IV SA/Wa 1086/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego B. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania B. D. od decyzji Starosty [...] [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. B., stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz działkę ewidencyjną nr [...] i część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], w części odnoszącej się do udziału wynoszącego 1/10, przysługującego B. D. - utrzymał ww decyzję w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Naczelnik Urzędu Dzielnicowego [...] decyzją z dnia [...] lutego 1975 r. znak: [...], orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, części nieruchomości, położonej w W. przy ul. W. [...] o powierzchni [...] ha z ogólnej powierzchni [...] ha, stanowiącej, zgodnie z treścią Aktu Własności Ziemi Nr [...] rep, [...], wydanego w dniu [...] czerwca 1973 r. przez Wydział [...] [...], własność W. i A. małżonków S.. Skarżący jest jednym z następców prawnych ówczesnych właścicieli nieruchomości. Pismem z dnia [...] maja 1990 r. J. S., W. D., W. S., J. S., E. K., T. P. i J. P. złożyli wniosek o zwrot nieruchomości, wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lutego 1975 r., znak. [...]. Powyższy wniosek został podtrzymany w dniu [...] marca 1997 r. przez B. D. i M. D. (spadkobiercy W. D. na podstawie postanowienia spadkowego S. Rej, dla [...][...] Wydziału Cywilny z dnia [...] marca 1998 r.), M. P., działającą wówczas w imieniu własnym oraz jako przedstawiciel ustawowy w imieniu małoletniej córki I. P. w dniu [...] września 2000 r., zaś w dniu [...] września 2000 r. przez A. D. W wyniku rozpatrzenia przedmiotowych wniosków Starosta Powiatu [...] ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2000 r. orzekł o zwrocie części dawnej działki nr [...] z obrębu [...] odpowiadającej działce nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha, natomiast ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. orzekł o zwrocie części dawnej działki nr [...] z obrębu [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha. Prezydent [...] postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. wyłączył się z postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, położonej w W. przy ul. B. (dawnej ul. W. [...]), stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz działkę ewidencyjną nr [...] i część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] i przekazał przedmiotową sprawę do rozpatrzenia Wojewodzie [...], którego prowadzenie zostało przekazane postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 roku Staroście [...] [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. Starosta [...] [...] wystąpił do wnioskodawców o udzielenie informacji, czy wobec dokonania zwrotu na rzecz wnioskodawców części nieruchomości wywłaszczonej, tj. gruntu o łącznej powierzchni [...] ha z [...] ha gruntu wywłaszczonego, zostało w całości zaspokojone, czy żądają również zwrotu pozostałej części, wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz działkę ewidencyjną nr [...] i część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. W piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. B. D. oświadczył, że jego roszczenia w stosunku do nieruchomości przy ul. W. [...] zostały zaspokojone i wobec powyższego nie żąda zwrotu przysługującego mu udziału w działce ew. nr [...] z obrębu [...] oraz w części działek ew. nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...] z obrębu [...]. Wobec powyższego Starosta [...] [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., umorzył postępowanie administracyjne w powyższej sprawie w zakresie odnoszącym się do udziału wynoszącego 1/10 przysługującego B. D. Od powyższej decyzji, pismem z dnia [...] stycznia 2017r., uzupełnionym pismem z dnia [...] stycznia 2018 r., odwołanie, w ustawowym terminie, złożył B. D. Oświadczył, iż cofa swoje poprzednie stanowisko w przedmiocie rezygnacji dochodzenia przedmiotowego roszczenia i wnosi o kontynuowanie postępowania w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając, iż pisemna rezygnacja z roszczenia spowodowała, iż prowadzenie w tej sytuacji postępowania administracyjnego z urzędu, w części odnoszącej się do udziału wynoszącego 1/10, przysługującego B. D., stało się niedopuszczalne i uczyniło niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym, a tym samym dało organowi I instancji podstawę do jego umorzenia. Rozstrzygnięcie Starosty [...] [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. należało zatem uznać za zasadne i prawidłowe. Jednocześnie Wojewoda zaznaczył, iż w przypadku, gdyby Skarżący zmienił zdanie w kwestii rezygnacji z żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej obecnie część ww działek, może wystąpić ponownie z wnioskiem o ich zwrot. Nie zgadzając się z ww rozstrzygnięciem Skarżący wniósł skargę do tut. Sądu wskazując, iż jego stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie cofnięcia przedmiotowego wniosku było wynikiem wprowadzenia go w błąd przez urzędniczkę organu. Pomimo złożonego odwołania ze wskazaniem przyczyn błędnie wyrażonej przez Skarżącego uprzedniej jego woli i chęci dalszego prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy powyższego nie uwzględnił. Wolą Skarżącego jest natomiast zwrot ww działek w przysługującym mu udziale. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, iż art. 138 k.p.a. reguluje zakres kompetencji organu odwoławczego, który ukształtowany jest przez konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności, realizowaną w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 15 k.p.a. W myśl wskazanej zasady każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji, podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Powyższe oznacza zatem obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co nie stanowi weryfikacji badanej decyzji organu I instancji a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Postępowanie dowodowe organu drugiej instancji winno zatem prowadzić do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą (art.7 k.p.a.), oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia w tym celu całego materiału dowodowego, tj. dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów (art. 77 § 1 k.p.a.). Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy organ winien natomiast dokonać w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu organ odwoławczy powyższym obowiązkom uchybił. Wojewoda winien był uwzględnić stanowisko Skarżącego w powyższym zakresie, wyrażające wolę dalszego kontynuowania wobec niego przedmiotowego postępowania zwrotowego i tym samym uchylić decyzję organu I instancji, z uwagi na zmianę okoliczności w sprawie. Oczywiście, decyzja Starosty [...] [...] z dnia [...] stycznia 2017 roku, z uwagi na ówczesną wolę Skarżącego była wydana prawidłowo, na mocy art. 105 § 1 kpa, powyższe jednak nie może przesądzić o nie uwzględnieniu stanowiska Strony podjętego w ustawowym terminie przewidzianym do wniesienia odwołania. Z tego też tytułu nieuwzględnienie nowej okoliczności w sprawie, w ocenie Sądu, stanowiło naruszenie ww przepisu art. 138 kpa. Niezależnie, w ocenie Sądu, błędne jest stanowisko Wojewody wyrażone w zaskarżonej decyzji a odnoszące się do możliwości ponownego rozpoznania wniosku Skarżącego w przedmiotowym zakresie, o ile taką wolę Skarżący wyrazi poprzez złożenie wniosku o zwrot ww działek. Wypada w tym miejscu przywołać wyrok NSA z dnia 30 listopada 2011 roku w sprawie o sygn. akt II GSK 1146/10, zgodnie z którym: "W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (...), dopóki prawomocna decyzja umarzająca postępowanie pozostaje w obrocie prawnym to jej adresaci maja prawo oczekiwać, że decyzja rozstrzygająca tę sprawę co do jej istoty nie zapadnie. Gdyby jednak, tak jak w rozpoznawanej sprawie, stało się inaczej i w tej samej sprawie wydana została ostateczna decyzja merytoryczna, to decyzja ta obarczona jest wadą nieważności z powodu naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: III SA 103/97, z glosą aprobującą B. Adamiak - OSP 1999/1/19, z dnia 29 kwietnia 1998 r., I SA/Gd 1279/96, LEX nr 35931, I OSK 1167/09).". Z powyższego należy bez wątpliwości wywieść, iż dopiero w sytuacji wyeliminowania przedmiotowej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie, w drodze postępowania nadzwyczajnego tj. w drodze wznowienia postępowania w sprawie bądź stwierdzenia nieważności powyższej decyzji umarzającej ww postępowanie, byłoby możliwe ponowne skuteczne ubieganie się o zwrot ww działek. Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 p.p.s.a.