IV SA/Wa 107/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu J. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w W.. Na powyższą decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. J. P. wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca argumentowała, że pozbawienie jej meldunku spowoduje, że matka sprzeda mieszkanie, a skarżąca pozostanie bez prawa do zajmowania choćby małego pokoju i nie będzie miała gdzie mieszkać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności została w sposób kompleksowy uregulowana w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zaś katalog pozytywnych przesłanek warunkujących wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności określony został w art. 61 § 3 tej ustawy i ma on charakter taksatywny. Zgodnie z treścią tego przepisu, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Konstrukcja wskazanej instytucji prawnej oparta została na zasadzie skargowości i wymaga od Sądu rozważenia interesów wszystkich stron i uczestników postępowania. Z powyższej normy prawnej wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania możliwości zaistnienia okoliczności określonych w powołanym przepisie, czyli niebezpieczeństwa nastąpienia szkody oraz jej rozmiarów, które muszą być znaczne, a więc większe niż zwykłe konsekwencje wykonania aktu, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Pozytywne rozstrzygnięcie żądania strony zależy więc od spełnienia jednej z dwóch wymienionych wyżej przesłanek, przy czym nawet w przypadku spełnienia jednej z nich zostało ono pozostawione uznaniu Sądu, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę zwrotu "sąd może". W ocenie Sądu niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek późniejszego zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, Lex nr 192964 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, Lex nr 281811 i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09, Lex nr 489786). Przyznanie skarżącemu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 powyższej ustawy, zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jak przyjęto w judykaturze, wniosek o wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności powinien zawierać odrębne uzasadnienie, gdyż sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zasadności skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt I OZ 1381/06, niepubl.). Tymczasem zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony, bowiem powołano się w nim jedynie lakonicznie na ogólne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody polegającej na skazaniu jej na niemożność zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, albowiem pozbawienie jej meldunku spowoduje, że matka skarżącej sprzeda mieszkanie, a skarżąca pozostanie bez prawa do zajmowania choćby małego pokoju i nie będzie miała gdzie mieszkać. Jednocześnie wskazać należy, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania aktu w świetle art. 61 § 3 powołanej ustawy. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu i powołanie się na trudną sytuację majątkową, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę [por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04 (niepubl.), z dnia 3 października 2007 r., I OZ 707/07 (niepubl.) i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 (niepubl.)]. Po wszechstronnym rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy w tym zakresie należy stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem skarżąca nie wykazała w sposób powyżej wskazany, że w konsekwencji wystąpiły skutki określone w art. 61 § 3 powołanej ustawy, zaś podniesione przez skarżącą okoliczności wynikające z wymeldowania z pobytu stałego, nie wywołują stanu, który byłby nieodwracalny. Skarżąca zamiast wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 powołanej ustawy, ogranicza się wyłącznie do lakonicznej argumentacji skazania jej na niemożność zaspokajania potrzeb mieszkaniowych w przypadku wykonania kwestionowanej decyzji. Stwierdzić bowiem należy, że celem wymeldowania jest wyłącznie doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji oraz doprowadzeniu do zgodności miejsca zamieszkania z miejscem zameldowania. Z tej przyczyny decyzja o wymeldowaniu ma charakter deklaratoryjny, potwierdza jedynie, że stałe miejsce pobytu osoby, niezależnie od przyczyn zmiany tego miejsca, jest inne niż dotychczas, dlatego wymeldowanie nie ma charakteru nieodwracalnego. Decyzja ta nie powoduje powstania ani utraty jakichkolwiek praw, w związku z czym nie może powodować negatywnych skutków. Wymeldowanie, jako stwierdzające jedynie pewien stan faktyczny, nie może więc, co do zasady, spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 powołanej ustawy, a tylko taka podstawa mogłaby stanowić przesłankę wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 584/08, Lex nr 493610). Pomimo jednak tego, że wymeldowanie jest aktem rejestracji danych dotyczących pobytu osoby w określonej miejscowości pod danym adresem i stwierdzeniem faktu długotrwałego nieprzebywania pod tym adresem, i które nie ma bezpośredniego związku z prawem do zamieszkiwania w danym budynku, to skarżona decyzja spełnia kryteria z art. 61 § 3 powołanej ustawy do wstrzymania jej wykonania. W przypadku decyzji orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego należy bowiem uwzględnić ewentualne szkody oraz skutki wynikające z braku stałego zameldowania związane z codzienną egzystencją osoby, której dotyczy decyzja, trudnościami w załatwianiu wielu codziennych spraw życiowych, w tym w urzędach, bankach, placówkach służby zdrowia czy zakładzie pracy. Skarżona decyzja posiada zatem przymiot wykonalności, co jednak nie przemawia za zasadnością wniosku (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 860/11, Lex nr 1158610). Zgłoszony wniosek nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia nawiązującego do wskazanych przesłanek. Skarżąca powołuje jedynie argumenty na poparcie zarzutów skargi nie określając, jaki wpływ skarżona decyzja może wywrzeć na jej sferę prawną lub faktyczną, a przez to w jaki sposób może jej wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Sąd administracyjny zasadniczo nie prowadzi postępowania dowodowego i nie ma obowiązku doszukiwania się przyczyn zgłoszonego wniosku, lecz dokonuje jedynie oceny, czy w świetle uzasadnienia wniosku i charakteru aktu administracyjnego spełnione zostały przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej na czas trwania postępowania w danej instancji. Skoro przedstawiona przez skarżącą argumentacja nie uprawdopodabnia, że wykonanie kwestionowanej decyzji może spowodować znaczną szkodę lub że istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zatem brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania tego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 a contrario ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.