IV SA/Wa 1360/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego V. N. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji w sprawie ze skargi R. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r. Referendarz sądowy ustanowił w niniejszej sprawie dla Skarżącego radcę prawnego, w ramach przyznania prawa pomocy. W dniu 16 czerwca 2015 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych pełnomocnikiem Strony wyznaczyła r.pr. V. N. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r. Sąd oddalił skargę. W dniu 10 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sadu I. instancji. W skardze kasacyjnej zawarła wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, oświadczając, że nie zostały opłacone w całości. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 840/16 oddalił skargę kasacyjną. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwaną dalej P.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu zostały określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715). W § 22 tego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości wskazano, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (czyli przed dniem 2 listopada 2016 r.) należy stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Postępowanie przed sądem II. instancji w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 10 lutego 2016 r. (data wniesienia skargi kasacyjnej.) Wobec tego do przyznania wynagrodzenia za to postępowania zastosowanie będą miały przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805). Stosownie do § 3 tego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej musi zawierać oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. W niniejszej sprawie wyznaczona radca prawny, w skardze kasacyjnej złożyła oświadczenie, że "koszty pomocy prawnej nie zostało opłacone w całości". Na rozprawie przez NSA, jak wynika z protokołu rozprawy, nie złożyła zaś żadnego oświadczenia co do kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Na marginesie należy również zaznaczyć, że w pismach sporządzonych w postępowaniu przed Sądem I. instancji pełnomocnik również złożyła oświadczenie o nieopłaceniu kosztów zastępstwa w całości, jednak na rozprawie przed tym Sądem złożyła oświadczenie prawidłowej treści. Stwierdzić zatem należy, że oświadczenie zawarte w skardze kasacyjnej może sugerować, że jednak koszty w jakiejś części zostały opłacone. Nie uiszczenie opłaty w całości nie wyklucza bowiem uiszczenia jej w części. W związku z tym konieczne jest umieszczenie we wniosku o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczenie wnioskodawcy, iż koszty takie nie zostały uiszczone w całości ani w części. Pozwala to bowiem określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., art. 250, teza 8, też T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, art. 250, postanowienie NSA z 28 sierpnia 2008 r., I OZ 615/08, czy z 8 grudnia 2009 r., II GZ 273/09). Jednocześnie w orzecznictwie przyjmuje się, że brak oświadczenia w przedstawionym brzmieniu nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 P.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45 – 48 P.p.s.a. Oświadczenie to, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona (por. postanowienie NSA 24 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 200/2010, z dnia 18 czerwca 2008 r., I OZ 390/08, 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 759/14). Brak stosownego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 390/08). Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że z powyższego względu, Referendarz nie mógł uwzględnić wniosku o przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Referendarz nie oceniał przy tym czy pomoc prawna została udzielona i w jakim zakresie to nastąpiło. Odmowa przyznania wynagrodzenia nastąpiła bowiem wyłącznie z przyczyn formalnych (brak pełnego oświadczenia, o jakim mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 3 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. należało orzec jak w sentencji.