IV SA/Wa 1141/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-11

Skład orzekający: Sędzia WSA Alina Balicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji deklaratoryjnej stwierdzającej, że nieruchomość podlega przepisom dekretu o reformie rolnej, może zostać uwzględniony na podstawie art. 61 § 3 PPSA?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja deklaratoryjna, która jedynie potwierdza istniejący stan prawny i faktyczny, nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 PPSA. W związku z tym, nawet jeśli wstrzymanie wykonania decyzji mogłoby zapobiec szkodom związanym z obrotem nieruchomością, brak możliwości wykonania decyzji administracyjnej uniemożliwia zastosowanie instytucji wstrzymania jej wykonania. Argumenty dotyczące skutków orzeczeń sądów powszechnych nie są podstawą do wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującą w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą, że nieruchomość podlega przepisom dekretu o reformie rolnej. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że skutki w postaci wpisania Skarbu Państwa i Gminy jako właścicieli oraz dalsze rozporządzenia na rzecz osób trzecich mogą być trudne do odwrócenia. Skarżący powołali się na analogię z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz na toczące się postępowanie sądowe dotyczące uzgodnienia treści księgi wieczystej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 11 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T., M. T., A. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]. J. T., M. T. oraz A. T. wnieśli skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] orzekającą, iż zespół dworsko - parkowy położony w K., stanowiący nieruchomość o pow. 24,6055 ha, wykazaną w księdze wieczystej hip. Nr [...] jako "[...]", podpada pod działanie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W skardze tej zawarty został również wniosek o wstrzymanie wykonania powołanych decyzji. Skarżący wskazali, iż skutki tych decyzji w postaci wpisania Skarbu Państwa i Gminy K. jako właścicieli nieruchomości w miejsce skarżących, oraz wskutek dalszych rozporządzeń na rzecz osób trzecich działających w dobrej wierze chronionych przez rękojmię publicznej wiary ksiąg wieczystych, mogą być trudne lub nawet niemożliwe do odwrócenia. Skarżący wskazali, iż w związku z charakterem sprawy, której przedmiotem jest w istocie wywłaszczenie (nacjonalizacja) nieruchomości, uzasadnione jest powołanie się na analogię płynącą z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepisy te (art. 9 ustawy) przewidują, iż w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną m. in. w sprawach wywłaszczenia nieruchomości, organ który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie. Powyższa regulacja, jak podają skarżący, przesądza o doniosłości skutków prawnych, które mogą nastąpić wskutek niewstrzymania wykonania decyzji w tego typu sprawach. Ponadto podniesiono, że przed Sądem [...] w K. toczy się postępowanie odwoławcze od wyroku Sądu [...] w K., którym uzgodniona została treść ksiąg wieczystych obejmujących przedmiotową nieruchomość. W ocenie skarżących oparcie w tej sprawie wyroku o nieprawomocną decyzję administracyjną spowoduje wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków. W piśmie z dnia 17 lipca 2009 r. skarżący uzupełnili wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. (sygn. akt [...]) Sąd [...] w K. podjął zawieszone postępowanie w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W tej sytuacji Sąd [...] w K. przy rozstrzyganiu apelacji od wyroku Sądu [...] będzie związany decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Sygn. akt IV SA/Wa 1141/09 Wsi z dnia [...] maja 2009 r. i oprze swój wyrok na oczywiście wadliwej - w ocenie skarżących - decyzji, która nawet nie została poddana kontroli sądu administracyjnego, mimo skutecznego złożenia skargi. Skarżący podnoszą, iż istnieje realna obawa, że Skarb Państwa lub Gmina K. - ujawnieni w księdze wieczystej jako właściciele nieruchomości - powołując się na ostateczną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r., mogą dokonać zbycia przedmiotowej nieruchomości na rzecz osób trzecich działających w dobrej wierze i chronionych rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, tym samym uniemożliwiając odzyskanie przez skarżących nieruchomości w drodze restytucji naturalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Kwestię wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu reguluje art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą jaką ustanawia ten przepis, wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Przepis ten dopuszcza jednak wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez Sąd, na wniosek skarżącego, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (§ 3 omawianego przepisu). Należy zwrócić uwagę na fakt, że omawiana instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma zastosowanie do aktów, które nadają się do dobrowolnego lub przymusowego wykonania. Dotyczy to więc sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, brak jest podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z treści art. 61 powołanej wyżej ustawy, gdyż zaskarżona decyzja wykonaniu nie podlega. Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. stwierdzającą, że dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Jest do więc orzeczenie o charakterze deklaratoryjnym, potwierdza jedynie istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego i nie nadaje się do wykonania, (por. postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 1490/09, niepublikowane; postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 656/09, niepublikowane). Sygn. akt IV SA/Wa 1141/09 Natomiast argumenty powołane we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, iż na skutek wyroku Sądu [...] w K. wydanego w postępowaniu dotyczącym uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym istnieje możliwość, iż Skarb Państwa lub Gmina K. dokonają zbycia przedmiotowej nieruchomości na rzecz osób trzecich działających w dobrej wierze i chronionych rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, dotyczą skutków związanych z orzeczeniem sądu powszechnego, a nie zaskarżoną decyzją. Z powyższych względów na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło