IV SA/Wa 1005/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-16
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Joanna Borkowska, Anna Sidorowska-Ciesielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość przeznaczoną pod inwestycję drogową powinno zostać powiększone o 5% wartości nieruchomości, jeśli dotychczasowy właściciel nie wydał nieruchomości inwestorowi w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, mimo braku czynienia przeszkód w rozpoczęciu prac budowlanych?Ratio decidendi
Odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość nie podlega powiększeniu o 5% wartości, jeśli dotychczasowy właściciel nie wydał nieruchomości inwestorowi w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Samo nieczynienie przeszkód w rozpoczęciu prac budowlanych lub bierne zachowanie nie jest równoznaczne z wydaniem nieruchomości w rozumieniu art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, które wymaga aktywnego działania lub wyraźnej woli wydania nieruchomości, zapewniającej inwestorowi realną możliwość korzystania z niej.Stan faktyczny
Skarżący M. W. i D. W. domagali się powiększenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość o 5% wartości, argumentując, że wydali ją inwestorowi w terminie. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody odmawiającą powiększenia odszkodowania, uznając, że skarżący nie wykazali wydania nieruchomości w wymaganym terminie. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów specustawy drogowej oraz K.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie: sędzia WSA Joanna Borkowska asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. i D. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2018 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...]stycznia 2018 r. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania M. W. i D. W., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]z [...]czerwca 2017 r. o przyznaniu odszkodowania z tytułu przejęcia prawa własności nieruchomości oraz o odmowie powiększenia odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Infrastruktury przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
Nieruchomość skarżących (działka nr [...]i [...]) decyzją Wojewody [...]z [...]kwietnia 2010 r. oraz decyzją Ministra Infrastruktury z [...]marca 2011 r. została przeznaczona pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...]na odcinku od km 7+444,77 do km 13 + 208,27 wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanym.
Decyzją z [...]stycznia 2014 r. Wojewoda [...]orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 77 094, 00 na rzecz M. W. i D. W. z tytułu przejęcia na rzecz Województwa [...]prawa własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działki nr [...]o pow. 0,0011 ha oraz [...]o pow. 0,0298 ha przeznaczonej pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...]wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanym, a także zobowiązał Prezydenta Miasta [...]do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W odwołaniu od decyzji z [...]stycznia 2014 r. skarżący wskazali, że ustalone przez organ odszkodowanie powinno było zostać powiększone o 5 % wartości nieruchomości, wobec jej wydania przez byłych właścicieli w terminie określonym w art. 18 ust. 1e ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2031 ze zm.), dalej "specustawa drogowa". Ponadto odszkodowanie nie objęło rzeczywistej szkody wyrządzonej w ich majątku.
Decyzją z [...]listopada 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił decyzję Wojewody [...]z [...]stycznia 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda [...]decyzją z [...]czerwca 2017 r. orzekł: w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania w wysokości 87 234, 00 zł na rzecz M. W. i D. W. z tytułu przejęcia na rzecz Województwa [...]prawa własności nieruchomości położonej w [...] (działki nr [...]o pow. 0,0011 ha oraz [...]o pow. 0,0298 ha) przeznaczonej pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...]wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanym; w pkt 2 o odmowie powiększenia tak ustalonego odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości z tytułu jej wydania w terminie określonym w art. 18 ust. 1e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, a także w pkt 3 o zobowiązaniu Prezydenta Miasta [...]do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni, od dnia w którym decyzja stała się ostateczna.
Skarżący wnieśli odwołanie od decyzji z [...]czerwca 2017 r., nie zgadzając się z odmową powiększenia ustalonego odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości z tytułu jej wcześniejszego wydania.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżących, Minister Infrastruktury utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...], wskazał, że wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4 specustawy drogowej, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ pierwszej instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...]przedmiotowej nieruchomości stanowi operat szacunkowy z [...]kwietnia 2017 r. Wartość nieruchomości ustalona została, stosownie do przepisów art. 134 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na kwotę 87234, 00 zł. Zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta [...], przedmiotowa nieruchomość położona była na terenie oznaczonym jako 11 U/P – usługi i produkcja. Przedmiotowa nieruchomość została wyceniona na kwotę 58 503,00 (działka nr [...]– 2083,00 zł, a działa nr [...]– 56420, 00 zł). Wartość odtworzeniowa składników zabudowy została oszacowana na łączną kwotę 9 270,00 zł, natomiast wartość składników roślinnych w postaci borówki amerykańskiej został oszacowana na kwotę 19 461,00 zł. Analiza sporządzonego operatu nie wykazała zaistnienia nieprawidłowości, które mogłyby skutkować nieuznaniem tego dowodu z opinii biegłego.
W ocenie organu nie zachodziły podstawy do podwyższenia odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości z tytułu jej wcześniejszego wydania do dyspozycji inwestora. Stosownie do art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomości i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17; 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo 3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna – wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Wydanie nieruchomości można rozumieć jako przeniesienie posiadania, w tym dobrowolne opuszczenie nieruchomości przez byłego właściciela i umożliwienie inwestorowi korzystania z nieruchomości połączone przynajmniej z poinformowanie inwestora drogowego o tym fakcie. Chodzi o takie zachowanie, które wyraźnie wskazuje na faktyczne umożliwienie inwestorowi swobodnego rozporządzania nieruchomością. Głównym dokumentem potwierdzającym wydanie nieruchomości jest protokół zdawczo-odbiorczy, a w dalszej kolejności jednostronne oświadczenie właściciela lub użytkownika wieczystego, w sytuacji gdy zarządca odmawia podpisania protokołu. Jeżeli właściciel nieruchomości będącej przedmiotem postępowania nie utrudnia inwestorowi wejścia na jej teren, jednak do chwili wejścia wykonawcy na grunt nie uzewnętrznił woli jego wydania uznaje się, iż nie dopełniono obowiązku wynikającego z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, a zatem brak jest podstaw do powiększenia odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości. Pod pojęciem wydania nieruchomości należy rozumieć takie działanie dotychczasowego jej właściciela, które zapewnia nowemu właścicielowi (inwestorowi) realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań wynikających z prawa własności, a więc przede wszystkim posiadanie, używanie, pobieranie pożytków, przetworzenia i rozporządzania rzeczą. Zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostały odebrane przez skarżących w dniu [...]kwietnia 2010 r. Natomiast z protokołu dostępu do placu budowy zawartego pomiędzy zamawiającym – Gminą [...], a wykonawcą inwestycji Konsorcjum firm [...] S.A. oraz [...]S.A. wynika, że plac budowy, na którym znajduje się m. in. nieruchomość oznaczona jako działki nr [...]oraz [...]został przejęty nie wcześniej niż [...]listopada 2010 r. Tym samym nie doszło do wydania nieruchomości przez skarżących w terminie określonym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej.
D. i M. W. wnieśli skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z [...]stycznia 2018 r. w zakresie, w jakim utrzymała w mocy pkt 2 decyzji Wojewody [...]z [...]czerwca 2017 r. o odmowie powiększenia ustalonego odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości z tytułu jej wydania w terminie określonym w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Skarżący zarzucili naruszenie:
- art. 18 ust. 1e specustawy drogowej poprzez niezastosownie, gdyż działki nr [...]i nr [...]zostały wydane inwestorowi w myśl tego przepisu, zatem ustalone odszkodowanie należało powiększyć o 5 % wartości nieruchomości;
- art. 7, 75, 77 i 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, w tym kopii zawiadomień o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej oraz protokołu z dostępu do placu budowy, ponieważ błędnie wskazuj się, że dokumenty te nie potwierdzają faktu, że działka skarżących został wydana w celu realizacji inwestycji drogowej, gdyż protokół z dostępu do placu budowy był dokumentem podpisanym przez inwestora i generalnego wykonawcę, natomiast nie było przewidziane, aby stroną tego protokołu byli właściciele nieruchomości zajętych pod inwestycję. Skarżący nie byli powiadomieni o terminie spisania tego protokołu, dlatego nie mogli złożyć stosownego oświadczenia o fakcie wydania nieruchomości inwestorowi lub generalnemu wykonawcy. Skarżący nie składali odwołania od decyzji Wojewody [...]z [...]kwietnia 2010 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stanowiącą podstawę realizacji inwestycji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, co świadczy o wyrażeniu zgody przez nich na zajęcie działek gruntu stanowiących ich własność. Skarżący nie czynili faktycznych przeszkód w przejęciu przez inwestora lub generalnego wykonawcę nieruchomości przejętych pod inwestycję. Przesłanki do uzyskania podwyższonego o 5 % odszkodowania, o którym mowa w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej są spełnione także wtedy, gdy bez czynionych przez byłego właściciela nieruchomości przeszkód dochodzi co faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi. W czasie gdy rozpoczęto inwestycję nikt ze strony inwestora nie zabiegał o to, aby na okoliczność przejęcia gruntów maiła być sporządzona dokumentacja niezbędna dla potrzeb późniejszego ustalenia powiększonego odszkodowania. Na okoliczność, że do wydania nieruchomości doszło świadczy to, że inwestor bez przeszkód rozpoczął roboty budowlane. Gdyby skarżący podejmowali działania uniemożliwiające prowadzenie robót budowlanych to zachowałaby się z pewnością z tego notatka.
Podnosząc takie zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim utrzymała w mocy pkt 2 decyzji Wojewody [...]z [...]czerwca 2017 r. o odmowie powiększenia odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości, o zasądzenie kosztów postępowania oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest to, czy odszkodowanie za przejęcie nieruchomości należało powiększyć o 5 %, na podstawie art. 18 ust. 1e pkt specustawy drogowej.
Zgodnie z art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy drogowej, w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17 specustawy drogowej, wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Tym samym jedynymi przesłankami do powiększenia odszkodowania o 5% są: wydanie nieruchomości oraz zachowanie 30- dniowego terminu dla dokonania tej czynności.
Przepis ten został wprowadzony ustawą z 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958). W uzasadnieniu do projektu tej nowelizacji (druk sejmowy 671/VI kadencja) wskazano, że mając na uwadze główny cel projektowanej ustawy (znaczne przyspieszenie realizacji inwestycji drogowych), zaproponowano połączenie wypełnienia przesłanki "słusznego odszkodowania" ze stworzeniem "zachęty" (powiększanie o kwotę równą 5 % ustalonego odszkodowania) dla dotychczasowego właściciela bądź użytkownika wieczystego do wcześniejszego niż określony w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Oznacza to, że celem powołanego przepisu ustawy jest zachęta do wcześniejszego wydania nieruchomości (niż to wynika z decyzji), a nie przyznawanie premii za nieprzeszkadzanie w objęciu nieruchomości w posiadanie przez inwestora.
W art. 18 ust. 1e specustawy drogowej wyraźnie jest mowa o wydaniu wywłaszczonej nieruchomości, a nie o gotowości do jej wydania. Przy czym, przepisy specustawy drogowej nie przewidują żadnej szczególnej formy wydania nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez wydanie nieruchomości, w myśl art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, należy rozumieć podjęcie i ujawnienie takich czynności przez dotychczasowego jej właściciela, które zapewnią nowemu właścicielowi (inwestorowi) realną możliwość wykonywania w stosunku do niej wszelkich działań wynikających z prawa własności, a więc przede wszystkim posiadania, używania, pobierania pożytków, przetworzenia i rozporządzania rzeczą (wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 3299/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). To zaś wskazuje na konieczność aktywnej postawy byłego właściciela tej nieruchomości (por. wyroki NSA z 12 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 509/16 oraz 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 990/18). Czynność zmierzająca do wydania nieruchomości powinna być zatem odpowiednio widoczna i rzeczywista, choć nie musi być potwierdzona dokumentem, lecz winna być dostatecznie ujawniona w sposób ogólnie przyjęty, też per facta concludentia byle dotarła do adresata (nowego właściciela), a dowodzona może być wszelkimi środkami dowodowymi (wyrok NSA z 6 kwietnia 2017 r., I OSK 3299/15). Trafnie skarżący wskazują, że obowiązujące przepisy nie przewidują żadnej szczególnej formy wydania nieruchomości – w szczególności nie jest wymagane sporządzenie protokołu zdawczo-odbiorczego, ani złożenia jednostronnego oświadczenia woli o przekazaniu nieruchomości. Wyrażenie woli wydania nieruchomości może nastąpić w każdy sposób, który wolę tę ujawni w stosunku do inwestora w sposób jednoznaczny i zrozumiały.
Dopuszczalne jest także wydanie nieruchomości w sposób dorozumiany (per facta concludentia). W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że przesłanki uzyskania podwyższonego o 5% odszkodowania są spełnione także w sytuacji gdy, bez czynienia przez byłego właściciela nieruchomości przeszkód dochodzi do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi. Bierne zachowanie, polegające na zaprzestaniu wykonywania uprawnień właścicielskich, także może oznaczać przekazanie władztwa faktycznego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2977/15, 13 października 2017 r. sygn. akt I OSK 3216/15 oraz z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 63/16).
W art. 18 ust. 1 e ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych mowa o wydaniu nieruchomości w określonym terminie. Oznacza to, że w tym terminie powinno dojść do przekazania nieruchomości inwestorowi albo w sposób wyraźny (przez złożenie stosownego oświadczenia woli), albo w sposób dorozumiany tj. gdy właściciel nie czyni przeszkód w objęciu nieruchomości w posiadanie przez inwestora lub przez podmiot działający na jego zlecenie (wykonawcę). Należy przy tym zwrócić uwagę, że aby bierne zachowanie byłego właściciela mogło skutkować otrzymaniem 5% bonusu, to konieczne jest objęcie przez inwestora w terminie określonym w przepisie nieruchomość w posiadanie. Takiej sytuacji dotyczyły powołany w skardze wyrok WSA w Białymstoku z 3.4.2012 r., II SA/Bk 768/11 (z aprobującą glosą W. Sawczuka, ZNSA 2012/5/145). W wyroku tym przyjęto, że zachowany został termin, określony w art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, ponieważ do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi doszło, zanim dotychczasowy właściciel został zawiadomiony o wydaniu decyzji rodzącej obowiązek wydania nieruchomości. Jednakże w przypadku skarżących nie doszło do faktycznego objęcia nieruchomości (działki nr [...]i [...]) w posiadanie przez zarządcę drogi przed dniem [...]kwietnia 2010 r. – dniem zawiadomienia skarżących o wydaniu decyzji rodzącej obowiązek wydania nieruchomości.
Nie można mówić o faktycznym wydaniu, ani o tym, że do niego doszło sposób dorozumiany w przypisanym terminie, jeżeli w tym terminie zarządca drogi nie obejmie nieruchomości w posiadanie. Do wydania w sposób dorozumiany nie wystarcza bowiem jedynie wola wydania po stronie wydającego. Potrzebne jest jeszcze objęcie tej nieruchomości w posiadanie przez inwestora. Dopiero wówczas można mówić o dorozumianym wydaniu (przekazaniu) nieruchomości inwestorowi (por. wyrok NSA z 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 990/18).
Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...]kwietnia 2010 r. Wojewoda [...]zezwolił na realizację inwestycji drogowej - drogi wojewódzkiej nr [...]wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanym. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W zawiadomieniu z dnia [...]kwietnia 2010 r. poinformowano, że w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17, wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Skarżący zostali zawiadomieni o wydaniu decyzji w dniu [...]kwietnia 2010 r. (kopia zwrotnego potwierdzenia odbioru). W dniu [...]listopada 2010 r. gmina [...] (inwestor) przekazała wykonawcy inwestycji dostęp do terenu (w tym do działek [...]) w celu prowadzenia robót budowlanych. Z akt sprawy nie wynika, żeby do wydania nieruchomości (działek [...]), czy też do jej objęcia doszło nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji Wojewoda [...]z dnia [...]kwietnia 2010 r., w szczególności, że do jej objęcia przez inwestora doszło przed podpisaniem protokołu dostępu do placu budowy.
Skarżący nie przedstawili żadnych dowodów, z których by wynikało, że w jakikolwiek sposób wyrazili wolę wydania nieruchomości w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji. Z akt sprawy nie wynika, a skarżący także nie wskazali, że nastąpiły takie okoliczności faktyczne, na podstawie których można było domniemywać lub zakładać, że taką zgodę wyrażono w sposób bierny, bowiem nie doszło do rozpoczęcia realizacji inwestycji w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji Wojewoda [...]z dnia [...]kwietnia 2010 r. Za taką okoliczność świadczącą o udostępnieniu nieruchomości nie można uznać faktu, że skarżący nie wnosili środka odwoławczego od decyzji z [...]kwietnia 2010 r. Nie jest także argumentem to, że skarżący nie czynili żadnych przeszkód w związku z prowadzonymi pracami przygotowawczymi do rozpoczęcia inwestycji drogowej.
Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, że w okolicznościach tej sprawy nie ma znaczenia data doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji z [...]kwietnia 2010 r. Data ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w tej sprawie, ponieważ wyznacza początek 30-dniowego terminu na wydanie nieruchomości, którego zachowanie skutkuje powiększeniem wysokości odszkodowania o kwotę równą 5% wartości nieruchomości. Natomiast data protokołu dostępu do placu budowy świadczy o tym, że plac budowy (w tym działki nr [...]i [...]) został przejęty nie wcześnie niż [...]listopada 2010 r., a zatem nie wcześniej niż w tym dniu rozpoczęto roboty budowlane. To, że skarżący nie uczestniczyli w podpisaniu tego protokołu nie podważa ustaleń w nim zawartych. Gołosłowne twierdzenia skarżących, że doszło do faktycznego wydania nieruchomości w terminie określonym w art. 18 ust. 1a specustawy drogowej nie są wystarczające dla podważenia prawidłowości zaskarżonej decyzji i ustaleń w niej przyjętych. Należy podzielić argumentację organu, że skarżący nie przedstawili żadnego dowodu na poparcie swoich zarzutów, ani taki dowód nie znajduję się w aktach sprawy.
Brak wyrażenia woli po stronie skarżących skutkuje tym, że nie można uznać, iż nieruchomość została faktycznie wydana lub strona miała taką wolę i ją wyrażała, czego wymaga przepis art. 18 ust. 1e specustawy drogowej. Brak spełnienia tej przesłanki wyłącza możliwość powiększenia kwoty odszkodowania o 5%.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło