IV SA/Wa 1146/19
WyrokWSA w Warszawie2019-07-05
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Katarzyna Golat, Marzena Milewska-Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie drzew i krzewów z obszaru szczególnego zagrożenia powodzią jest prawidłowa, jeśli jej rozstrzygnięcie (sentencja) jest nieprecyzyjne i nie pozwala na jednoznaczne określenie obowiązku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że mimo prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i uwzględnienia przepisów ochrony środowiska, rozstrzygnięcie organu było nieprecyzyjne. Brak jasności w sentencji decyzji co do zakresu nałożonego obowiązku usunięcia drzew i krzewów narusza art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania obywatela do państwa i przekonywania, co czyni decyzję niewykonalną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która nakazywała Prezydentowi Miasta usunięcie drzew i krzewów z terenów szczególnego zagrożenia powodzią. Prezydent Miasta wniósł skargę, zarzucając m.in. brak precyzji w określeniu, jakie drzewa i krzewy należy usunąć, oraz nieuwzględnienie przepisów o ochronie przyrody i dyrektyw unijnych. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną z powodu nieprecyzyjnego sformułowania rozstrzygnięcia decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego Prezydenta Miasta [...] kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2019 r. [...] Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.), w związku z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268, ze zm.) oraz art. 88l ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2017 r., od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] maja 2017 r. znak: [...], dotyczącej nakazania Prezydentowi Miasta K. usunięcia 66 sztuk drzew z gatunku wierzba i olcha oraz 2,9 ha krzewów, z terenu działek nr ewid. [...], nr ewid. [...], nr ewid. [...], nr ewid. [...], nr ewid. [...], nr ewid. [...], nr ewid. [...], nr ewid. [...], nr ewid. [...], nr ewid. [...], nr ewid. [...], nr ewid. [...], nr ewid. [...], nr ewid. [...], nr ewid. [...] z obrębu [...], m. K., rosnących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią rzeki P.,
I. uchylił pkt II ust. 7 sentencji ww. decyzji i w jego miejsce orzekł:
"do usunięcia drzew i krzewów do końca lutego 2020 r."
II. w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się następująco: Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. decyzją z dnia [...] maja 2017 r. znak: [...], po dokonanej analizie nakazał Prezydentowi Miasta K. w myśl art. 881 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, usunięcie 66 sztuk drzew z gatunku wierzba i olcha oraz 2,9 ha krzewów, z terenu działek nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], z obrębu [...], m. K..
W odwołaniu Prezydent Miasta K. wskazał, że zgodnie z Raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wykonanym w związku z realizacją inwestycji pn. "O." obszar objęty planowaną wycinką drzew i krzewów znajduje się w granicy krajowego korytarza ekologicznego; przeprowadzona inwentaryzacja geobotaniczna wykazała obecność rośliny prawnie chronionej - kocanki piaskowej; realizacja prac pogorszy i zmieni ekosystem; zachowanie analizowanego terenu w jak najmniej zmienionej formie odpowiada Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa; wycinka drzew i krzewów spowoduje duże zmiany w charakterystyce tego środowiska, doprowadzając do zmiany jego charakteru, a co za tym idzie ograniczenia liczby gatunków zwierząt i roślin zasiedlających teren;
— organ I instancji nie wykazał konieczności wycinki tak dużej liczby drzew i powierzchni krzewów; nie uzasadnił kryteriów wskazując do usunięcia konkretne drzewa;
— w decyzji nie wskazano, ile i jakie gatunki drzew należy wyciąć z konkretnej działki;
— Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. nie uczestniczył w oględzinach terenu dniu [...] marca 2017 r.; co budzi wątpliwość strony, czy przedstawiciel organu dokonał oględzin tego terenu.
Organ odwoławczy stwierdził, że z dniem 1 stycznia 2018 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566, z pózn. zm.), zgodnie z którą utraciła moc ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121, z późn. zm.) oraz zniesiony został Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. W myśl art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 28 lutego 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r., poz. 710), które weszło w życie z dniem 12 kwietnia 2018 r., z mocą od dnia 1 stycznia 2018 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (w tym dotyczących wydania decyzji nakazujących usunięcie drzew lub krzewów na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią) stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia był Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, a organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest Prezes Wód Polskich.
W świetle art. 88 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, w celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód powodziowych, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może, w drodze decyzji, nakazać usunięcie drzew lub krzewów.
Wskazana powyżej decyzja w myśl art. 88 l ust. 11 ww. ustawy wymaga uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska.
Status obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, został uregulowany w art. 9 ust. 1 pkt 6c ustawy Prawo wodne.
Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, który wskazał na konieczność przeprowadzenia nakazanych w decyzji prac, wyjaśniając, że przedmiotowa roślinność wpływa na redukcję prędkości przepływu wody na odcinku zarośniętym oraz odcinku powyżej, wywołując przy tym podpiętrzenie wody. Połamane i powalone przez wody powodziowe drzewa stanowią zagrożenie dla stabilności wałów przeciwpowodziowych. Dyrektor RZGW w P. podkreślił, że wydłużenie czasu przejścia fali wezbraniowej skutkuje stagnacją wody w międzywalu, co przyczynia do zbyt dużej filtracji i rozmiękczania korpusu wału oraz podniesienia poziomu wód powodziowych. Konsekwencją powyższego może być przerwanie wałów przeciwpowodziowych oraz zwiększenie ryzyka powodziowego.
Organ I instancji wskazał także, iż o konieczności wycinki przesądza interes publiczny. Podkreślił, że nie ma rozwiązania alternatywnego.
Organ argumentował, że ochronę przed powodzią, w myśl art. 88a ust. 4 ustawy Prawo wodne, realizuje się uwzględniając wszystkie elementy zarządzania ryzykiem powodziowym, w szczególności: zapobieganie, ochronę, stan należytego przygotowania i reagowanie w razie wystąpienia powodzi, usuwanie jej skutków, odbudowę i wyciąganie wniosków w celu ograniczenia skutków powodzi dla zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej. Przedmiotem rozstrzygnięć z art. 88 l ust. 7 pkt 2 tej ustawy, jest nakaz usunięcia drzew i krzewów, w celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, a więc bezspornie są to działania zapobiegające powodzi.
Z uwagi na upływ terminu na usuniecie drzew i krzewów wskazany w decyzji Dyrektora RZGW w P. z dnia [...] maja 2017 r. podano w sentencji decyzji nowy termin realizacji ww. prac, tj. do końca lutego 2020 r.
W odniesieniu do zarzutów strony odwołującej się, organ odwoławczy stwierdził, że nie znajdują one uzasadnienia, bowiem:
- organ uzgadniający, tj. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P., jako wysoko wyspecjalizowany organ w zakresie ochrony przyrody, w drodze postanowienia uzgodnił projekt decyzji nakazującej usunięcie drzew oraz krzewów Prezydentowi Miasta K. z terenu przedmiotowych działek,
- korytarze ekologiczne nie stanowią formy ochrony przyrody, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r. poz. 1614, z późn. zm.),
- obszary szczególnego zagrożenia powodzią zostały przedstawione na mapach zagrożenia powodziowego oraz mapach ryzyka powodziowego. Zgodnie z ww. mapami (arkusz K.), które zostały opublikowane na stronie Hydroportalu KZGW (pod adresem http://mapy.isok.gov.pl), teren przedmiotowych działek, w całości znajduje się na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią,
- Dyrektor RZGW w P. ustalił, iż drzewa i krzewy wskazane do wycinki na terenie ww. działek, znajdują się w międzywalu rzeki P. oraz że w znacznym stopniu mogą przyczyniać się w utrudnieniu spływ wód powodziowych,
- o potrzebie wydania przedmiotowej decyzji świadczą wyniki wizji terenowej z dnia [...] marca 2017 r.,
- Dyrektor RZGW w P. przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...], przedłożył projekt przedmiotowej decyzji do uzgodnienia właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska. W odpowiedzi na powyższe RDOŚ w P., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...], uzgodnił projekt decyzji nakazującej usunięcie 66 drzew.
Nadto organ wskazał, że sama obecność gatunków chronionych, w tym ptaków na terenie objętym pracami, nie jest tożsama z koniecznością rezygnacji z prowadzenia prac. Realizacja wycinki drzew i krzewów, zgodnie z warunkami określonymi w treści zaskarżonej decyzji, gwarantuje, iż przeprowadzone prace w jak najmniejszym stopniu oddziaływać na elementy przyrodnicze. W celu ochrony lęgów, w okresie od 1 marca do 15 października, przed przystąpieniem do usuwania zadrzewień wymienionych w niniejszej decyzji, należy bezwzględnie przeprowadzić przegląd ww. działki z udziałem specjalisty ornitologa. Z wizji lokalnej należy sporządzić notatkę służbową z informacją o występowaniu zasiedlonych lub niezasiedlonych gniazd i dziupli. W przypadku stwierdzenia zasiedleń należy wyznaczyć obszar ochronny i wstrzymać na jego terenie wycinkę, do czasu upływu okresu ochronnego. Ponadto RDOŚ w P. w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2017 r. stwierdza, że (przy zachowaniu powyżej wskazanego warunku) realizacja wycinki nie wpłynie znacząco negatywnie na populacje gatunków chronionych.
W ocenie organu, zarzut dotyczący nieuczestniczenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. w oględzinach terenu dniu [...] marca 2017 r. nie znajduje uzasadnienia, bowiem organ nie ma obowiązku uczestniczenia w wizjach terenowych, przy jednoczesnej możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Ustawodawca wskazał, że organy, jakimi są dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej, w przypadku nakazu usunięcia drzew lub krzewów są zobowiązani do wystąpienia do właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska, w celu uzgodnienia decyzji. Zgodnie z powyższym organ, którego zadaniem jest ochrona przed powodzią może oprzeć się na ustaleniach, dokonywanych przez organ wyspecjalizowany w ochronie przyrody.
W odniesieniu do zarzutu braku informacji na temat gatunków drzew, które należy wyciąć z konkretnych działek oraz że do decyzji nie została załączona mapa, na której powinny zostać zaznaczone drzewa i krzewy przeznaczone do wycięcia, organ poinformował, że powyższe nie stanowi obowiązku dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Konkretne wskazanie drzew w przedmiotowym przypadku nie ma wpływu na rozstrzygniecie, ponieważ właścicielem wszystkich działek jest Prezydent Miasta K., a działki sąsiadują ze sobą.
Organ I instancji określił w zaskarżonej decyzji kryteria, wskazujące na konieczność usunięcia drzewa - min. 20 m od stopy wału przeciwpowodziowego, a pozostałą liczbę drzew przewidzianych do wycinki wskazano, że należy wybrać w sposób selektywny (co było podnoszone już na etapie wizji terenowej). Powyższe wskazuje z jednej strony na drzewa i krzewy, które koniecznie trzeba wyciąć, mając na względzie na ochronę przed powodzią, a z drugiej strony daje możliwość wyboru drzew i krzewów do wycinki. Zapewnienie w przedmiotowej sytuacji elastycznego podejścia nie ma wpływu na ochronę przed powodzią, a stanowi dodatkowy aspekt ochrony przyrody. Na etapie prowadzenia prac drzewa oraz krzewy, które nie będą znajdować się w pasie m.in. 20 m od stopy wału przeciwpowodziowego, a będą potencjalnie najbardziej atrakcyjne przyrodniczo, nie będą musiały podlegać wycince.
W skardze z dnia 15 kwietnia 2019 r. Prezydent Miasta K. zarzucił:
- zebranie, rozpatrzenie oraz dokonanie przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., w szczególności poprzez niewykazanie w sposób nie budzący wątpliwości, że wycinka drzew będzie miała jakikolwiek wpływ na zapewnienie przepływu wód powodziowych;
- nieuwzględnienie przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (tzw. Dyrektywy Ptasiej).
Prezydent Miasta K. wniósł o uchylenie w całości decyzji obu instancji.
Prezydent powołał się na dokument, opracowany przez Biuro Studiów i Projektów Budownictwa Wodnego H. Sp. z o.o., z siedzibą w P. przy ul. [...]pt. "Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko", w związku inwestycją "O.", którym stwierdzono m.in., że obszar, z którego planuje się wyciąć przedmiotowe drzewa i krzewy cechuje się wysokim stopniem naturalności, jest to fragment krajobrazu rolniczego, z udziałem ekosystemów wodnych, szuwarowych, łąkowych i zaroślowych, porośnięty różnymi gatunkami drzew, krzewów, traw, bylin i innymi roślinami. Przeprowadzona inwentaryzacja geobotaniczna wykazała obecność rośliny prawnie chronionej - kocanki piaskowej. Teren ten jest również siedliskiem i miejscem lęgowym wielu gatunków zwierząt. W pniach drzew widoczne są dziuple, a w koronach ptasie gniazda (większość ptaków objęta jest całkowitą lub częściową ochroną prawną). Zachowanie go w jak najmniej zmienionej formie odpowiada Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (tzw. Dyrektywa Ptasia), której celem jest m.in. ochrona przed wyginięciem wszystkich istniejących współcześnie populacji ptaków w stanie dzikim w UE. Przedmiotowy teren cechuje się dużą różnorodnością środowisk.
Zdaniem strony skarżącej, organ wydający przedmiotową decyzję nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że wycinka z powierzchni 2,9 ha umożliwi swobodny przepływ wód powodziowych rzeki P. W uzasadnieniu organ I instancji nie przedstawił, według jakich kryteriów dokonywał wyboru konkretnych drzew do wycinki. W treści decyzji nie wyszczególniono, ile i jakie gatunki drzew należy wyciąć z konkretnej działki oraz z której działki/działek należy wyciąć krzewy. Do decyzji nie dołączono mapy/map z zaznaczonymi roślinami do usunięcia.
Strona skarżąca wyraziła wątpliwość, czy przedstawiciele Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w P. powinni uzgodnić projekt decyzji Dyrektora RZGW w P. wobec zapisów przywołanej powyżej Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady. W przywołanym wcześniej opracowaniu pn. "Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko", w związku inwestycją "O." autor stwierdza, że obszar objęty planowanymi wycinkami leży na terenie krajowego korytarza ekologicznego. Korytarze ekologiczne nie stanowią formy ochrony przyrody w myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r., poz. 1614, z późn. zm.), ale rola, jaką się im przypisuje, to umożliwienie przemieszczania się organizmów.
W ocenie Prezydenta, konieczne jest przeprowadzenie dowodu z przesłuchania organu.
Ponadto strona skarżąca zarzuciła, że w treści decyzji organ podał ogólną liczbę drzew do wycinki, a brak jest ważnych informacji, co do liczby określonych gatunków drzew lub krzewów, które należy wyciąć z poszczególnych działek.
W ocenie strony skarżącej wcześniejsze sporządzenie inwentaryzacji drzew i krzewów rosnących na omawianych działkach pozwoliłoby uzyskać pełniejsze informacje dotyczące każdego z drzew takie jak: aktualny stan zdrowotny, lokalizacja, informacja czy na drzewie znajdują się gniazda lub dziuple albo inne formy chronione takie jak: grzyby i rośliny. Tymczasem w uzasadnieniu decyzji organ potraktował wszystkie drzewa i krzewy jako całość, nie odnosząc się do każdego z osobna, np. do stanu zdrowotnego (suche, zamierające, poważnie uszkodzone i nie rokujące szansy na dalsze przeżycie), lokalizacji (nad brzegiem rzeki, w sąsiedztwie innych drzew, pojedynczo, w dużym zagęszczeniu).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
I. Skarga okazała się skuteczna, chociaż Sąd nie uznaje całości przedstawionej w niej argumentacji za uzasadnioną.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 88l ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. powoływanej wcześniej ustawy Prawo wodne.
II. Stan sprawy ustalony został przez organy prawidłowo. Po pierwsze nie jest kwestią sporną w spawie, że obszary szczególnego zagrożenia powodzią zostały przedstawione na mapach zagrożenia powodziowego oraz mapach ryzyka powodziowego. Zgodnie z ww. mapami (arkusz K.), które zostały opublikowane na stronie Hydroportalu KZGW (pod adresem http://mapy.isok.gov.pl), teren przedmiotowych działek, w całości znajduje się na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią.
Nadto w ocenie Sadu prawidłowo Dyrektor RZGW w P. ustalił, iż drzewa i krzewy wskazane do wycinki na terenie ww. działek, znajdują się w międzywalu rzeki P. oraz że w znacznym stopniu mogą przyczyniać się w utrudnieniu spływ wód powodziowych.
W dniu [...] marca 2017 r. odbyła się wizja terenowa, w której wziął udział pracownik Urzędu Miasta K. oraz pracownicy RZGW w P.. Zgodnie z ustaleniami, przedstawionymi w protokole, przeprowadzona będzie wycinka selektywna drzew i krzewów (z wyłączeniem pasa o szerokości m.in. 20 m od stopy wału przeciwpowodziowego). Ponadto w ww. protokole wskazano, że drzewa porastające międzywale, w okresie zimowym w przypadku zlodzenia rzeki przy wysokich stanach wód stanowią przeszkodę dla spływającego lodu, powodując niepożądane podpiętrzenia, stanowiące zaczątek zatorów lodowych. Niedokonanie wycinki krzewów przyczynia się do zarastania przestrzeni między drzewami. Grozi to uszczelnieniem światła - zatkania przekroju czynnego koryta - co skutkuje podniesieniem zwierciadła wody w przekroju. Pod protokołem podpisali się wszyscy uczestnicy wizji terenowej (karta 23 akt administracyjnych sprawy).
III. Zasadnie również organ respektował przepisy ochrony środowiska, o czym świadczy dokonania uzgodnienia projektu decyzji organu I instancji przez wyspecjalizowany w zakresie ochrony środowiska. Dyrektor RZGW w P. przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] (karta 31 akt administracyjnych sprawy), przedłożył projekt przedmiotowej decyzji do uzgodnienia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska. RDOŚ w P., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...], uzgodnił projekt decyzji nakazującej Prezydentowi Miasta K. usunięcie 66 sztuk drzew (karta 37 akt administracyjnych sprawy).
W uzasadnieniu wskazanego postanowienia organ wskazał, że sama obecność gatunków chronionych, w tym ptaków na terenie objętym pracami, nie jest tożsama z koniecznością rezygnacji z prowadzenia prac. Realizacja wycinki drzew i krzewów zgodnie z warunkami określonymi w treści zaskarżonej decyzji będzie dawała gwarancję, iż przeprowadzone prace będą w jak najmniejszym stopniu oddziaływać na elementy przyrodnicze. W celu ochrony lęgów, w okresie od 1 marca do 15 października, przed przystąpieniem do usuwania zadrzewień, wymienionych w niniejszej decyzji, należy bezwzględnie przeprowadzić przegląd ww. działki z udziałem specjalisty ornitologa. Nadto organ powołał się na zawarty w projekcie decyzji obowiązek, by z wizji lokalnej sporządzić notatkę służbową, z informacją o występowaniu zasiedlonych lub niezasiedlonych gniazd i dziupli. W przypadku stwierdzenia zasiedleń należy wyznaczyć obszar ochronny i wstrzymać na jego terenie wycinkę, do czasu upływu okresu ochronnego. Ponadto Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2017 r. stwierdza, że (przy zachowaniu powyżej wskazanego warunku) realizacja wycinki nie wpłynie znacząco negatywnie na populację gatunków chronionych.
Strona skarżąca nie zaskarżyła przedmiotowej postanowienia, co potwierdziła podczas rozprawy sądowej przed WSA w Warszawie z dnia 5 lipca 2019 r. (protokół z rozprawy – karta 71 akt sądowych).
IV. Ochrona przed powodzią stanowi realizację interesu publicznego, w postaci zapobieżenia znacznym szkodom, które takie zjawisko może wywołać. Nadrzędy cel uzasadnia ograniczenie możliwości swobodnego rozporządzania nieruchomością przez właściciela, w tym poprzez nakazanie usunięcia stanu, który może stać się w przypadku powodzi przyczyną owych szkód. Mając na uwadze wartości, jakimi są życie i zdrowie ludzi oraz ich mienie, na obronę zasługuje stanowisko, że istotne są działania prewencyjne, polegające m.in. na prowadzeniu właściwej polityki przestrzennej i powstrzymaniu zabudowy i zarastania dolin rzecznych, a także powstrzymywanie zwiększania ryzyka powodziowego - w tym przyrostu liczby osób i mienia, drzew i krzewów, znajdujących się czasowo bądź stale na obszarach zalewowych; takie rozwiązanie umożliwia wypełnienie ustawowego obowiązku ochrony przed powodzią, nałożonego na organy administracji publicznej. Przeciwne twierdzenie stałoby w opozycji do zasady praworządności z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a. oraz nie uwzględniałoby literalnego brzemienia art. 88 I ustawy Prawo wodne.
V. Wyższej powołane cele przesądzają potrzebę podjęcia opisanych w zaskarżonej decyzji działań przez stronę skarżącą. Zarówno zatem w warstwie faktograficznej, jak i teleologicznej, zaskarżone rozstrzygnięcie, podobnie jak poprzedzająca je decyzja organu I instancji, nie są obarczone wadliwością uzasadniającą jej uchylenie. W wskazanych aspektach zarzuty strony skarżącej są zatem niezasadne (uwzględniając również potrzebę zapobieżenia tamowania przepływu wody przez drzewa, której zasadność wynika z doświadczenia życiowego).
VI. Na uzasadnienie zasługuje natomiast przedstawiony w skardze zarzut, dotyczący braku precyzyjności decyzji, co może spowodować jej niewykonalność, w przypadku ewentualnej przyszłej egzekucji obowiązków nią nałożonych.
Brak precyzyjności nałożonego obowiązku należy bowiem powiązać z oceną decyzji w zakresie jej wykonalności. Z tego punktu widzenia nie jest precyzyjnie określone na czym ma polegać realizacja nałożonego na skarżącą obowiązku.
Taka formuła wydanego przez organ rozstrzygnięcia może utrudnić jego prawidłowe odczytanie i wykonanie.
W tym względzie Sąd zauważa, że standardy odnoszące się do precyzyjności decyzji zostały wskazane przez ustawodawcę w K.p.a.
Stosownie bowiem do treści art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. decyzja administracyjna zawiera między innymi rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu, nazywanym również sentencją decyzji zostaje wyrażona wola organu administracji publicznej, której załatwienie wymaga formy decyzji. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny prawa oraz powszechnie przyjętym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, rozstrzygnięcie organu administracji publicznej powinno być sformułowane w sposób jasny, wyraźny i jednoznaczny, tak aby było zrozumiałe dla stron nawet bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem decyzji. Decyzja organu administracji publicznej nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania lub też konkretyzująca określone uprawnienia powinna obowiązek ten lub uprawnienie wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Zatem rozstrzygnięcie, jako element decyzji administracyjnej, będący wiążącym ustaleniem konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego musi być indywidualne, co do adresata decyzji jak i konkretne, co do przedmiotu uprawnienia, a w szczególności, co do precyzyjnego określenia obowiązku, który może podlegać przymusowemu wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sentencja decyzji powinna więc jednoznacznie wskazywać jaki obowiązek ciąży na zobowiązanym. Wykonanie tego obowiązku w sposób określony w sentencji pozwoli na jednoznaczną ocenę, czy zobowiązany wykonał ów obowiązek zgodnie z nakazem. Ponadto, należy podkreślić, że dookreślenie sentencji powinno nastąpić w samej sentencji (osnowie) nie zaś poprzez odniesienie do treści uzasadnienia decyzji. To sentencja decyzji jest bowiem podstawą egzekucji administracyjnej obowiązków w niej sformułowanych, z treści samej sentencji ma bez wątpienia wynikać do czego zobowiązany został adresat decyzji. Rozstrzygnięcie, jako element decyzji administracyjnej, będący wiążącym ustaleniem konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego musi być indywidualne, co do adresata decyzji jak i konkretne, co do przedmiotu uprawnienia, a w szczególności, co do precyzyjnego określenia obowiązku, który może podlegać przymusowemu wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sentencja decyzji powinna więc jednoznacznie wskazywać jaki obowiązek ciąży na zobowiązanym. Wykonanie tego obowiązku w sposób określony w sentencji, pozwoli na jednoznaczną ocenę, czy zobowiązany wykonał ów obowiązek, zgodnie z nakazem. Sentencja decyzji nie powinna umożliwiać interpretacji przez zobowiązanego. Jej sformułowania w jednoznaczny sposób mają wskazywać, co należy uczynić by uznać, że obowiązek został spełniony (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 800/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niedokładne sformułowanie obowiązku może stanowić podstawę do sformułowania zarzutu o niewykonalności obowiązku.
Uzasadnienie decyzji jest zaś jej obowiązkowym składnikiem, mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia, przy czym z treści ww. przepisu wynika, że jest to element decyzji równouprawniony z jej osnową (tak zob. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 114/12, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
Mając na uwadze treść art. 107 § 1 K.p.a. stwierdzić należy, że uzasadnienie decyzji nie może zastąpić jej rozstrzygnięcia. Sentencja decyzji zawiera rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, dlatego też z uzasadnienia nie można wywodzić wniosków co do zakresu praw przyznanych stronie lub nałożonych na nią obowiązków. W powoływanym wielokrotnie w orzecznictwie wyroku z dnia 12 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1886/96 - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozstrzygnięcia decyzji nie można wyprowadzać z treści uzasadnienia (LEX nr 48694).
Rozstrzygnięcie decyzji musi być sformułowane w taki sposób, ażeby możliwe było następnie wykonanie decyzji i by nie było wątpliwości, nawet po latach, czego ono dotyczyło. Ma to szczególne znaczenie w decyzjach, których wykonanie może przebiegać z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie takiej jasności nie ma, gdyż zabrakło precyzji w określeniu zakresu umorzenia zawartego w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji. Aby prawidłowo odczytać obowiązek wynikający z ww. decyzji należy sięgnąć do uzasadnienia zatem nałożony obowiązek nie został precyzyjnie określony.
Należy podkreślić, że dookreślenie sentencji powinno nastąpić w samej sentencji (osnowie) nie zaś poprzez odniesienie do treści uzasadnienia decyzji. To sentencja decyzji jest bowiem podstawą egzekucji administracyjnej obowiązków w niej sformułowanych, z treści samej sentencji ma bez wątpienia wynikać do czego zobowiązany został adresat decyzji. Sentencja decyzji nie powinna umożliwiać interpretacji przez zobowiązanego. Jej sformułowania w jednoznaczny sposób mają wskazywać, co należy uczynić by uznać, że obowiązek został spełniony (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. II OSK 800/15, CBOSA). Niedokładne sformułowanie obowiązku może stanowić podstawę do sformułowania zarzutu o niewykonalności obowiązku.
W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu zawarte jest w decyzji organu I instancji, jednak w ocenie Sądu rozstrzygnięcie to nie jest jednoznaczne.
Dlatego też Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a., gdyż nałożony obowiązek nie został precyzyjnie określony w taki sposób, aby jego treść nie budziła wątpliwości. Wadliwe sformułowanie sentencji zaskarżonej decyzji przeczy takim zasadom działania organów administracji publicznej jak zasada pogłębiania zaufania obywatela do państwa (art. 8 K.p.a.) czy też zasada przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11 K.p.a.).
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ wskaże w decyzji, które drzewa lub krzewy mają zostać usunięte z poszczególnych działek.
VII. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm. dalej w skrócie: P.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., oraz z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b/ i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265, ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło