IV SA/Wa 1326/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-21
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnych, nowych i wiarygodnych okoliczności świadczących o pogorszeniu jej sytuacji życiowej lub materialnej?Ratio decidendi
Wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania istotnych, nowych i wiarygodnych okoliczności świadczących o pogorszeniu sytuacji finansowej wnioskodawcy. Samo powołanie się na chorobę czy opiekę nad członkiem rodziny, bez wykazania pogorszenia sytuacji materialnej, nie jest wystarczające do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia, zwłaszcza gdy strona posiada oszczędności i dochody pozwalające na pokrycie kosztów sądowych w części.Stan faktyczny
Skarżąca T. P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na dochody i oszczędności skarżącej. WSA utrzymał w mocy postanowienie referendarza. Skarżąca ponownie wniosła o zwolnienie, powołując się na chorobę i opiekę nad bratem. Referendarz ponownie odmówił, uznając, że nie wykazano istotnego pogorszenia sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1326/16.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: - odmówić zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1326/16.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1326/16 odmówił skarżącej T. P. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych. Oceniając możliwości finansowe skarżącej, na podstawie złożonych przez nią oświadczeń, stwierdził, że nie ma podstaw do przyjęcia, że nie jest ona w stanie pokryć kosztów sądowych w jakiejkolwiek części. Zauważył bowiem, że dochody skarżącej i jej rodziny przewyższają deklarowane wydatki o prawie 540 zł., posiada oszczędności i uiściła wpis od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu od niniejszego rozstrzygnięcia, postanowieniem z 5 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1326/16 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Sąd podzielił ocenę referendarza, co do możliwości finansowych skarżącej.
T. P. w piśmie z dnia 21 września 2016 r. ponownie zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy zarządzeniem z 13 października 2016 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. Referendarz poinformował skarżącą, że na urzędowym formularzu PPF należy wykazać zmianę okoliczności jakie zaszły w jej sytuacji majątkowej, które uzasadniałyby zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 sierpnia 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o tym, że zmianę okoliczności należy poprzeć stosownymi dokumentami.
W dniu 2 listopada 2016 r. T. P. nadesłała formularz PPF, w którym oświadczyła, że jest chora, opiekuje się bratem, zaś jej córka wyprowadziła się z domu i mieszka w budynku, w którym nie ma podłączonej kanalizacji. Z oświadczenia skarżącej wynika, że wraz z bratem utrzymuje się z emerytur łącznej wysokości 3306 zł.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Badając przesłanki zastosowania w okolicznościach danej sprawy z art. 165 p.p.s.a. rozpoznający wniosek jest zobowiązany do porównania wniosku złożonego pierwotnie i argumentacji przywoływanej przez wnioskodawcę w toku pierwotnego postępowania o przyznanie prawa pomocy z powtórnym wnioskiem w tym zakresie (zob. m.in. postanowienia NSA: z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt. II OZ 132/14, z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 673/14, z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt II GZ 336/14, z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 746/14 – publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Zdaniem referendarza sądowego, przedstawione przez skarżącą w złożonym wniosku informacje nie pozwalają na uwzględnienie jej żądania dotyczącego zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołała istotnych, nowych i wiarygodnych okoliczności świadczących o pogorszeniu się jej sytuacji życiowej czy materialnej.
Przede wszystkim podnieść należy za przywołanym postanowieniem, że skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz źródło dochodów w postaci emerytury. Ze wskazanych dochodów zaspokaja wszystkie niezbędne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Skarżąca oświadczyła, że nie prowadzi córką wspólnego gospodarstwa domowego, w związku z czym budżet rodziny nie uwzględnia jej dochodów (1638 zł. miesięcznie). W ocenie referendarza sądowego to wyjaśnienie skarżącej budzi wątpliwości. Trzeba bowiem zauważyć, że nie uległa zmianie wysokość wydatków ma pożywienie i ubrania wskazanych przez wnioskodawczynię w "pierwszym" i "drugim" wniosku o przyznanie prawa pomocy (odpowiednio 1500 zł. i 500 zł.), a suma wymienionych, stałych wydatków (bez opału na zimę, ubezpieczenia, podatku i opłaty melioracyjnej) przewyższa dochody skarżącej i jej brata o ponad 100 zł. Skarżąca nie wyjaśniła na co przeznaczyła oszczędności (3000 zł.), które posiadała jeszcze w sierpniu 2016 r. Z akt sprawy nie wynika aby zalegała z jakimikolwiek płatnościami. Na bieżąca dokonuje niezbędnych zakupów i reguluje zobowiązania.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt i 2 w zw. z art. 165 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło