IV SA/Wa 1088/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] maja 2011r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania B. Z. uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009r. orzekającą o odmowie wymeldowania R. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. i orzekł o wymeldowaniu wymienionego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu podniesiono, że Prezydent W. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego orzekł o wymeldowaniu R. B. z pobytu stałego. Wskutek odwołania wniesionego przez L. Z. jako pełnomocnika I. B. organ II instancji uchylił rozstrzygnięcie Prezydenta W. i orzekł o wymeldowaniu wymienionego z pobytu stałego. Wskutek wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie tenże wyrokiem z dnia 10 listopada 2009r. (sygn. akt IV SA/Wa 1001/09) uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Obecnie rozpoznając ponownie odwołanie, tym razem B. Z. Wojewoda stwierdził, że w dniu [...] maja 2009r. zmarła I. B. (jedyna właścicielka mieszkania nr [...] przy ul. [...]). Postanowieniem z dnia [...] października 2010r. Sąd Rejonowy [...] Wydział Cywilny (sygn. akt [...]) stwierdził, że spadek po I. B. nabyła na mocy testamentu z dnia [...] września 2001r. córka zmarłej B. Z. Pismem z dnia [...] B. Z. podtrzymała wniosek o wymeldowanie R. B. z pobytu stałego, złożony uprzednio przez jej matkę z lokalu stanowiącego obecnie jej własność. Wojewoda uzupełnił materiał dowodowy przez przesłuchanie dodatkowych świadków i przeprowadzenie oględzin przedmiotowego lokalu. Oględziny wykazały, że w lokalu nie ma żadnych rzeczy należących do skarżącego. Obecny przy tej czynności R. B. stwierdził, że nie mieszka w spornym mieszkaniu od lutego 2010r. Przesłuchiwany w dniu [...] marca 2011r. skarżący oświadczył, że w lokalu nie mieszka od 2009r. B. Z. wymieniła drzwi wejściowe. Zgłaszał ten incydent na policji. Po śmierci matki zamierzał w nim zamieszkać. Obecnie nie posiada kluczy do mieszkania i nie ma możliwości zamieszkania. Nie mieszka także z żoną przy ul. [...] w W. Przesłuchiwana z kolei I. B. – przed śmiercią - zeznała, że syn w spornym lokalu nie mieszka od ok. 30 lat kiedy to wyprowadził się po zawarciu związku małżeńskiego. Organ wskazał, że w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jedyną przesłanką jaka podlega badaniu jest fakt opuszczenia lokalu bez jednoczesnego wymeldowania się z niego. Postępowania administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają na celu jedynie potwierdzenie faktycznego miejsca pobytu danej osoby. Fakt nie zamieszkiwania w spornym lokalu potwierdzili przesłuchani świadkowie oraz oględziny. Od chwili śmierci matki skarżący nie przychodzi do lokalu, nie płaci rachunków, nie nocuje w nim. Lokal ten przestał być miejscem, w którym koncentrują się sprawy życiowe wymienionego. Dalej stwierdzono, że od chwili opuszczenia lokalu skarżący nie podejmował żadnych czynności umożliwiających mu powrót do lokalu. W przypadku uzyskania prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia posiadania lub potwierdzającego fakt zmuszenia do jego opuszczenia organ odwoławczy mógłby uznać, że R. B. nie opuścił miejsca stałego meldunku z własnej woli. Jednak takich czynności wymieniony nie podjął. Plany związane z powrotem do lokalu nie mogą usprawiedliwiać odmowy wymeldowania. Jeżeli skarżący powróci do lokalu wówczas ma nie tylko prawo, ale nawet obowiązek dokonać meldunku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od powyższej decyzji Wojewody [...] R. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Podkreślił, że mieszkał z matką, opiekował się nią. Stosunki były tak dobre, że wspólnie wykupili przedmiotowy lokal. Potem siostra skarżącego wraz z mężem przejęli kontrolę nad opieką nad matką i wszystko uległo zmianie. Przypomniał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił poprzednią decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Obecnie uznał, że R. B. nie przebywa w lokalu. W ocenie skarżącego organ dokonał błędnej analizy materiału dowodowego bo nie uwzględnił okoliczności, że B. Z. wymieniła zamki w drzwiach wejściowych do lokalu i wyrzuciła z niego przedmioty należące do skarżącego. Skutecznie zatem utrudniła mu powrót do mieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji polega przede wszystkim na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ zebrał materiał dowodowy uzasadniający takie rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał oceny okoliczności faktycznych istotnych dla podjętego rozstrzygnięcia. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania administracyjnego i jego zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Pozostaje to zasadniczą kwestią w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2009r. (sygn. akt IV SA/Wa 1001/09), który uchylił poprzednio wydaną w sprawie decyzję tj. orzeczenie o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego ze spornego lokalu. Sąd w powołanym wyżej wyroku zobowiązał organ do wyjaśnienia w sposób wystarczający wszystkich istotnych okoliczności sprawy dających podstawę do ostatecznego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w takim wyroku związany jest zarówno Wojewoda, jak i obecnie orzekający skład sądu. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, organ administracji ustalił wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia przepisu prawa materialnego. W sprawie o wymeldowanie ustalenie stanu faktycznego zgodnie z regułami zawartymi w wyżej wymienionych przepisach ma zasadnicze znaczenie. Od treści bowiem tych ustaleń zależy dopuszczalność zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego. W niniejszej sprawie ze względu na ciąg zdarzeń zarówno faktycznych, jak i mających skutek w sferze prawnej, kwestia prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustalenia faktów stanowiła istotny element całego postępowania. Na wstępie należy jednak podkreślić, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006, Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z jego treścią organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne ( vide: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001r. V S.A. 3169/00, LEX nr 50123). Celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku meldunkowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach (art. 1 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że zadanie organu polega m.in. na gromadzeniu informacji w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc zbadaniu, czy dana osoba faktycznie mieszka pod wskazanym adresem. Temu zadaniu towarzyszy obowiązek meldunkowy wynikający wprost z przepisu art. 10 ust. 1 ustawy, stanowiący, że osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Skoro zameldowanie i odpowiednio wymeldowanie stwierdza jedynie pewien stan faktyczny, nie mogą mieć znaczenia okoliczności prawne związane z prawem własności do lokalu, co podkreślił organ w zaskarżonej decyzji. Nie mają także znaczenia podnoszone w skardze okoliczności opieki nad poprzednią właścicielką oraz kwestia przekazania środków pieniężnych na wykup spornego mieszkania. Mają one doniosłe znaczenie życiowe, jednak w żadnym razie nie przesądzają o kwestii zamieszkiwania przez skarżącego po śmierci matki. Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji. Organ ustalił, że skarżący nie mieszka w lokalu przy ul. [...], nie korzysta z niego, nie posiada kluczy. Przeprowadził w tym zakresie uzupełniające postępowanie dowodowe i w oparciu o aktualny stan faktyczny – w tym wyjaśnienia samego zainteresowanego - stwierdził, że R. B. nie zamieszkuje w tym mieszkaniu od chwili śmierci matki. Skarżący twierdził co prawda, że siostra swoim bezprawnym działaniem uniemożliwiła mu skoncentrowanie spraw życiowych i zamieszkiwanie w lokalu matki poprzez wymianę zamków w drzwiach wejściowych, jednak nie podjął żadnych przewidzianych prawem kroków celem zmiany tej sytuacji. Dotyczy to zarówno podjęcia kroków na drodze ochrony karnej, jak również cywilnej, służącej ochronie naruszonego posiadania (vide wyrok NSA z dnia 13 maja 2011r. sygn. akt II OSK 798/10). Trafnie zatem w tym zakresie organ stwierdził, że jeżeli zainteresowany nie skorzystał we właściwym czasie z przysługujących mu środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, to opuszczenie przez niego lokalu należy traktować jako dobrowolne. Podkreślić należy, iż istotą postępowania w niniejszej sprawie było zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu R. B. Skoro od kilku lat nie zamieszkuje on pod adresem ul. [...] konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Nie bez znaczenia oczywiście dla całej sprawy były zdarzenia, które spowodowały, że w sposób definitywny skarżący nie zamieszkuje pod tym adresem, niemniej jednak skoro one skutecznie nastąpiły, dokonały przekształcenia w sferze obowiązku meldunkowego. Skutkiem ich jest powstanie sytuacji, w której skarżący zameldowany był pod adresem, pod którym nie przebywał. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarga jest bezzasadna, należało ją oddalić. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.