IV SA/Wa 1197/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-17
Skład orzekający: Alina Balicka, Łukasz Krzycki, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wykreślić z ewidencji gruntów i budynków wpis dotyczący władającego gruntem, jeśli wpis ten został dokonany na podstawie protokołu ustalenia stanu władania, a nie na podstawie dokumentów wymienionych w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zwłaszcza gdy ewidencja nie przeszła jeszcze modernizacji zgodnie z nowymi przepisami?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy ewidencja gruntów była modernizowana zgodnie z nowymi przepisami, a jeśli nie, to czy pierwotny wpis władającego był prawidłowy według ówcześnie obowiązujących przepisów, uwzględniając wyjątki od zasady posiadania tytułu prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wykreśleniu z ewidencji gruntów i budynków wpisu Z. S.A. (następnie B. Sp. z o.o.) jako władającego dla określonych działek. Organ pierwszej instancji wykreślił wpis, uznając brak tytułu prawnego do władania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca Spółka podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, argumentując, że władanie jest stanem faktycznym i nie wymaga jedynie dokumentów wymienionych w rozporządzeniu, a ewidencja nie została zmodernizowana.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na rzecz skarżącej B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa" utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2010 r. orzekającą o wykreśleniu w ewidencji gruntów i budynków wpisu Z. S.A. jako władającego dla działek ew. nr [...] i [...] z obrębu [...], położonych w rejonie ul. [...].
Wskazana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
1. Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] Urzędu W. pismem z dnia 25 marca 2009 r. (uzupełnionym pismem z dnia 19 kwietnia 2009 r.) wniosła o wykreślenie w ewidencji gruntów i budynków wpisu Z. S.A. wykazanego w ewidencji jako władającego działkami ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] o łącznej pow. 0,7262 ha., bowiem Z. S.A. nie legitymują się żadnym tytułem prawnym do w/w działek.
2. Decyzją z dnia [...] lutego 2010r. Prezydent W. orzekł z urzędu o wykreśleniu w ewidencji gruntów i budynków wpisu Z. S.A. jako władającego dla w/w działek ew. uzasadniając, że działki stanowią własność Miasta W., a wpis Z. S.A. jako władającego (wówczas działką nr [...]) dokonany został w 1995 r. podczas odnowienia ewidencji gruntów, na podstawie oświadczenia złożonego przez przedstawiciela firmy do protokołu ustalenia stanu władania, bez podania dokumentu przewidzianego przepisami prawa uzasadniającego taki wpis.
3. W odwołaniu B. Sp. z o.o. – dalej zwana "Spółką" (która na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] listopada 2009 r. przejęła prawa i obowiązki Z. S.A.) podniosła, iż przepis art. 20 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.), dalej jako "pgik" wskazuje, że w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych w ewidencji gruntów i budynków wpisuje się oprócz właściciela także inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się te grunty lub budynki i ich części. Dalej wskazano, że pojęcie władania w rozumieniu pgik jest tożsame z pojęciem posiadania w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, a posiadanie jest pozostającym pod ochroną prawną stanem faktycznym (przywołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1321/05). W przypadku przedmiotowych działek stan faktyczny polegający na ich posiadaniu przez Spółkę nie zmienił się od 1975 r. Posiadanie działek przez Spółkę jest w dalszym ciągu sprawowane zgodnie z decyzją z dnia [...] grudnia 1975 r. o lokalizacji inwestycji.
4. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w świetle art. 20 ust. 2 pkt 1 pgik, w ewidencji wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne i prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki. Natomiast zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 4540), zwanego dalej "rozp", prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 i w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozp, a wśród nich użytkowników gruntów państwowych i samorządowych, wykazuje się na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych.
Takie zasady obowiązują od czasu założenia ewidencji gruntów i budynków. Wskazano, że tylko przy zakładaniu ewidencji gruntów i budynków nie było konieczne wykazywanie się przez władających odpowiednim tytułem prawnym - co wywiedziono z dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32), dalej zwany "dekretem" oraz wydanych na jego podstawie zarządzeń Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 13 maja 1960 r. w sprawie wprowadzania do ewidencji gruntów zmian we władaniu gruntami (M. P. Nr 46, poz. 222 ze zm.), dalej jako "zwegz" i z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M. P. Nr. 11, poz. 98 ze zm.), dalej jako "zeg". Następujące zmiany we władaniu gruntami po założeniu ewidencji gruntów wpisywano do ewidencji gruntów tylko na podstawie aktów urzędowych, a w szczególności aktów notarialnych i orzeczeń sądowych i taka zasada obowiązuje dotychczas.
Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 19 marca 2003 r. w sprawie o sygn. akt II SA 1018/02 i z dnia 6 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 2099/00) stwierdzono, że przez władającego należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną, która ma odpowiedni tytuł prawny do władania gruntem pochodzący od właściciela. Tytuł taki powinien wynikać z dokumentów określonych w § 12 ust. 1 rozp.
Dokumentem takim nie jest wykazana w protokóle ustalenia właścicieli i władających z 1994 r. w poz. 2 pod nr 6 decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 1978 r. o wywłaszczeniu nieruchomości, ani przywołana w odwołaniu decyzja o lokalizacji inwestycji, która nie rodzi żadnych praw do gruntu.
Stwierdzono, że wpis władającego dokonany na podstawie protokołu ustalenia stanu władania z dnia [...] czerwca 1994 r. nie podlega też ochronie na podstawie art. 51 pgik. Ten przepis przejściowy - stanowiący, że oprócz właściciela, do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także władającego - odnosił się tylko do dawnych wpisów w ewidencji gruntów założonej na podstawie dekretu, a więc dokonanych przed wejściem w życie pgik. Wymieniony przepis w okresie przejściowym wprowadzania w życie instytucji określonych w pgik stanowił gwarancję dla władającego uwidocznionego dotychczas w ewidencji gruntów, że aż do czasu uregulowania prawa własności gruntu będzie wykazany jako podmiot w ewidencji gruntów.
Podkreślono, że ewidencja gruntów i budynków nie tworzy, a jedynie odzwierciedla stany prawne i faktyczne gruntów, budynków i lokali ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające.
Odnosząc się do innych kwestii podniesionych w odwołaniu zwrócono uwagę, że pogląd zaprezentowany w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2005 r. jest poglądem odosobnionym. W orzeczeniach wydanych w podobnych sprawach przez Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2005 r., IV SA/Wa 862/05) potwierdzony został wielokrotnie pogląd, że kodeks cywilny ani przepisy ustawowe nie definiują pojęcia władającego dlatego, zdaniem sądu, władanie oznacza tylko stan faktyczny, a zmiany władającego - zmiany faktycznego stanu władania, oraz że spadkobranie odnosi się do własności, a nie władania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 20 ust. 2 pgik oraz § 10 ust. 1 pkt 2 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozp,
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest przepisów rozdziału 3 rozp, a w szczególności § 46 rozp poprzez ich niezastosowanie (niedokonanie aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów i budynków),
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa.
W uzasadnieniu wskazano, że Spółka jest następcą prawnym Z. S.A. (pełna sukcesja uniwersalna), zatem nie było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, natomiast w niniejszej sprawie należało zastosować tryb uregulowany w rozdziale 3 rozp i z urzędu dokonać aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów wskazano, że § 12 ust. 1 rozp odnosi się do osób wskazanych jedynie w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozp, w których to wymienia się osoby mające prawa podmiotowe do gruntu, nie zaś o osoby które tymi gruntami władają. Natomiast o ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków władających orzeka decyzją starosta (§ 12 ust. 2 w zw. z § 10 ust. 2 rozp). Zatem Prezydent W. winien przeprowadzić postępowanie administracyjne, w którym zbada wszelkie dostępne dowody i na tej podstawie ustali, czy dana jednostka rzeczywiście włada gruntem państwowy, lub samorządowym. Z przepisów tych wynika (wbrew temu co twierdzą organy), że ustalenie osoby władającej nie musi nastąpić wyłącznie na podstawie dokumentów wymienionych w § 12 ust. 1 rozp.
Ostatecznie wskazano, że zaskarżona decyzja narusza zasady prawa rzeczowego (władania jako stanu faktycznego), a także zarzucono nie ustalenie stanu faktycznego w sprawie (stąd wskazane naruszenie przepisów kpa), gdyby bowiem zbadano na podstawie dostępnych dowodów władanie jako stan faktyczny, wówczas ustalono by, że owe władztwo faktyczne nadal istnieje i nie doszłoby do wykreślenia z ewidencji gruntów i budynków wpisu dotyczącego Spółki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Polemikę ze stanowiskiem zawartym przez organ w odpowiedzi na skargę Spółka zwarła w piśmie procesowym z dnia 7 czerwca 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy przed wydaniem orzeczenia.
Spór sprowadza się istocie do kwestii czy w aktualnej ewidencji gruntów i budynków, gdy ujawnionym właścicielem gruntów jest jednostka samorządu terytorialnego (tu W.) uzasadnionym jest utrzymanie wpisu dotyczącego władającego gruntem. Nie jest jednocześnie sporny stan faktyczny – okoliczności ujawnienia w ewidencji władania w 1995 roku (na podstawie protokolarnego ustalenia stanu władania i przy przedstawieniu określonych dokumentów), oraz podnoszona przez Stronę skarżącą kontynuacja władanie gruntem (przez skarżącą – następcę prawnego podmiotu wczesnej władającego gruntem), co w ocenie organu administracji nie ma znaczenia dla sprawy.
Trafnie wskazuje w tym kontekście organ administracji, iż w niniejszej sprawie można zakładać, brak zastosowania art. 51 pgik. Wprawdzie nie można wykluczyć, iż ewidencja, obejmująca sporne, działki została założona na podstawie nieobowiązującego już dekretu. Bezpodstawnie wykluczył to a priori organ, nie dostrzegając, iż w świetle art. 51 pgik nie ma znaczenia, czy dokonywano odnowienia (w aktualnej nomenklaturze modernizacji) przedmiotowej ewidencji (tu w 1995 roku), lecz kiedy ją sensu stricto założono. Uchybienie w tym zakresie nie ma znaczenia, gdyż jednocześnie z treści wskazanej regulacji wynika, iż ujawnienie władającego może nastąpić tylko gdy wpisany do ewidencji właściciel nie dysponuje stosownym tytułem. W przedmiotowej sprawie nie wskazywano (w szczególności nie podnosi tego też Strona skarżąca), aby obecny właściciel nie był wpisany do ewidencji na podstawie stosownego tytułu prawnego, w myśl zasad określających prowadzenie ewidencji. Nie można wobec tego domniemywać możliwość zastosowania w niniejszej sprawie art. 51 pgik, nie mniej informacja w przedmiocie ujawnionego w ewidencji tytułu własności m W. do nieruchomości powinna być zawarta w uzasadnieniu orzeczenia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, w przypadku potwierdzenia, iż przepis ten nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
Kluczową kwestia wydaje się natomiast, czy podmiot władający nie może być wykazany w przedmiotowym przypadku w związku z treścią art. 20 ust. 2 pkt 1 pgik.
Rozważając te kwestię tej należy mieć na uwadze następujące uwarunkowania prawne.
Aktualnie szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją określa rozp (w ramach art. 26 ust. 2 pgik). Trafnie wskazuje organ administracji, iż w myśl obowiązujących przepisów nie ma podstaw do ujawniania w ewidencji faktu władania nieruchomościami jednostki samorządu terytorialnego, o ile nie wynikają one ze stosownych tytułów prawnych wskazanych w § 11 rozp. W sprawie nie było kwestionowane, że ujawnionej Spółce (której następca prawnym jest Skarżąca Spółka) nie przysługuje żaden z tytułów władania wskazanych w niniejszej regulacji. Z kolei, z treści § 10 ust. 1 rozp wynika jednoznacznie, iż dane o władających w pozostałych przypadkach ujawnia się jedynie, gdy brak jest danych o właścicielu, co w niniejszej sprawie jak można wnosić nie ma miejsca. Jak trafnie zauważa organ administracji, jedynie w tym przypadku zastosowanie może znaleźć § 12 ust. 2 rozp, gdzie wskazuje się możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do podmiotu władającego.
Zasady wynikające z powyższego aktu mają jednakże zastosowanie jedynie do wprowadzania nowych wpisów, przy czym przewiduje się, iż ewidencje prowadzone według zasad wcześniejszych (łącznie z kwestią zasobów) będą sukcesywnie dostosowywane do zasad wynikających z niniejszego aktu w ramach modernizacji (§ 80-81 rozp). Organ nie odniósł się jednak, uzasadniając orzeczenie, czy stosowna modernizacja została przeprowadzona w rozpoznawanym przypadku. Do czasu wykonania wymaganych modernizacji zachowują natomiast moc wpisy uwidocznione na podstawie wcześniejszych regulacji (§ 82 rozp), o ile ich utrzymanie znajduje podstawę bezpośrednio w regulacjach rangi ustawowej (pgik). W samej ustawie przewiduje się, jak wskazano, zamieszczanie wpisów dotyczących władania nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego, przy czym akt ten nie przesądza jednak przypadków odnotowania takiego władania, zawierając stosowne upoważnienie w tym zakresie. Wobec tego stanu rzeczy, utrzymanie w ewidencji zapisów dotyczących władania (co do podmiotów uprzednio wpisanych lub ich następców prawnych) do czasu wymaganej modernizacji jest generalnie zasadne, o ile wpisy te były uprawnione i stan władania jest utrzymany. W ostatniej kwestii nie prowadzono postępowania wyjaśniającego, a więc nie można uznać, aby ustaloną w niniejszej sprawie przyczyną wykreślenia władającego mogła być zmiana stanu faktycznego. Jednocześnie, jak się wydaje, organ nie kwestionuje stanu faktycznego, gdy chodzi o władanie gruntem.
W takiej sytuacji kluczowe znaczenie może mieć jak wskazano kwestia, czy w przedmiotowym przypadku odnotowanie władania było dopuszczalne w świetle ówcześnie obowiązujących przepisów a dokładnie miał miejsce stosowny wpis w ewidencji, która nie była jeszcze prowadzona według zasad wskazanych w rozp. Skoro bowiem uprzednie wpisy dotyczące władania przedmiotową nieruchomością, dla ewidencji nieobjętych modernizacją na podstawie nowych przepisów zostają w mocy, decyduje o możliwości ich usunięcia (w innym przypadku niż modernizacja) prawidłowość ich uprzedniego wprowadzenia.
W tym kontekście organ administracji zasadnie odwołał się do treści przepisów obowiązującego wówczas zwegz. Trzeba mieć jednak na uwadze, że zasadą było w tamtym okresie zamieszczanie wpisów dotyczących podmiotów władających gruntami – patrz § 2 ust. 3 zeg, co w myśl jego § 24 ust. 3 pkt 2 lit. c zeg odnosiło się także do gruntów państwowych (pomimo braku dostosowania zarządzenia pod mianem tym należało rozumieć także grunty państwowe o ile zostały komunalizowane). W pewnym jednak zakresie ówczesny prawodawca wprowadził ograniczenia, co do dokonania zmian dotyczących ujawniania w ewidencji władania wskazując, iż stosowne wpisy mogą być dokonane wyłącznie na podstawie aktów urzędowych (§ 1 zwegz), pomimo iż chodzi tu w istocie o stan faktyczny Należy przy tym podkreślić, iż wskazany wyjątek dotyczy wyłącznie ujawniania zmian we władaniu.
W tak zakreślonym stanie prawnym należy wskazać, iż prowadząc postępowanie wyjaśniające, organ administracji nie ustalił (co powinno było znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia) mogących budzić uzasadnione wątpliwości następujących istotnych w sprawie kwestii:
- czy ewidencja była modernizowana w myśl wymagań rozp,
- jeżeli zaś nie, to czy wpis władającego w ewidencji, na etapie jej odnowienia w 1995 roku, prowadził do faktycznej zmiany, co do ujawnienia w rejestrze podmiotu władającego nieruchomością (po odnowieniu dz. ew. nr [...]) w stosunku do wpisów zamieszczonych w nim uprzednio (przed odnowieniem).
O ile, ewidencja była modernizowana zgodnie z zasadami wskazanymi w rozp brak byłoby podstaw do utrzymywania wpisu władającego, w myśl wskazanych zasad § 10 - 12 rozp. W takiej sytuacji, wobec wniosku podmiotu uprawnionego (ujawnionego właściciela) w związku z obowiązkiem utrzymywania ewidencji w aktualności (§ 44 pkt 2 rozp), organ administracji jest obowiązany w drodze decyzji usunąć wpis, zamieszczony w ewidencji bez podstawy prawnej. Trafnie oceniono, iż podstawa do ujawnienia władania w myśl aktualnych zasad prowadzenia ewidencji nie mogą być wymienione dokumenty, przedkładane także na etapie odnowienia ewidencji (decyzja o lokalizacji czy wywłaszczeniu), skoro nie stanowią one tytułów władania enumeratywnie wymienionych w rozp (§ 11). Nie dopuszczalne byłoby utrzymywanie w urzędowych bazach danych informacji w zakresie szerszym niż wynika to z zasad ich funkcjonowania (zasada legalizmu działania władzy publicznej – art. 7 Konstytucji RP). Informacje takie powinny podlegać z urzędu bądź na wniosek usunięciu.
Jeżeli natomiast ewidencja nie była modernizowana, wymaga ustalenia, kto był wpisany, jako władający, gdy chodzi o obszar działki oznaczonej następnie nr ew. [...], przed odnowieniem ewidencji w 1995 roku. Szczególny rygor dotyczący ujawnienia władającego na podstawie dokumentów (§ 1 zwegz), jako wyjątek od zasady (braku reguł, gdy chodzi o potwierdzanie aktami urzędowymi – władanie jest wszak stanem faktycznym) nie może być interpretowany rozszerzająco. O ile ustalonoby, że doszło do zmiany w ewidencji, gdy chodzi o ujawnienie osoby władającego (przy czym nie zachodziłaby sytuacja potwierdzona aktami urzędowymi, iż ujawniony przed odnowieniem władający był bezpośrednim sukcesorem uprzedniego), to trafnie wywodzi organ administracji, iż dokumentem wskazującym na władanie nieruchomością (działka nr ew. [...] przed podziałem) przez konkretny podmiot (Z. S.A.) nie mogła być sama decyzja lokalizacyjna lub orzeczenie w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości. Nie wynika z nich bowiem bezpośrednio prawo konkretnego podmiotu ujawnionego następnie w ewidencji, jako władającego. Ze wskazanych decyzji wynika wyłącznie, iż ustalono lokalizację inwestycji polegającej na rozbudowie Z. (jak można wnosić poprzednika prawnego Z. S.A.) oraz dokonano wywłaszczenia na ten cel na rzecz Skarbu Państwa, a koszty wykupu ma ponieść w przyszłości wskazany Z. W orzeczeniach tych nie wskazuje się natomiast, iż określona nieruchomość (wywłaszczana na rzecz Skarbu Państwa) zostaje przekazana Z. poprzez ustanowienie jakiegokolwiek tytułu prawnego, z którego wynikałoby prawo władania..
Jako dokutemu stanowiącego podstawę ujawnienia władania w ewidencji nie można w końcu zakwalifikować samego protokołu ustalenia stanu władania, jako sporządzanego przez geodetę niewykonującego bezpośrednio kompetencji organu administracji a więc niemogącego sporządzać aktu urzędowego w rozumieniu zwegz. Nie ulega wątpliwości, iż ratio legis regulacji § 1 zwegz było wyłączenie możliwości ujawniania w ewidencji nowych podmiotów władających cudzymi gruntami bez tytułów prawnych (poza przypadkami sukcesji praw).
Brak wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności (co musiałoby znaleźć wyraz w uzasadnieniu orzeczenia), które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście oceny zasadności wykreślenia władającego, stanowi o naruszaniu przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa), obligującym Sąd do uchylenia orzeczenia.
Z uwagi na zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) oraz konieczność wyjaśnienia kwestii mających znaczenie kluczowe dla sprawy uchylono zarówno zaskarżone orzeczenie jak i je poprzedzające.
Podnoszone w skardze kwestie wprowadzenia z urzędu wpisu Skarżącej Spółki w miejsce wcześniej ujawnionego władającego (Z. S.A.) wykracza poza granice niniejszej sprawy i może być rozpatrywane przez Sąd w przypadku odmowy, w drodze decyzji, dokonania stosownego wpisu, o ile zostanie złożony konkretny wniosek. Należy jedynie zauważyć, iż o ile nie wystąpią przesłanki do wykreślenia wpisu podmiotu aktualnie ujawnionego jako władający (przedmiot niniejszej sprawy), to nie byłoby przeszkód, aby wobec sytuacji w istocie analogicznej do zmiany nazwy podmiotu (w wyniku połączenia nastąpiła sukcesja wszystkich praw i obowiązków) ujawnić w ewidencji aktualną nazwę podmiotu, którego poprzednika wprowadzono do niej jako władającego według obowiązujących wcześniej regulacji chyba, że w myśl § 47 ust. 3 rozp, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, zostanie wykazana zmiana stanu faktycznego, co do władania działkami ew. nr [...] i [...].
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "ppsa", orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji.
Orzeczenie w pkt 3 sentencji wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ppsa w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2 ppsa zasądzono na rzecz Spółki koszty postępowania sądowego, na które składają się: wpis sądowy od skargi – 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie dla radcy prawnego reprezentującego Spółkę – 240 zł. Wysokość wynagrodzenia ustalono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Rozpatrując ponownie sprawę Prezydent W. uwzględni ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło