IV SA/Wa 1249/08

WyrokWSA w Warszawie2009-05-08

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Łukasz Krzycki, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o przejęciu nieruchomości na cele reformy rolnej może zostać wydana, jeśli zbycie nieruchomości nastąpiło wyłącznie w drodze czynności cywilnoprawnej, a nie było poprzedzone aktem administracyjnym?
Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o przejęciu nieruchomości na cele reformy rolnej nie może zostać wydana, jeśli zbycie nieruchomości nastąpiło wyłącznie w drodze czynności cywilnoprawnej, która nie była poprzedzona aktem administracyjnym. W takim przypadku nie można oceniać tej czynności ani jej skutków w trybie administracyjnym, a stwierdzenie nieważności wcześniejszych decyzji nie wpływa na skutki prawne takiej czynności. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ błędnie zinterpretował przepisy prawa i nie zastosował się do wskazań poprzedniego wyroku sądu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg R. i Miasta P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdzającą nieważność decyzji z lat 60. dotyczących przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości na cele reformy rolnej. Skarżący zarzucili, że decyzja Ministra była błędna, ponieważ zbycie wieczystego użytkowania nieruchomości na rzecz R. nastąpiło w drodze czynności cywilnoprawnej i nie było poprzedzone aktem administracyjnym, co oznaczało nieodwracalne skutki prawne. Minister utrzymywał w mocy swoją decyzję, uznając, że czynność cywilnoprawną poprzedzała decyzja administracyjna.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2009 r. sprawy ze skarg R. z siedzibą w P. i Miasta P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego R. z siedzibą w P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych oraz na rzecz skarżącego Miasta P. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].05.2008r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze. zm.) po rozpatrzeniu wniosku R. reprezentowanego przez radcę prawnego P. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2008r. znak: [...], stwierdzającą nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] lipca 1962 i. znak:[...] oraz utrzymanej nim w mocy decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1961r. znak: [...], dotyczących przejęcia na własność Skarbu Państwa, na cele reformy rolnej nieruchomości o pow.18,1115 ha, położonej w R., gmina R., powiat p., stanowiącej byłą własność S. P. i spadkobierców A. P.- w części dotyczącej działek nr [...] o pow.0.9492 ha, nr [...] o pow.2,0919 ha położonych w P., stanowiących własność Miasta P., pozostających w użytkowaniu wieczystym R. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych sprawy. Decyzją z dnia [...].02.2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa po rozpatrzeniu wniosku M. P., stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] lipca 1962 r. oraz utrzymanego nim mocy orzeczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1961 r. W uzasadnieniu Minister stwierdził, iż uprzednio wydane w tej sprawie decyzje o odmowie stwierdzenia nieważności wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń z dnia [...] lipca 1962 r. oraz z dnia [...] września 1961 r. zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracji w Warszawie z dnia 8 października 2004r. sygn. akt IV SA/Wa 550/04 ze wskazaniem na konieczność uwzględnienia prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] lutego 2004r. sygn. akt [...] o ustaleniu, że prawo współwłasności nieruchomości położonej w miejscowości W., na skutek czynności dokonanych w dniu 7 stycznia 1939r. mieściło się w sferze praw K. P. i spadkobierców A.P.. Sąd rozpoznając sprawę z powództwa I. P., zwrócił uwagę, iż zgodnie z § 873, obowiązującego na terenie byłego woj. p. kodeksu cywilnego niemieckiego (BGB), skuteczne przeniesienie prawa własności nieruchomości uzależnione było od spełnienia łącznie trzech przesłanek: zawarcia umowy obligacyjno-rzeczowej, dokonanie czynności tzw. "powzdania" oraz dokonanie stosownego wpisu w księdze wieczystej. W niniejszej sprawie zaistniały dwie pierwsze przesłanki. W dniu [...] stycznia 1939 r. zawarta została - w formie aktu notarialnego nr repertorium [...] - umowa, na podstawie, której własność nieruchomości W. została przeniesiona na K. P.. W dniu [...] lipca 1939 r. dokonana została czynność tzw. "powzdania". W tym dniu R. P. - wykonawca testamentu po A. P.; w oświadczeniu złożonym przed notariuszem, nr repertorium [...], wyraził zgodę na przeniesienie własności nieruchomości W. . Do dnia 1 września 1939 r. nie została spełniona natomiast trzecia przesłanka skutecznego nabycia prawa własności nieruchomości, w świetle powołanego wcześniej § 873 kodeksu cywilnego niemieckiego, tj. nie dokonano wpisu nowego właściciela do księgi wieczystej, prowadzonej dla tej nieruchomości. W ocenie sądu powszechnego brak wpisu do księgi wieczystej był wynikiem wystąpienia siły wyższej (wybuch II wojny światowej). Zatem własność nieruchomości ziemskiej, położonej w miejscowości W., gm. R., przed dniem 1 września 1939 r. przeniesiona została skutecznie na K. P. i jego żonę C. P.. A wobec tego nieruchomość położona w R., o pow. ogólnej 18,1155 ha stanowiąca własność S. P. i spadkobierców A. P. nie spełniała norm obszarowych, o których stanowił art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie uznał przy tym, aby wydane w tej sprawie decyzje z dnia [...] lipca 1962 r. oraz z dnia [...] września 1961 r. wywołały nieodwracalne skutki prawne wobec działek nr [...], [...] położonych w P., stanowiących własność Miasta P., a pozostających w użytkowaniu wieczystym R.. Minister wskazał, że Miasto P. wiedziało o zastrzeżeniach spadkobierców ponieważ jedna ze spadkobierczyń byłych właścicieli, I. M. poinformowała Urząd Miejski w P. w piśmie z dnia 22 lipca 1991r, o tym iż w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi toczy się postępowanie w przedmiotowej sprawie, wnosząc tym samym o wstrzymanie wszystkich czynności prawnych w odniesieniu do tej nieruchomości. Minister wskazał, iż w niniejszej sprawie rozstrzygał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 września 2007r. sygn. akt IV SA/Wa 431/07 uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].12.2006 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...].05.2006 r., w części dotyczącej spornych nieruchomości. Sąd wskazał wówczas, iż Minister nie dokonał samodzielnej oceny stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w świetle przesłanki z art. 156 § 2 K.p.a, dotyczącej nieodwracalnych skutków prawnych unieważnionej decyzji Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] lipca 1962 r. i decyzji z dnia [...] września 1961 r. W wydanym w niniejszej sprawie wyroku Sąd wywiódł, iż w przypadku, gdy zbycie nieruchomości poprzedzone zostało aktem administracyjnym, z którego następnie wynika dokonanie zbycia w drodze czynności cywilnoprawnej, to czynność ta pozostaje w związku z decyzją o przejęciu nieruchomości. Nie stanowi ona wówczas nieodwracalnego skutku prawnego ocenianej decyzji o przejęciu nieruchomości. Jeżeli natomiast zbycie nieruchomości nastąpiło wyłącznie w drodze czynności cywilnoprawnej, to czynność ta pozostaje w związku prawnym z decyzją o przejęciu nieruchomości w taki sposób, iż nie można tej czynności, a także jej skutków oceniać w trybie administracyjnym. Zdaniem Ministra zbycie przedmiotowej nieruchomości poprzedzone zostało takim aktem administracyjnym, wobec czego stwierdzić należało, iż czynność ta nie spowodowała w niniejszej sprawie nieodwracalnego skutku prawnego. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył R. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. We wniosku pełnomocnik podniósł, iż organ będąc związany wytycznymi zawartymi w wyroku Sądu nie zastosował się do nich. Z ustaleń tych wyraźnie wynikało, że oddanie przedmiotowych działek gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz skarżącego umową z dnia [...].04.1996 r., rep. nr [...], nie było poprzedzone aktem z zakresu administracji publicznej, którego skutkiem byłaby ta umowa. Wskazał, że jeżeli zbycie nieruchomości nastąpiło wyłącznie w drodze czynności cywilnoprawnej, to czynność ta pozostaje w związku prawnym z decyzją o przejęciu nieruchomości w taki sposób, że nie można tej czynności, a także jej skutków, oceniać w trybie administracyjnym. W ocenie wnioskodawcy w odniesieniu do działki o nr [...] oraz działki o nr ew. [...] zapisanych w księdze wieczystej nr [...], położonych w P., stanowiących własność Miasta P. oddanych w użytkowanie wieczyste R. nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Podniósł, iż użytkowanie wieczyste wywołuje skutki prawne zbieżne ze zbyciem własności. Powołał się również na rękojmię wiary ksiąg wieczystych, jakiej posiadaniem R. mógł się wykazać. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...].05.2008 r. utrzymał w mocy swą uprzednią decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] lutego 2008r. oraz dodał, iż przedmiotowe działki o nr ew. [...] i [...] zostały oddane w użytkowanie wieczyste umową notarialną z dnia [...].04.1996 r. na rzecz R.. Integralną częścią tej umowy była uchwała Zarządu Miasta P. nr [...] z dnia [...].12.1995r. w sprawie ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do oddania w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym oraz protokół uzgodnień z dnia [...].02.1996r. zawarty pomiędzy Miastem P. a R.. W protokole tym wskazano, iż R. posiadał w dniu [...].12.1990r. prawo użytkowania gruntu opisanego w pkt 1 ppkt 1 ustanowione na podstawie decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia [...].12.1982r. Nr [...]. Z tego Minister wywiódł, iż skoro zbycie nieruchomości poprzedzone było stosownym aktem administracyjnym czynność ta nie spowodowała nieodwracalnego skutku prawnego. Skargę do Sądu na decyzję z dnia [...].05.2008 r. wniósł R. oraz Miasto P.. W swej skardze R. zarzucił decyzji błędne zastosowanie art. 156 § 2 K.p.a poprzez przyjęcie, iż odpłatne zbycie przez Miasto P. wieczystego użytkowania na rzecz Skarżącego, nie stanowi nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu wskazanego przepisu oraz poprzez przyjęcie, że umowa zbycia użytkowania wieczystego była poprzedzona aktem z zakresu administracji publicznej. Ponadto zarzucił, iż organ wydając decyzję nie uwzględnił wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dna 5.09.2007r. sygn. akt IV SA Wa 431/07. Dodatkowo podniósł, iż w zaskarżonej decyzji brak jest wskazania, w jaki sposób powołany przez organ akt administracyjny tj. decyzja Naczelnika Gminy R. z dnia [...].12.1982 r. miałby skutkować przeniesieniem użytkowania wieczystego na rzecz R. zgodnie z umową z dnia [...].04.1996 r. Podkreślił, że powoływana przez organ decyzja Naczelnika Gminy R. z dnia [...].12.1982 r. nie ma żadnego związku z umową z dnia [...].04.1996 r. przenoszącą użytkowanie wieczyste spornych działek na rzecz wnioskodawcy. Nie stanowi też podstawy prawnej dla zawartej umowy, a przekazanie wnioskodawcy gruntu w użytkowanie wieczyste nastąpiło wyłącznie w drodze czynności cywilno-prawnej podjętej na podstawie art. 232 Kodeksu cywilnego. Z kolei w swej skardze Miasto P. zarzuciło decyzji naruszenie art. 7, 77, 107 § 3, 138 § 1 pkt 1, 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i wniosło o uchylenie obu decyzji Ministra. Pełnomocnik podniósł, iż w niniejszej sprawie wadliwie organ przyjął, iż istnieje akt administracyjny poprzedzający dokonanie czynności cywilnoprawnej polegającej na oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, z jednoczesną sprzedażą położonych na niej części składowych nieruchomości. Przedmiotem postępowania administracyjnego jak wskazał pełnomocnik mogą być tylko akty zewnętrzne, do których zalicza się decyzje administracyjne. Decyzja administracyjna jest aktem oświadczenia woli i istotne jest dla celów jej ważności w tym i dowodowych, aby to oświadczenie woli przybrało odpowiednią, wymaganą przepisami prawa postać pisemną określoną w art. 107 § 1 K.p.a. Aby zatem uznać uchwałę za decyzję administracyjną musi ona spełniać jej cechy. Zdaniem skarżącego uchwała poprzedzająca zawarcie umowy cywilnoprawnej nie posiadała wszystkich elementów decyzji administracyjnej. Nie zawierała bowiem podpisu wszystkich członków organu kolegialnego. Wobec czego, zdaniem strony skarżącej, jest nieuprawnione twierdzenie organu, że czynności cywilnoprawne zostały poprzedzone aktem administracyjnym zewnętrznym w postaci uchwały, posiadającej cechy decyzji administracyjnej, którego istnienie upoważnia do orzeczenia nieważności decyzji z powodu nieodwracalnego skutku prawnego. Ponadto pełnomocnik podniósł, że oddanie w drodze bezprzetargowej gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 2c ustawy z dnia 29.09.1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości nie należy do kategorii spraw z zakresu administracji publicznej. Natomiast w stosunku do spornych działek nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. W odpowiedzi na skargi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargi zasługują na uwzględnienie. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przede wszystkim jednak w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 153 P.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszyła zarówno przepisy prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, jak i przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie podkreślenia wymaga, iż uprzednio w sprawie tej rozstrzygał już Wojewódzki Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 5.09.2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 431/07 uchylił uprzednie obie decyzje Ministra również stwierdzające nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] lipca 1962 i. znak:[...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1961 r., znak: [...] dotyczących przejęcia na własność Skarbu Państwa, na cele reformy rolnej nieruchomości o pow.18,1115 ha, położonej w R., gmina R., powiat p., stanowiącej byłą własność S. P. i spadkobierców A. P. - w części dotyczącej działek nr [...] o pow.0.9492 ha, nr [...] o pow.2,0919 ha położonych w P., stanowiących własność Miasta P., pozostających w użytkowaniu wieczystym R.. Sąd Administracyjny stwierdził wówczas, że oddanie przedmiotowych działek w użytkowanie wieczyste umową z dnia [...].04.1996 r. na rzecz skarżącego R. nie było poprzedzone aktem z zakresu administracji publicznej, którego skutkiem była ta umowa. Minister winien zatem ustalić, jak zaznaczył wówczas Sąd, znaczenie tej okoliczności dla ustalenia, czy istnieje prawna możliwość, aby organ administracji publicznej mógł cofnąć mocą swych uprawnień w zakresie postępowania administracyjnego skutki prawne zawartej umowy z dnia [...].04.1996 r. Sąd nałożył zatem wówczas na Ministra obowiązek rozważenie, czy istnieje prawna możliwość, aby w trybie jakiegokolwiek postępowania administracyjnego można było poddać ocenie legalności lub skuteczności czynność oddania tych działek w użytkowanie wieczyste, po przejęciu ich przez Państwo. W uzasadnieniu wskazanego wyroku podniesiono także, iż jedynie wówczas, gdy zbycie nieruchomości poprzedzone zostało aktem administracyjnym, z którego następnie wynika dokonanie zbycia w drodze czynności cywilnoprawnej można uznać, że czynność ta nie pozostaje w związku prawnym z decyzją o przejęciu nieruchomości i nie stanowi ona nieodwracalnego skutku prawnego ocenianej decyzji o przejęciu tej nieruchomości. Jeśli jednak zbycie nastąpiło wyłącznie w drodze czynności cywilnoprawnej, to czynność ta pozostaje w związku prawnym z decyzją o przejęciu nieruchomości w taki sposób, że nie można jej oraz jej skutków oceniać w trybie administracyjnym. Sąd zarzucił wówczas również, iż nie zostało w decyzjach wyjaśnione, dlaczego ustalony w sprawie stan faktyczny nie daje podstaw do zastosowania art. 156 § 2 Kpa oraz nie wskazano w jaki sposób stwierdzenie nieważności decyzji z 1962 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z 1961 r. oddziałuje na uprawnienia R., wynikające z umowy z 1996 r. oraz w jaki sposób i w jakim trybie mogą być zniesione skutki prawne tej umowy. Reasumując, bezsporne w rozpatrywanej sprawie jest prawo następców prawnych byłych właścicieli przedmiotowych działek do występowania w niniejszym postępowaniu oraz fakt, iż nie było podstaw do przejęcia ich w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Minister zobowiązany był jednak w nawiązaniu do wskazań i oceny prawnej zawartych we wskazanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5.09.2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 431/07 do ponownego rozważenia, czy istotnie istniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z lat 60-tych, czy też należało uznać, iż nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, co nakazywało orzec, iż decyzje te wydane zostały z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu ponowne decyzje Ministra wydane w tym przedmiocie również są wadliwe. Minister przyjął bowiem, że oddanie obu działek w użytkowanie wieczyste było poprzedzone aktem z zakresu administracji publicznej. Upatruje go w decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia [...].12.1982 r. ustanawiającej dla R. prawo użytkowania tego gruntu, o czym nadmieniono w protokole uzgodnień z dnia [...].02.1996 r., który wraz z uchwałą Zarządu Miasta P. nr [...] z dnia [...].12.1995 r. były integralnymi częściami umowy o wieczyste użytkowanie gruntu i przeniesienie własności budynków. W ocenie Sądu rozumowanie to jest błędne. Należy podkreślić, iż R. stał się użytkownikiem wieczystym przedmiotowych działek na podstawie art. 2c ust. 1 ustawy z dnia 29.09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 79, poz. 464 ze zm.). Przepis ten stanowił, iż także innym osobom prawnym poza spółdzielniami i związkami spółdzielczymi, które w dniu 5 grudnia 1990 r. były użytkownikami gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub gminy przysługuje roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz o przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków i innych urządzeń oraz lokali. Wobec tego to nie decyzja Naczelnika Gminy R. z dnia [...].12.1982 r. ustanawiająca dla R. prawo użytkowania tego gruntu stanowiła podstawę zawarcia czynności cywilnoprawnej polegającej na ustanowieniu użytkowania wieczystego. W dacie jej wydania nie był bowiem przewidziany skutek w postaci możliwości ustanowienia bezprzetargowo prawa użytkowania wieczystego na rzecz władającego, użytkującego. Dopiero wolą ustawodawcy, od wejścia w życie ustawy z dnia 29.09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, podmioty użytkujące grunt państwowy lub gminny uzyskały możliwość ubiegania się o ustanowienie na nim użytkowania wieczystego. W tym stanie rzeczy brak jest związku przyczynowo-skutkowego między decyzją o użytkowaniu z dnia [...].12.1982 r., a zawarciem umowy użytkowania wieczystego. Takim aktem z zakresu administracji publicznej, poprzedzającym zawarcie umowy ustanowienia użytkowania wieczystego nie był także ani protokół uzgodnień w sprawie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste i nabycie własności budynków i urządzeń z dnia [...].02 1996 r. ani też uchwała Zarządu Miasta P. nr [...] z dnia [...].12.1995 r., która w wykonaniu art. 2c ust. 2 ustawy z dnia 29.09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wskazała nieruchomości należące do gminy, przeznaczone do oddania w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym. Mając na uwadze wskazane okoliczności brak było podstaw do przyjęcia, iż oddanie obu działek w użytkowanie wieczyste było poprzedzone aktem z zakresu administracji publicznej. Warunku tego nie spełniała z przytoczonych względów zarówno decyzja Naczelnika Gminy R. z dnia [...].12.1982 r. ustanawiająca dla R. prawo użytkowania tego gruntu, jak i uchwała Zarządu Miasta P. nr [...] z dnia [...].12.1995 r., która wskazała nieruchomości należące do gminy, przeznaczone do oddania w użytkowanie wieczyste w trybie bezprzetargowym z uwagi na wole ustawodawcy wyrażoną w art. 2c ust. 1 ustawy z dnia 29.09.1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a także wspomniany protokół uzgodnień. Na marginesie należy zauważyć, iż Sąd Administracyjny dokonując uprzednio kontroli decyzji Ministra, w których stwierdzono nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] lipca 1962 i. znak:[...] oraz utrzymanej nim w mocy decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1961r. znak: [...] był w posiadaniu zarówno wspomnianego protokołu, jak i uchwały Zarządu Miasta P. nr [...] z dnia [...].12.1995 r., a w uzasadnieniu swego wyroku stwierdził, iż nie zostało w decyzjach wyjaśnione, dlaczego ustalony w sprawie stan faktyczny nie daje podstaw do zastosowania art. 156 § 2 Kpa. A wcześniej przesądził, że oddanie przedmiotowych działek w użytkowanie wieczyste umową z dnia [...].04.1996 r. na rzecz skarżącego R. nie było poprzedzone aktem z zakresu administracji publicznej, którego skutkiem była ta umowa. W wyniku czego polecił Ministrowi dokonanie oceny znaczenia tej okoliczności dla ustalenia, czy istnieje prawna możliwość, aby organ administracji publicznej mógł cofnąć mocą swych uprawnień w zakresie postępowania administracyjnego skutki prawne zawartej umowy z dnia [...].04.1996 r. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że Minister dokonał błędnej interpretacji obowiązujących przepisów prawa odnośnie ustalenia istnienia aktu administracji publicznej, którego skutkiem była umowa ustanowienia użytkowania wieczystego przedmiotowych działek na rzecz R.. Oparł swe rozumowanie na nieuzasadnionych przesłankach, wadliwie interpretując przepisy prawa materialnego, co przyczyniło się do naruszenia przepisu procesowego w postaci art. 153 P.p.s.a., w sposób który miał istotny wpływ na wynik sprawy, w wyniku czego ponownie nie wykazał, dlaczego ustalony w sprawie stan faktyczny nie daje podstaw do zastosowania art. 156 § 2 Kpa. Mając na uwadze, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do jej rozstrzygnięcia Sąd uchylił jedynie zaskarżoną decyzję, kierując się zasadą ekonomiki postępowania sądowego. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c, a także art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku należy zastosować się do oceny prawnej w nim zawartej, z uwzględnieniem oceny prawnej wynikającej z uzasadnienia uprzednio wydanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5.09.2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 431/07.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło