IV SA/Wa 1283/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu materiału siewnego oddala skargę Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. (nr [...]) – zaskarżoną przez T.C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] marca 2014 r. (nr [...]). W decyzji tej organ stwierdził, że T.C., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: T.C. -Sprzedaż Artykułów do Produkcji Rolnej wprowadził do obrotu w okresie od [...] września 2013 r. do [...] listopada 2013 r. materiał siewny roślin rolniczych: jęczmienia ozimego odmiany Metaxa (nr partii [...]), pszenżyta ozimego odmian Pigmej, (nr partii [...]) i Grenado (nr partii [...]) oraz pszenicy zwyczajnej ozimej odmian Wydma (nr partii [...]) i Bamberka (nr partii [...]) bez zgłoszenia organowi zamiaru prowadzenia obrotu materiałem siewnym i w związku z tym nałożył na skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty sankcyjnej w wysokości 2270 zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że ustalenia organu pierwszej instancji dokonane na podstawie kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego w dniu [...] lutego 2014 r., jego wyjaśnień w których przyznał, że nie jest wpisany do ewidencji przedsiębiorców prowadzonej na podstawie obecnie obowiązującej ustawy o nasiennictwie oraz faktur sprzedaży z [...], [...], [...], [...], [...], [...] września, [...], [...]października i [...] listopada 2013 r., są prawidłowe. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa na tej podstawie przyjął, że w okresie od dnia [...] września 2013 r. do [...] listopada 2013 r. T.C. dokonywał obrotu materiałem siewnym jęczmienia ozimego, pszenżyta ozimego oraz pszenicy zwyczajnej ozimej bez wymaganego, uprzedniego zgłoszenia właściwemu wojewódzkiemu inspektorowi zamiaru prowadzenia obrotu materiałem siewnym, a więc niezgodnie z wymaganiami określonymi w art. 84 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U z 2012 r., poz. 1512). Za ten obrót, stosownie do art. 123 ust. 2 tej ustawy, nałożył na skarżącego opłatę sankcyjną w wysokości 2.2370 zł. T.C. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania dotyczących zwłaszcza błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a.). To naruszenie polegało, zdaniem skarżącego, na tym, że nie uwzględniono faktu, że skarżący nie został poinformowany o konieczności zgłoszenia zamiaru dalszego prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie obrotu materiałem siewnym. Skarżący zarzucił ponadto organowi odwoławczemu wadliwe, bo ogólnikowe uzasadnienie decyzji. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa nie pouczył go że dotychczasowy wpis do ewidencji przedsiębiorców, dokonany na podstawie starej ustawy o nasiennictwie, utracił ważność (wygasł) w dniu 28 lipca 2013 r., na podstawie art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie. W związku z tym, zdaniem skarżącego, nie powinien on ponosić konsekwencji wadliwego, nierzetelnego działania organu administracji. Takie działanie organu stanowi jaskrawe naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do administracji, o której mowa w art. 8 k.p.a. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z dniem 28 stycznia 2013 r ., zgodnie z art. 140 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o nasiennictwie (Dz. U z 2012 r., poz. 1512) utraciła moc ustawa z dnia 26 czerwca 2003 r. o nasiennictwie (Dz. U. z 2007 r. Nr 41, poz. 271, ze. zm.). Zawarty w obecnie obowiązującej ustawie o nasiennictwie przepis przejściowy, tj. art. 136 ust. 1 stanowi, że wpis przedsiębiorców do rejestru przedsiębiorców i rolników do rejestru rolników dokonany na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy, zachowuje ważność przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Wynika z tego, że wpisy do rejestru przedsiębiorców dokonujących obrotu materiałem siewnym na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o nasiennictwie wygasły z mocy prawa z dniem 28 lipca 2013 r. Przedsiębiorca, zamierzając nadal prowadzić obrót materiałem siewnym, był zobowiązany, stosownie do art. 136 ust. 3 ustawy o nasiennictwie, w terminie do dnia 28 lipca 2014 r. zgłosić wojewódzkiemu inspektorowi właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę prowadzenie obrotu tym materiałem. Zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy o nasiennictwie obrót materiałem siewnym roślin rolniczych i warzywnych może prowadzić przedsiębiorca, w tym przedsiębiorca wytwarzający materiał siewny, który zgłosi zamiar prowadzenia obrotu tym materiałem siewnym wojewódzkiemu inspektorowi właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę przedsiębiorcy, albo miejsce wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli to miejsce jest inne niż miejsce zamieszkania przedsiębiorcy (w przypadku gdy przedsiębiorcą jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą). Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w terminie 7 dni przed planowanym dniem rozpoczęcia prowadzenia obrotu materiałem siewnym (ust. 2). Dane jakie powinno zawierać zgłoszenie określa ust. 3 art. 84 ustawy, na podstawie którego, jak stanowi ust. 4 tego artykułu, wojewódzki inspektor wpisuje przedsiębiorcę do ewidencji przedsiębiorców i wydaje mu zaświadczenie o wpisie do ewidencji, zawierające numer przedsiębiorcy wynikający z ewidencji przedsiębiorców (ust. 6). Trzeba przypomnieć, że w świetle dokonanych ustaleń faktycznych organ uznał, że skarżący naruszył warunki obrotu materiałem siewnym, ponieważ nie zgłosił wojewódzkiemu inspektorowi ochrony roślin i nasiennictwa zamiaru wprowadzenia do obrotu materiału siewnego – nie dokonał wymaganego zgłoszenia. Jak wynika z zebranych w sprawie dowodów, skarżący w dniach [...], [...], [...], [...], [...], [...] września, [...], [...] października i [...] listopada 2013 r. sprzedał podmiotom profesjonalnym materiał siewny jęczmienia ozimego, pszenżyta ozimego oraz pszenicy zwyczajnej ozimej. Ustalenia w tym zakresie organy oparły przede wszystkim na dowodach z dokumentów: fakturach sprzedaży. Nie jest również sporne, że skarżący nie legitymował się zaświadczeniem wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa wydanym na podstawie art. 84 ust. 6 ustawy o nasiennictwie, stwierdzającym, że został wpisany do rejestru przedsiębiorców uprawnionych do obrotu materiałem siewnym. Skarżący przyznał, że wniosek o wpis do ewidencji złożył w dniu [...] lutego 2014 r. (protokół kontroli z [...] lutego 2014 r.). Z powyższego wynika, że skarżący naruszył określone ustawą o nasiennictwie warunki obrotu materiałem siewnym. Popełnił więc delikt administracyjny, za który nałożono na niego, zgodnie z przepisami tej ustawy, sankcję administracyjną w postaci opłaty sankcyjnej, przewidzianej w art. 123 ust. 2 tej ustawy. Odnosząc się do zarzutów skargi, trzeba zauważyć, że skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie prawa procesowego w zakresie dotyczącym przede wszystkim ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz niedostatecznego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.). Zdaniem skarżącego, Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w sposób nieuzasadniony pominął całkowicie okoliczność, że skarżący nie wiedział o wygaśnięciu (utracie mocy) dotychczasowego wpisu do rejestru oraz o konieczności zgłoszenia wojewódzkiemu inspektorowi zamiaru dalszego obrotu materiałem siewnym roślin rolniczych. Zdaniem Sądu, poczynione w sprawie ustalenia faktyczne zostały oparte na rzetelnie zgromadzonym materiale dowodowym, w szczególności wyjaśnieniach skarżącego, który nie kwestionował, że nie wypełnił obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ustalenia te są prawidłowe. W istocie spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy na organach administracji ciążył obowiązek informowania zainteresowanych tą ustawą o zmianie przepisów prawa (ustawy o nasiennictwie). Skarżący uważa bowiem że organy administracji, działając na podstawie art. 9 k.p.a. zobowiązane były do informowania przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w zakresie obrotu materiałem siewnym o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych i wynikających z nich obowiązkach. W przekonaniu skarżącego, brak wiedzy o obowiązku z art. 136 ust. 3 nowej ustawy o nasiennictwie, nie może powodować odpowiedzialności finansowej, o której mowa w art. 123 ust. 2 ustawy o nasiennictwie. Według Sądu zarzuty skarżącego w tym zakresie również nie są uzasadnione. Zgodnie z art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W ramach wypełnienia tego obowiązku, powinny więc m.in. należycie i wyczerpująco informować strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy powinny również czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że dopiero z chwilą wszczęcia postępowania, organ jest związany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków. Obowiązek udzielania informacji stronie obejmuje więc cały tok postępowania, od jego wszczęcia do zakończenia, ale nie obejmuje tych praw i obowiązków, które podlegają ustaleniu w innym postępowaniu (wyrok NSA z dnia 3 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 991/05, Lex nr 198362, wyrok NSA z dnia 21 listopada 2006 r. sygn. akt II GSK 188/06, Lex nr 287931). W niniejszej sprawie skarżący utożsamiał obowiązek informacyjny z doradztwem prawnym. Jednakże, przepis art. 9 k.p.a. nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych, czy też doradztwa wszystkim, których określone przepisy prawne mogą dotyczyć lub dotyczą. Organy administracji publicznej nie mają również obowiązku zawiadamiania podmiotów nie będących stronami prowadzonego postępowania administracyjnego o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych i wynikających z nich obowiązkach czy konsekwencjach niedostosowania się do konkretnych przepisów. Jeszcze raz należy podkreślić, że zasady ogólne k.p.a. mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym. Nie zwalniają zaś obywateli, od należytej dbałości o własne interesy i od wymaganej w związku z tym aktywności procesowej. (por. np. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1148/05, wyrok NSA z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt. II OSK 1450/10). Organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył również przepisu art. 107 § 3 k.p.a., gdyż ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do poszczególnych argumentów powołanych w toku postępowania przez stronę skarżącą. Zdaniem Sądu uzasadnienie decyzji spełnia wymagania określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.: zawiera treść przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia, przedstawia ustalone przez organ okoliczności faktyczne sprawy oraz wyjaśnia na jakiej podstawie organ uznał pewne okoliczności za prawdziwe. Biorąc pod rozwagę wszystkie wyżej przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.