IV SA/Wa 1339/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2015 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2014 r. – zaskarżoną skargą przez P. J. (zwanego dalej: "skarżącym") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – utrzymał w mocy decyzję Burmistrza W. o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Stan sprawy przedstawia się następująco: M. W. w piśmie z [...] października 2014 r. wniosła o wymeldowanie skarżącego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Burmistrz W. decyzją z [...] grudnia 2014 r. wymeldował skarżącego z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że została spełniona przesłanka wynikająca z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 138, poz. 993 ze zm.) - nastąpiło opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez skarżącego. Powołując się na zebrany materiał dowodowy organ pierwszej instancji stwierdził, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. jest mieszkaniem komunalnym, którego głównym najemcą jest M. W. P. J. stale zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu do 2009 r., a z przerwami do 2010 r. Od stycznia 2011 r. nie zamieszkiwał on w miejscu pobytu stałego, gdy wspólnie z żoną wyjechał za granicę. Do kraju powrócili w listopadzie 2011 r., a od [...] grudnia 2011 r. zamieszkiwali w C. Stamtąd w czerwcu 2012 r. P. J. został aresztowany przez policję. Obecnie odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w P. Sam P. J. w przesłanych do organu pierwszej instancji wyjaśnieniach oświadczył, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. zamieszkiwał do czerwca 2011 r. Następnie przeprowadził się z rodziną do C., gdzie podjął pracę. Z miejsca stałego zameldowania zabrał rzeczy codziennego użytku, natomiast pozostawił swoje rzeczy osobiste. Do przedmiotowego lokalu kilkukrotnie powracał, po raz ostatni w maju 2012 r. Nie posiada do niego kluczy. W dniu [...] czerwca 2012 r. został aresztowany w C. i obecnie przebywa w Zakładzie Karnym w P. Po jego opuszczeniu zamierza powrócić do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli zarówno P. J., jak i M. W.. W odwołaniu skarżący oświadczył, że nie wyprowadził się z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Przechowuje tam swoje rzeczy osobiste, dokumenty, pamiątki. Pod tym adresem zarejestrował działalność gospodarczą. Poniósł duże nakłady finansowe w remont przedmiotowego mieszkania. Po opuszczeniu zakładu karnego zamierza powrócić do miejsca stałego zameldowania. Wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Z kolei M. W. nie zgodziła się z argumentacją zawartą w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Wskazała, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie ma już żadnych ubrań ani innych rzeczy należących do skarżącego. Ponadto odwołująca samodzielnie opłaca czynsz za mieszkanie. Podtrzymała wcześniejsze oświadczenia o niezamieszkiwaniu wymienionego w przedmiotowym lokalu od 2011 r. i zaznaczyła, że nie widzi możliwości dalszego zamieszkiwania ze skarżącym pod tym adresem. Wojewoda [...] – po rozpatrzeniu odwołania skarżącego – decyzją z [...] lutego 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza W. z [...] grudnia 2014 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że w rozpatrywanej sprawie zaszła przesłanka niezbędna do wydania decyzji o wymeldowaniu P. J. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Fakt niezamieszkiwania wymienionego potwierdzają zgodne oświadczenia samego P. J. i wnioskodawczyni M. W. W ocenie Wojewody [...] lokal nr [...] przy ul. [...] w W. nie jest miejscem stałego pobytu dla P. J. Wymieniony odbywa obecnie karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w P., a ponadto miejsce stałego zameldowania opuścił dobrowolnie, jeszcze przed osadzeniem w zakładzie karnym. Wojewoda [...] stwierdził ponadto, że podniesione przez odwołujących pozostałe okoliczności, takie jak postępowanie rozwodowe, opieka nad dzieckiem, stan zdrowia, czy nakłady poniesione na utrzymanie spornego lokalu nie mogą być uwzględnione przez organ odwoławczy, gdyż nie mają wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. P. J. w skardze na decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2015 r., wskazując na ścisłe zależności oraz życiowe funkcje związane z adresem zameldowania. Wojewoda [...] – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - dalej w skrócie: "P.p.s.a."], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W wyniku analizy akt sprawy i treści wydanych w sprawie decyzji Sąd doszedł do przekonania, że wydanie decyzji przez Wojewodę [...] z [...] lutego 2015 r. nastąpiło zgodnie z prawem. Tym samym Sąd nie stwierdził z urzędu (jako, że skarga ma charakter opisowy) naruszeń, tak przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, czyli w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W przypadku, gdy osoba taka nie dopełni tego obowiązku organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie jej wymeldowania (art. 15 ust. 2 powołanej ustawy). W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie obecnie przyjmuje się, że spełnienie przesłanki opuszczenia lokalu przez zainteresowaną osobę, stanowiącego dotychczasowe miejsce pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono trwałe i dobrowolne, tj. wynika z własnej woli. Natomiast opuszczenie takie nie zachodzi w przypadku niedobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu. Dla oceny, czy dana osoba w sposób dobrowolny i na trwałe opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania wpływ mają okoliczności związane z opuszczeniem tego lokalu oraz powody i charakter przebywania w innym miejscu. O trwałości opuszczenia lokalu decyduje nie tylko faktyczne niezamieszkiwanie w dotychczasowym miejscu stałego pobytu, ale i wola osoby w nim zameldowanej. Wobec tego rolą organów administracji publicznej orzekających w tego typu sprawach jest przede wszystkim przeprowadzenie postępowania dowodowego ukierunkowanego na ustalenie niezamieszkiwania danej osoby w dotychczasowym miejscu stałego pobytu. W ocenie Sądu, organy rozstrzygające w kontrolowanym postępowaniu sprostały powyższemu zadaniu. Prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji sporządzonych w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. Z ustalonego i niespornego stanu faktycznego (w szczególności opartego na zeznaniach i oświadczeniach samego skarżącego oraz wnioskodawczyni) wynika, że skarżący nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, tj. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. od 2011 r. Nie posiada do niego kluczy. Zaś od [...] czerwca 2012 r. przebywa w Zakładzie Karnym w P. Wobec powyższego Sąd podziela argumentację organu odwoławczego, że lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie można uznać za miejsce stałego pobytu dla skarżącego. Należy zwrócić szczególną uwagę na to, że skarżący, pomimo odbywania kary pozbawienia wolności, miejsce stałego zameldowania opuścił dobrowolnie, jeszcze przed osadzeniem w zakładzie karnym i opuszczenie to miało charakter trwały, albowiem przekroczyło termin określony w art. 15 ust. 1 ww ustawy zobowiązujący do wymeldowania się. Znajduje to potwierdzenie w zgodnych oświadczeniach skarżącego i jego żony, złożonych w toku postępowania administracyjnego. Sąd przychyla się również do wskazanego na marginesie argumentu organu odwoławczego odnośnie odbywania kary pozbawienia wolności przez skarżącego. Co do zasady, wiąże się to z opuszczeniem miejsca pobytu stałego i potwierdza zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W tej sytuacji brak dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego nie oznacza przeszkody do wymeldowania. Opuszczenie lokalu jest bowiem zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez osobę pozbawioną wolności (por. wyroki NSA: z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1251/06, z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1396/08, z dnia 15 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2143/10, z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1976/11 i z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2407/11, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Podnoszony przez skarżącego zarzut, dotyczący pozostawienia w przedmiotowym lokalu jego rzeczy osobistych jest niezasadny, ponieważ fakt pozostawienia w przedmiotowym lokalu rzeczy stanowiących własność skarżącego nie świadczy przeciwko opuszczeniu przez wymienionego miejsca zameldowania, gdyż opuszczenie lokalu nie musi być połączone z opróżnieniem zajmowanego mieszkania, na co wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 1993 r., SA/Wr 1278/92; wyrok NSA z dnia 15 marca 1985 r., sygn. akt III SA 47/85). Reasumując wszystko powyższe, Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi i przepisami postępowania dowodowego (art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), a dalej nie doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodów osobistych. W postępowaniu ustalono, że skarżący opuścił dotychczasowe miejsce swojego pobytu stałego, życie skoncentrował poza nim i uczynił to jeszcze przed osadzeniem w zakładzie karnym. Zatem doszło do spełnienia przesłanek z art. 15 ww ustawy, co musiało skutkować wymeldowaniem skarżącego z miejsca pobytu stałego, tj. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.