IV SA/Wa 1381/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat I. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 i art. 61 a k.p.a. utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2011 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzją z dnia [...] września 2011 r. Wójt Gminy I. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie oczyszczalni ścieków "M." we wsi T. w Gminie I. Pismem z dnia 30 stycznia 2010 r. I. D. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności opisanej powyżej decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy I. z dnia [...] września 2011 r. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wywodził, że w art. 16 k.p.a. sformułowana została zasada trwałości decyzji ostatecznej. Organ stwierdził, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej biorą udział te strony, które brały udział w postępowaniu instancyjnym zakończonym analizowaną w trybie nadzorczym decyzją. Jednakże istnieje możliwość występowania w postępowaniu nadzwyczajnym jeszcze innych podmiotów, które nie były stronami w postępowaniu zwykłym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że I. D. nie brała udziału jako strona w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy I. z dnia [...] września 2009r ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie oczyszczalni ścieków "M." we wsi T. W ocenie organu I. D. nie wykazała interesu prawnego w uznaniu, iż przysługuje jej przymiot strony postępowania. Wnioskodawczym interesu do bycia stroną w tym postępowaniu upatruje w fakcie, iż wybudowana już oczyszczalnia ścieków stanowi poważną uciążliwość ze względu na odory, co w istotny sposób wpływa jej zdaniem na obniżenie wartości nieruchomości oraz niekorzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi. Zdaniem organu wnioskodawczyni nie wskazała, iż faktycznie na nieruchomościach występują uciążliwości związane z odorem pochodzącym z oczyszczalni ścieków co wpływa na obniżenie wartości nieruchomości. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ wywiódł, iż skarżącej nie przysługuje podmiot strony postępowania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. D. W uzasadnieniu skargi skarżąca wykazała popełnione jej zdaniem uchybienia przy podejmowaniu decyzji Wójta Gminy I. z dnia [...] września 2009r. oraz uciążliwości związane z działaniem oczyszczalni ścieków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zwartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] stycznia 2011 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. naruszają przepisy o postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co czyni skargę zasadną. Kwestią stanowiącą podstawę do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest dokonanie oceny, czy organ w sposób prawidłowy ustalił iż I. D. nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, źródłem których jest przepis prawa materialnego. Przedmiotowa sprawa dotyczy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie oczyszczalni ścieków M. w T. Nie zmienia to jednak faktu, że zarówno w postępowaniu zwykłym dotyczącym tego przedmiotu jak i w postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest weryfikacja decyzji w trybie postępowania nieważnościowego mają zastosowanie art. 28 k.p.a. Nie jest kwestionowanym, iż w postępowaniu nieważnościowym stronami są podmioty, którym ten przymiot przysługiwał w postępowaniu, którego wynikiem było wydanie decyzji rewidowanej w trybie nadzwyczajnym to jest postępowania nieważnościowego. Jednakże krąg podmiotów, którym przysługują uprawnienia strony w postępowaniu nadzwyczajnym (nieważnościowym) nie jest ograniczony jedynie do tych stron, które brały udział w postępowaniu zwykłym. Zadaniem organu było zbadanie i ustalenie, czy skarżącej mimo, iż nie brała udziału w postępowaniu zwykłym przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Przy czym nie wystarczające jest wskazanie przez organ, iż I. D. nie podała przepisu prawa materialnego, który legitymowałby ją do posiadania interesu prawnego w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Pamiętać bowiem należy, że choć na stronie, która podnosi, iż legitymuje się interesem prawnym ciąży obowiązek wskazania tego interesu, a co za tym idzie wskazania normy prawnej, mającej źródło w przepisach prawa powszechnie materialnego brak podania takiego przepisu, nie oznacza, że strona nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2011 r., II OSK 206/10 ). Skarżąca w toku postępowania powoływała się na prawo własności nieruchomości i ograniczenia związane z wykonywaniem tego prawa w związku z negatywnym oddziaływaniem oczyszczalni ścieków M. Zadaniem więc Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. było zbadanie, czy twierdzenia te pozwalają na przyznanie skarżącej przymiotu strony postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydanej przez Wójta Gminy I. w dniu [...] września 2009 r. W nauce przyjęto, że przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą miały podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, gdyż będą narażone na jego oddziaływanie (M. Bar, J. Jędrośka "Proces inwestycyjny a ochrona środowiska; decyzje o uwarunkowaniach środowiskowych i inne wymagania prawne. Praktyczny podręcznik, Wrocław 2005 str. 45). W grupie tej oprócz podmiotów legitymujących się prawem własności mieścić się będą również władający nieruchomością posiadający inne prawa rzeczowe, swoim zakresem zbliżone do prawa własności (wyrok WSA w Bydgoszczy z 14 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Bd 758/04 nie publ.). Oprócz posiadaczy nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie stronami w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą również inni, których nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Ustalenia w tym zakresie powinny być możliwe na podstawie dołączonej do wniosku mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy podanie oraz obejmować obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Mówiąc o oddziaływaniu należy mieć na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub decyzjach na ich podstawie wydanych. Gdyby Intencją ustawodawcy było ograniczenie oddziaływania tylko do tego przekraczającego określone normy, to art. 46a ust. 4 ustawy mówiłby o terenach, na których zachodzi konieczność wyznaczenia na podstawie art. 135-136 ustawy obszaru ograniczonego oddziaływania (K. Gruszecki "Decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych, a zasada przezorności" Państwo i Prawo 2007/3/85). Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie poczyniło takich ustaleń w oparciu o akta postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem decyzji o środowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia zapadłej w dniu [...] września 2009 r., a co za tym idzie nie wyjaśniło, czy I. D. przysługuje przymiot strony, czy też materiał dowodowy przemawia za przyznaniem skarżącej tego uprawnienia. Samo stwierdzenie, iż I. D. nie brała udziału w postępowaniu zwykłym 0. nie podała przepisu prawa materialnego z którego wywodzi swoje uprawnienia nie jest wystarczającego do prawidłowej oceny, czy skarżąca spełnia wymagania zakreślone art. 28 k.p.a. Okoliczności te doprowadziły do uchybienia przez organ art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie miał na względzie wyrażone powyżej zapatrywanie prawne. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku oparto o treść art. 152 powołanej wyżej ustawy, a o kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 1 P.p.s.a.