznia 2017r. wezwał T. C., E. G. i J. Z. o sprecyzowanie żądania wniosku z 20 grudnia 2005r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość stanowiącą dawną działkę nr [...]., pouczając o skutkach wynikających z możliwości ustalenia odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz w trybie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Odpowiadając na wezwanie z 27 stycznia 2017r. wnioskodawcy jednoznacznie odpowiedzieli, że jedynym ich wnioskiem o odszkodowanie za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną jest wniosek złożony 20 grudnia 2005r. w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazali, że wniosek ten dotyczy działki ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 146 m2 i nr [...] z obrębu [...] o pow. 20 m2 (d. działka nr [...]o pow. 166 m2).
Prezydent [...] decyzją z [...] kwietnia 2017r. odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za opisaną nieruchomość.
Od powyższej decyzji T. C., E. G. i J. Z. złożyli odwołanie, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty, stwierdzając, że zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu dyspozycji art. 98 ust. 1 - 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest zasadne i zgodne z ich wnioskiem o odszkodowanie z 20 grudnia 2005r.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2017r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2017r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że podstawowe znaczenie dla przyznania odszkodowania i wypłacenia go na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma treść decyzji zatwierdzającej projekt podziału, bowiem to na podstawie tej decyzji dochodzi do wydzielenia działki gruntu pod drogę publiczną, która przechodzi z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Z księgi wieczystej nr 135717 wynika jednak, że nieruchomość nie przeszła na własność gminy z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna – [...] sierpnia 1991r., lecz pozostała współwłasnością skarżących. Dopiero ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2014r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności nieruchomości zajętej pod część ul. [...] w [...]. Oznacza to, że przed wydaniem powyższej decyzji z [...] kwietnia 2014r. nieruchomość była własnością osób fizycznych, a nie własnością [...]. Pomimo podziału nieruchomości nie zaszedł skutek, o jakim mowa w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wnioskodawcy konsekwentnie wnosili o przyznanie im odszkodowania na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
E. G., J. Z. i T. C. wnieśli skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] października 2017r. Skarżący podnieśli, że art. 98 ust. 1, 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy odczytywać jako nakaz uregulowania roszczeń sprzed 1 stycznia 1998r. w każdej sprawie, w której doszło do przejęcia prawa własności bez ustalonego odszkodowania. Podmiot publicznoprawny (miasto [...]) pomimo przejęcia własności nieruchomości na postawie ostatecznej decyzji z [...] czerwca 1991r. nie ujawniło swoich praw w księdze wieczystej. W ocenie skarżących decyzja Wojewody [...] z [...] kwietnia 2014r. ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający istnienie prawa m. W. do nieruchomości.
Wojewoda [...] - w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalanie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.)oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. 2018, poz. 1302) - dalej w skrócie:P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszym postępowaniu przedmiotem kontroli sądowej była ocena legalności decyzji Wojewody [...] z [...] października 2017r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2017r., którą orzeczono o odmowie ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], stanowiącą działki nr [...] o pow. 146 m2 oraz [...]o pow. 20 m2, zajętą pod drogę publiczną.
Zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, jak również sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Art. 170 P.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 P.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą, w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.
W rozpoznawanej sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyrokach z 16 lutego 2016r. (sygn. akt IV SA/Wa 2879/15) i (sygn. akt IV SA/Wa 2878/15) nakazał organowi I instancji wyjaśnienie rzeczywistej woli skarżących w zakresie żądania zawartego we wniosku z 20 grudnia 2005r. o ustalenie odszkodowania za działki ew. nr [...] o pow. 146 m2 i nr [...] o pow. 20 m2, położone przy ul. [...] w [...], tj. czy jest to wniosek złożony w trybie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami [(Dz. U. z 2017 r., poz. 1529 ze zm.) – dalej w skrócie: "u.g.n."]czy też w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872, ze zm.).
Organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zwrócił się do skarżących pismem z 27 stycznia 2017r. o jednoznaczne sprecyzowanie treści wniosku, pouczając o skutkach wynikających z możliwości ustalenia odszkodowania w trybie art. 73 ww. ustawy z dnia 13 października 1998r. oraz w trybie art. 98 ust. 1 i 3 u.g.n. W odpowiedzi na pismo organu I instancji skarżący w piśmie z 7 lutego 2017r. jednoznacznie wskazali, że żądają ustalenia odszkodowania w trybie art. 98 u.g.n. W związku z powyższym organy orzekające uznały, że wniosek o ustalenie odszkodowania należy potraktować jako wniosek złożony w trybie art. 98 u.g.n.
Zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne; przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne; przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Z kolei w myśl art. 98 ust. 3 u.g.n. za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem; przepis art. 131 stosuje się odpowiednio; jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
W niniejszej sprawie decyzją Naczelnika Wydziału Urzędu [...] z [...] czerwca 1991r. zatwierdzony został projekt podziału nieruchomości położonej w rejonie urbanistycznym [...] przy ul. [...], a działka [...]o pow. 166 m2 została przeznaczona pod ulicę.
Słusznie organ podkreślił, że aby ubiegać się o odszkodowanie na podstawie art. 98 u.g.n. musiałoby dojść do wydania decyzji podziałowej na wniosek właściciela i wydzielenia na jej podstawie pod drogę publiczną danej działki, która przeszłaby z mocy prawa na własność gminy. Tymczasem taki stan nie występował w przedmiotowej sprawie. Przedmiotowa nieruchomość nie przeszła bowiem na własność gminy z dniem, w którym decyzja z [...] czerwca 1991r. stała się ostateczna, a zatem z dniem [...]sierpnia 1991r., lecz w dalszym ciągu pozostawała współwłasnością skarżących. Tylko, wobec potwierdzenia przez Wojewodę [...] decyzją z [...] kwietnia 2014r. nabycia przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. prawa własności działek nr [...] i [...] zajętych pod część ul. [...], mogło dojść do przyznania odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną uprawnionemu podmiotowi. Odszkodowanie w trybie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przysługuje za wywłaszczone nieruchomości na wniosek właściciela złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 31 grudnia 2005r. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa. Skarżący, co prawda złożyli wnioski przed upływem ustawowego terminu w 20 grudnia 2005r., jednak podkreślić należy, że z treści wniosku wprost i jednoznacznie wynikało, że żądają odszkodowania w trybie art. 98 u.g.n. za nieruchomość wydzieloną pod ulicę decyzją podziałową Naczelnika Wydziału Urzędu [...] w W. z [...] czerwca 1991r. Dlatego postępowanie prowadzone było w trybie art. 98 u.g.n., zgodnie z żądaniem wnioskodawców. Ustalenia poczynione przez organ I instancji w oparciu o treść pisma skarżących z 7 lutego 2017r. potwierdzają jedynie, że organy obu instancji zasadnie stwierdziły, że postępowanie należało prowadzić na podstawie art. 98 u.g.n. Trafnie również organ wskazał, że żądanie ustalenia odszkodowania w oparciu o regulację art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną było zawarte dopiero w treści odwołania z 7 marca 2013r. i jako takie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu.
Należy podkreślić, że organy administracji publicznej wywiązały się z obowiązku wezwania strony do sprecyzowania wniosku kierując do skarżących pismo z 27 stycznia 2017r., w którym skarżący zostali pouczeni o przesłankach przyznania odszkodowania zarówno w oparciu o przepisu ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i przepisy ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Rolą organu nie było jednak modyfikowanie wniosku skarżących w taki sposób, aby uzyskali oni korzystne dla siebie rozstrzygnięcie, albowiem to strona jest dysponentem postępowania wszczynanego na wniosek. Z uwagi na okoliczność, że skarżący nie określili w sposób jednoznaczny, z jakiego tytułu dochodzą odszkodowania, organ ustalił tę okoliczność. Jednak skarżący nie mogą oczekiwać, że organ będzie domniemywał, że w istocie domagali się we wniosku z 20 grudnia 2005r. odszkodowania w innym trybie, albowiem byłaby to nieuprawniona modyfikacją ich żądania. Należy podkreślić, że o tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7-9 K.p.a., powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska (wyrok NSA z 4 kwietnia 2002 r., I SA 2188/00, LEX nr 81741).
W związku z powyższym uznać należy, że organy orzekające wbrew zarzutom skargi nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego prawidłowo zastosowanych w niniejszej sprawie, ani też zasad ogólnych określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym z uwagi na zgłoszenie takiego wniosku przez organ administracji publicznej i braku sprzeciwu pozostałych stron postępowania (art. 119 § 2 P.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło