IV SA/Wa 1027/16

WyrokWSA w Warszawie2016-11-22

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Anita Wielopolska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia urządzeń przesyłu energii elektrycznej może zostać wydana, jeśli rokowania z właścicielem nie doprowadziły do zawarcia umowy, a właściciel nie zgadza się na proponowany przebieg i zakres inwestycji?
Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia urządzeń przesyłu energii elektrycznej może zostać wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nawet jeśli rokowania z właścicielem nie doprowadziły do zawarcia umowy, a właściciel nie zgadza się na proponowany przebieg i zakres inwestycji. Kluczowe jest, że rokowania zostały przeprowadzone, a przebieg i zakres inwestycji są zgodne z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Właściciel nie może kwestionować tych elementów w postępowaniu o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, a ewentualne naruszenia w postępowaniu lokalizacyjnym mogą być przedmiotem odrębnych postępowań.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. N. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości skarżącej w celu założenia i przeprowadzenia napowietrznej linii energetycznej. Inwestor, [...] S.A., wystąpił z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, ponieważ właścicielka nie wyraziła zgody na budowę linii i żądała wyższego odszkodowania niż proponowane przez spółkę. Po przeprowadzeniu rokowań, które nie przyniosły porozumienia co do wysokości odszkodowania, organ I instancji wydał decyzję zezwalającą na założenie linii. Wojewoda uchylił tę decyzję, wskazując na potrzebę doprecyzowania podstawy prawnej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta wydał decyzję, którą Wojewoda utrzymał w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, brak wyjaśnienia stanu faktycznego, pominięcie dowodu z oględzin oraz nieprawidłowe przeprowadzenie rokowań.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant spec. Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda" lub "organ") nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. (dalej: "zaskarżona decyzja"). Decyzją tą Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania A. N. (dalej: "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Starosta") z dnia [...] stycznia 2016 r. (Nr [...]) ograniczającą sposób korzystania z części nieruchomości położonej w obrębie R., gmina C., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5800 ha, stanowiącej własność i A. N., poprzez udzielenie [...] S.A. z siedzibą Lublinie (dalej: "[...] S.A." lub "Spółka") zezwolenie na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości urządzeń do przesyłu energii elektrycznej, tj. napowietrznej linii energetycznej nN o długości 18 m, wykonanej przewodem izolowanym AsXSn 4x50 mm², biegnącej wzdłuż granicy tej nieruchomości z działką nr [...] (droga powiatowa) oraz budowy nowego słupa zlokalizowanego przy granicy z działką nr [...] (droga gminna) - zgodnie z załącznikiem mapowym do decyzji. II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. II.1. [...] S.A. z siedzibą w L. wystąpiła z wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2015 r. o ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w obrębie R., gmina C., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5800 ha, stanowiącej własność Pani A. N. (KW Nr [...]), poprzez wydanie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości inwestycji służącej do przesyłania energii elektrycznej. Spółka załączyła do wniosku w szczególności decyzję Burmistrza Miasta i Gminy C. Nr [...], znak: [...] z dnia [...] lipca 2014 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - przebudowa i budowa linii nN i SN oraz stacji transformatorowej (dalej: "decyzja lokalizacyjna"). Zgodnie z decyzją lokalizacyjną, trasa planowanej inwestycji obejmuje działki o numerach ewidencyjnych położonych w obrębie R.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Spółka podniosła również, że właścicielka nieruchomości [...] A. N. nie wyraziła zgody na wybudowanie projektowanej linii na swojej nieruchomości, żądając wielokrotnie wyższego odszkodowania za ustanowienie służebności przesyłu, niż wartość gruntu zajętego pod urządzenia. Z dokumentacji przekazanej przez wnioskodawcę wynika, że właścicielka nieruchomości uzależnia udzielenie zgody na umieszczenie na jej gruncie nowego urządzenia elektroenergetycznego, od uprzedniego zawarcia umowy o ustanowieniu służebności przesyłu do urządzeń już istniejących jak i nowych, zgłaszając jednocześnie wynagrodzenie w wysokości 8.000 zł. Kwota ta według [...] SA jest wielokrotnie przewyższającą wartość rynkową powierzchni zajętej przez urządzenia. Odszkodowanie możliwe do wypłaty przez [...] SA zostało określone na podstawie analizy wypłacanych odszkodowań dla podobnych spraw w tym zakresie i wynosi 576 złotych. Ze względu na niezaakceptowanie wysokości tego odszkodowania przez A.N., [...] SA zakończyła rokowania i zwróciła się z wnioskiem do Starosty [...] o wydanie decyzji administracyjnej ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości. II.2. W dniu [...] czerwca 2015 roku Starosta [...] wydał decyzję Nr [...], w której postanowił m. in. ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości położonej w obrębie R., gmina C., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5800 ha, stanowiącej własność A. N. poprzez udzielenie zezwolenia [...] S.A. z siedzibą w L. na założenie i przeprowadzenie na niej szczegółowo opisanych urządzeń do przesyłu energii oraz obowiązać Przedsiębiorstwo [...] S.A. do demontażu istniejącej linii napowietrznej wraz ze słupem (podwójnym), przebiegających przez przedmiotową nieruchomość w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od daty przyłączenia nowo wybudowanej linii napowietrznej do sieci. Po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika A. N. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewoda wskazał w szczególności, że przepis art. 124b ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm.; dalej "u.g.n.") sianowi proceduralną alternatywę wobec przepisu art. 124 ust. 6 u.g.n., bowiem o ile w art. 124 ust. 6 zobowiązano właściciela i użytkownika wieczystego nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii, ciągów, przewodów i urządzeń wybudowanych na tej nieruchomości w ramach jej czasowego zajęcia na podstawie uprzedniej decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1, to przepis art. 124b ust. 1 u.g.n. stanowi podstawę wydania decyzji zobowiązującej podmioty praw rzeczowych przysługujących do nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii urządzeń infrastruktury technicznej znajdujących się na tej nieruchomości niezależnie od tego, czy urządzenia te wybudowane zostały na podstawie uprzedniej decyzji o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości. W piśmie z dnia 2 listopada 2015 r. [...] S.A. doprecyzowała, że wniosek jest złożony na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., a inwestycja dotyczy realizacji celu publicznego, w postaci budowy linii napowietrznej nN, tj. posadowienia słupa z podwieszeniem przewodów izolowanych nN AsXSn 4x50 mm2. II.3. Starosta [...] wydając wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r. (Nr [...]) uznał, że wniosek Spółki zasługuje na uwzględnienie, albowiem spełnione zostały przesłanki wskazane z art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. II.4. Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca, zarzucając w szczególności, że nie została uznana za stronę w postępowaniu o wydanie decyzji lokalizacyjnej, a nadto, że nowoplanowana linia winna biec bliżej drogi. Zarzuciła również, że negocjacje ze Spółką dotyczyły wyłącznie kwestii odszkodowania. II.5. Wojewoda [...] wydając powołaną na wstępie decyzję z [...] marca 2016 r. uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda wskazał w szczególności, że istota sprawy sprowadza się do oceny, czy w przeprowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu administracyjnym doszło do zgodnego z prawem wydania decyzji dotyczącej zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji oraz ograniczaj sposób korzystania z nieruchomości w celu realizacji wymienionej inwestycji, stosownie do przedłożonego wniosku. Z materiału dowodowego wynika, że [...] S.A. w doprecyzowanym podaniu wniosła o wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. We wniosku wkazano na zakres robót związanych z inwestycją polegających budowie napowietrznej linii energetycznej nN o długości 18 m, wykonanej przewodem izolowanym AsXSn 4x50 mm², biegnącej wzdłuż granicy tej nieruchomości z działką nr [...] (droga powiatowa) oraz budowy nowego słupa zlokalizowanego przy granicy z działką nr [...] (droga gminna). Ponadto, na mapie do celów projektowych, określono planowaną lokalizację inwestycji, poprzez wskazanie przebiegu projektowanej linii oraz powierzchni nieruchomości 36 m² (pas gruntu o długości 18 m i szerokości 2 m w obrębie przedmiotowej nieruchomości) niezbędnej do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Zdaniem Wojewody, [...] S.A. prowadziła rokowania z właścicielką nieruchomości w sprawie wyrażenie zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości. Strony nie zawarły umowy na udostępnienie nieruchomości w celu realizacji planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego, co zostało udokumentowane. W ocenie Wojewody, przedmiotowa inwestycja jest zgodna z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a złożenie wniosku poprzedzone zostało rokowaniami inwestora z właścicielem nieruchomości w sprawie uzyskania zgody na wykonanie prac związanych z wymienioną inwestycją, która to inwestycja stanowi niewątpliwie cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. W decyzji wskazano zarówno na powierzchnię nieruchomości, która podlegać będzie ograniczeniu oraz lokalizację inwestycji, stosownie do załącznika mapowego do decyzji Starosty. Przedmiotowa inwestycja polegająca na umieszczeniu przewodów linii elektroenergetycznej na przedmiotowej nieruchomości, jest zgodna z decyzją lokalizacji celu publicznego i ma zaspokajać potrzeby regionu w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, co wynika z wniosku [...] S.A. Ponadto, realizacja inwestycji wynika wprost z obowiązku ustawowego nałożonego na spółki dystrybucyjne przepisem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012r., poz, 1059 ze zm). Zdaniem Wojewody, decyzja Starosty wskazuje precyzyjnie powierzchnię podlegającą ograniczeniu, tj. powierzchnię 36 m² (pas technologiczny o szer. 2 m i długości linii 18 m) oraz lokalizację słupa elektroenergetycznego, stosownie do złącznika mapowego do decyzji - mapy w skali 1:1000 z naniesionym projektowanym odcinkiem linii elektroenergetycznej w obrębie przedmiotowej nieruchomości. Lokalizację inwestycji określa decyzja Burmistrza Miasta i Gminy C. Nr [...] z [...] lipca 2014 r., Nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczącego przebudowy i budowy linii nN i SN oraz stacji transformatorowej w miejscowości R., gmina C., w granicach określonych na złączniku graficznym w skali 1:1000, zmienionej decyzją Burmistrza Miasta i Gminy C. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 roku. Ponadto wydanie decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z części przedmiotowej nieruchomości poprzedzone było próbą uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości w celu realizacji inwestycji. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. ustanawia pierwszeństwo umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji liniowej, przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości lub użytkownikiem wieczystym a inwestorem, upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust.1 u.g.n. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że złożenie wniosku poprzedzone było przeprowadzeniem przez inwestora z właścicielką nieruchomości rokowań, mających na celu uzyskanie zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości. Z pism skierowanych do A. N. jednoznacznie wynika, że [...] S.A. proponowała właścicielce nieruchomości warunki finansowe zawarcia umowy na udostępnienie nieruchomości i podpisania umowy służebności przesyłu w formie aktu notarialnego, informując o zakresie inwestycji oraz lokalizacji inwestycji. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia negocjacji jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia Jeżeli zatem mimo prowadzonych rokowań, nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonanie prac. Z dokumentów wynika, że negocjacje prowadzone były od czerwca 2014 r. do marca 2015 r. i ostatecznie [...] S.A. zaproponowała stronie kwotę 576 zł, zaś Pani A. N. kwotę 8.000 zł. Inwestor poinformował właścicielkę nieruchomości, że odmowa przyjęcia ostatecznej oferty zawarcia umowy służebności przesyłu zostanie uznana za brak zgody na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, i tym samym konieczności wystąpienia na drogę postępowania administracyjnego. W świetle powyższego należy stwierdzić, że strona nie wyraziła zgodny na dobrowolne udostępnienie nieruchomości w celu realizacji inwestycji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda wskazał również na możliwość ustalenia odszkodowania (art. 128 ust. 4 u.g.n.) oraz instytucję żądania wykupu nieruchomości (art. 124 ust. 5 u.g.n.). Wojewoda podkreślił, że w świetle dokonanych ustaleń realizacja przedmiotowej inwestycji i jej przebieg wynika wprost z decyzji lokalizacyjnej celu publicznego, w której przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona pod lokalizację napowietrznej linii elektroenergetycznej. Tym samym przebieg trasy linii został precyzyjnie określony decyzją i nie podlega modyfikacji w niniejszym postępowaniu. Nie ma zatem organ wydający decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. swobody w ustaleniu przebiegu inwestycji celu publicznego, której usytuowanie wynika, z wcześniejszych zdarzeń prawnych, wiążących w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Zakres ograniczenia sposobił korzystania z nieruchomości przesądza bowiem albo miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, albo decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zdaniem Wojewody, nie budzi wątpliwości zakres ustanowionego w decyzji pierwszoinstancyjnej ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Ponadto stanowiąca załącznik do decyzji; mapa jednoznacznie wskazuje przebieg linii przez nieruchomość strony. Niewątpliwie powyższe ustalenia chronią interesy strony przed skorzystaniem przez inwestora uzyskanego ograniczenia w sposób nadmierny, a tym samym nieuprawniony. Wojewoda podkreślił, że proponowany przebieg linii elektroenergetycznej jak szerokość pasa technologicznego stanowi minimalne niezbędne obciążenie przedmiotowej nieruchomości uwzględniające potrzeby przedsiębiorstwa przesyłowego w zakresie odpowiedniego dostępu do urządzeń przesyłowych, korzystania z nich w niezbędnym zakresie, potrzebę ich naprawy, konserwacji i bieżącej eksploatacji (art. 124 ust. 6 u.g.n.). Ponadto jak wyjaśniał inwestor w trakcie prowadzonego postępowania nie istnieje potrzeba przejazdu przez działkę w celu instalacji urządzeń. Końcowo Wojewoda wskazał, że podnoszona w odwołaniu kwestia braku udziału w postępowaniu o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Roszczenia w tym zakresie mogą być dochodzone w odrębnym postępowaniu, stosownie do art. 145 § 1 piet 4 k.p.a. III.1. W skardze złożonej na opisaną na wstępie decyzję Wojewody skarżąca reprezentowana przez adwokata wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, a także "o przeprowadzenie dowodu (art 106, § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) z załączonych fotografii (6 szt.) na okoliczność zakresu rzeczywistej ingerencji w nieruchomość skarżącej". Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 12 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 85 § 1 k.p.a., wyrażające się w braku ustalenia okoliczności mających znaczenie dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz niezasadnym pominięciu dowodu z oględzin nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, iż wszczęcie niniejszego postępowania poprzedziły rokowania, o których mowa w przepisie art. 124 ust. 3 u.g.n., a także dla wykonania prac objętych decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016 wystarczającym jest zajęcie pasa gruntu o długości 18 m i szerokości 2 m (tj. o powierzchni 36 m²). W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, że pomimo ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy, zdaniem skarżącej, organy obu instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, niezasadnie pominęły wniosek dowodowy zgłoszony przez stronę, a nadto - nie uwzględniły danych zawartych w aktach sprawy. Zdaniem skarżącej, ingerencja w prawo własności nie może być dowolna, zaś właściciel nie może być pozbawiony możliwości zgłoszenia uwag, podlegających merytorycznemu rozpoznaniu, odnośnie zakresu tej ingerencji. A. N. nie została uznana za stronę postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, zatem była pozbawiona możliwości działania w tamtej sprawie. W tych okolicznościach skarżąca ponownie podnosi, iż nieruchomość jej sąsiaduje z działkami zabudowanymi i na etapie "negocjacji" skarżąca wskazywała na istotne ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości w następstwie realizacji zamierzonej inwestycji (pismo z 24 grudnia 2014 r.). Działania wnioskodawcy na tym etapie sprowadzały się w istocie do przedstawienia oferty zawarcia umowy o określonej treści, przy ustalonym już usytuowaniu i przebiegu urządzeń elektroenergetycznych, zaś negocjacje skupiały się wyłącznie wokół wysokości odszkodowania. Tymczasem rokowania w tym przedmiocie (at. 124 ust. 3 u.g.n.) winny obejmować nie tylko kwestie stricte finansowe, lecz także związane z miejscem posadowienia i przebiegiem tych urządzeń. Problem ten dotyczy bowiem bardzo istotnej ingerencji w prawo własności. W realiach niniejszej sprawy obecnie istniejące linie znajdują się w odległości 14 m od drogi. W interesie skarżącej leży, by nowopowstała linia elektroenergetyczna jak najbliżej granicy jej nieruchomości. W przeciwnym wypadku nieruchomość ta straci dla A. N. znaczenie gospodarcze. Z materiałów znajdujących się w aktach sprawy można domniemywać, iż usytuowanie i przebieg nowych urządzeń nie będzie pokrywać się z dotychczas istniejącymi (chociażby na fakt, iż przesył energii elektrycznej będzie w zasadzie ciągły, zatem nowa linia będzie biec obok dotychczasowej). W tych okolicznościach wnioskodawca nie dysponuje żadnym tytułem prawnym do władania nieruchomością A. N. z punktu widzenia prawa cywilnego i nie zainicjował rokowań, w rozumieniu przepisu art. 124 ust. 3 u.g.n. Skarżąca podkreśliła, że w treści pisma z dnia 8 grudnia 2015 roku domagała się przeprowadzenia oględzin nieruchomości. W uzasadnieniu tego wniosku wskazano, iż ingerencja w prawo własności A. N. będzie wykraczało poza obszar 36 m, jednak organy obu instancji nie uznały za zasadne bliższe badanie tej kwestii - co stanowi o naruszeniu przepisów art. 78 § 1 k.p.a. i art. 85 § 1 k.p.a. Z kolei zaaprobowane przez organ II instancji rozstrzygnięcie dotyczące udostępnienia nieruchomości w związku z likwidacją dotychczasowych urządzeń ma charakter akcesoryjny względem orzeczenia w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a nadto ramy czasowe wskazane w decyzji - tym razem - nie zostały w ogóle sprecyzowane (a na problem ten wskazywał już uprzednio organ II instancji). III.2. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). IV.2. Na wstępie należy odnieść się do sformułowanego w skardze wniosku dowodowego. Otóż adwokat reprezentujący skarżącą wniósł "o przeprowadzenie dowodu (art 106 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) z załączonych fotografii (6 szt.) na okoliczność zakresu rzeczywistej ingerencji w nieruchomość skarżącej". Wniosek ten nie mógł być rozpoznany przez Sąd, albowiem do skargi nie dołączono wspomnianych fotografii. Tego typu załącznik nie został zresztą nawet wymieniony w końcowej część skargi (k. 3). Brak zatem było środka dowodowego, którego dotyczył wniosek dowodowy. IV.3.1. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podziela oceny prawne zawarte w uzasadnieniu do tej decyzji, a poczynione przez organy ustalenia faktyczne mają oparcie w materiałach zebranych w aktach administracyjnych. Sama możliwość ograniczenia prawa własności w drodze decyzji administracyjnej wynika wprost z art. 124 ust. 1 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z kolei zgodnie art. 124 ust. 3 u.g.n., udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. IV.3.2. Na gruncie niniejszej sprawy decyzja ograniczająca prawo własności skarżącej została wydana na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy C. Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczącego przebudowy i budowy linii nN i SN oraz stacji transformatorowej w miejscowości R., gmina C.. Z akt sprawy wynika, że decyzja ta jest ostateczna. W skardze podniesiono, że A. N. nie została uznana za stronę postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, zatem była pozbawiona możliwości działania w tamtej sprawie. Trafnie podniósł Wojewoda, że kwestia ewentualnego naruszenia praw skarżącej w postępowaniu lokalizacyjnym może być przedmiotem odrębnych postępowań administracyjnych. W niniejszej sprawie Sąd nie może, mając na uwadze orzekanie w graniach sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.) badać tych zarzutów i formułować w tej kwestii ocen prawnych. Z treści przytoczonego wyżej art. 124 ust. 1 u.g.n. jasno wynika, że ograniczenie własności "następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego". Zatem kwestia zakresu ograniczenia prawa własności nie podlega ponownemu badaniu w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Dotyczy to w szczególności przebiegu planowanej linii energetycznej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., I OSK 664/08 wyrok WSA w Białymstoku z 14 maja 2015 r., II SA/Bk 194/15 – CBOSA; np. G. Matusik, Komentarza do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pod red. S. Kalusa, LEX 2012, tezy 55-56 oraz 66). Reasumując ten fragment uzasadnienia, przedmiotem rokowań (w trybie art. 124 ust. 3 u.g.n.) ze skarżącą nie mógł być przebieg przedmiotowej linii energetycznej. W szczególności nie było możliwie zbliżenie tej linii do drogi powiatowej. To samo dotyczy powierzchni obszaru objętego ograniczeniem prawa własności (por. np. M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Legalis 2015, teza 4 do art. 124). Tym samym bezprzedmiotowe było prowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości. Ubocznie warto zauważyć, że skarżąca nie zarzuca, jak czynią to często skarżący w wielu podobnych rodzajowo sprawach, że obszar ten jest zbyt duży, ale twierdzi, że teren ten ma za małą powierzchnię. Dodatkowo należy podnieść, że jeżeli skarżąca twierdzi, że w wyniku przedmiotowej inwestycji jej nieruchomość "straci znaczenie gospodarcze", to może rozważyć wystąpienie z roszczeniem przewidzianym w art. 125 ust. 5 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości. Okoliczności wymienione w art. w art. 124 ust. 5 u.g.n. nie mogą natomiast stanowić przedmiotu badania i oceny w sprawie rozstrzyganej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Również z tego powodu bezzasadny był wniosek pełnomocnika skarżącej o przeprowadzenie dowodu z oględzin. IV.3.3. Bezzasadne są również zarzuty dotyczące przebiegu rokowań. Wyżej już wskazano, że przedmiotem tych rokowań nie mógł być przebieg linii ani obszar ograniczenia prawa własności. Rokowania te mają natomiast na celu przede wszystkim dobrowolne, bez potrzeby wszczynania postępowania administracyjnego, ograniczenie prawa własności oraz ustalenie kwoty odszkodowania. Oczywiste jest przy tym, że ustawodawca wymaga tu tylko przeprowadzenia rokowań, a nie osiągniecia pozytywnego wyniku rokowań. Należy podkreślić, że w ramach oceny legalności decyzji wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n., nie podlegają ocenie same warunki negocjacji, proponowana kwota odszkodowania, jak i okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2016 r., I OSK 179/15 – CBOSA). W realiach niniejszej sprawy okoliczność prowadzenia negocjacji nie budzi wątpliwości. To, że strony nie uzgodniły warunków porozumienia (co wydaje się zupełnie zrozumiałe w aspekcie zasadniczych różnić w określeniu kwoty odszkodowania między skarżącą oczekującą kwoty 8000 zł i Spółką oferującą 576 zł), nie oznacza, że doszło do naruszenia art. 124 ust. 3 u.g.n. IV.3.4. Bezzasadny jest zarzut dotyczący "niewskazania ram czasowych udostępnienia nieruchomości". W przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., inaczej niże w przypadku decyzji wydawanej w oparciu o art. 124b u.g.n., nie ma ku temu podstaw prawnych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2016 r., I OSK 2872/15, CBOSA). Przypomnieć w tym miejscu należy, że po sprecyzowaniu wniosku przez Spółkę było jasne, że wniosek oparty jest wyłącznie na art. 124 ust. 1 u.g.n. i nie dotyczy prac związanych z istniejącą linią energetyczną. IV.3.5. Bezzasadny jest zarzut skargi związany z twierdzeniem, że "wnioskodawca nie dysponuje żadnym tytułem prawnym do władania nieruchomością A. N. z punktu widzenia prawa cywilnego". Uzyskaniu takiego tytułu służy właśnie postępowanie prowadzone na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 526/14, CBOSA). IV.4. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło