IV SA/Wa 1385/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-19

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Piotr Korzeniowski, Marzena Milewska-Karczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję zobowiązującą cudzoziemca do powrotu i orzekającą zakaz ponownego wjazdu, nie przeprowadzając ponownego postępowania dowodowego i nie odnosząc się wyczerpująco do zarzutów strony?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 75, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz brak należytego ustosunkowania się do wniosków dowodowych i zarzutów strony. Zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, w tym ponownego przesłuchania świadków i ustalenia, czy skarżący faktycznie wykonywał pracę, skutkowało wadliwością decyzji. Organ odwoławczy nie wykazał, że okoliczności podnoszone przez stronę nie miały znaczenia dla sprawy, a jego uzasadnienie nie spełniło wymogów zasady przekonywania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu. Skarżący kwestionował ustalenie, że nielegalnie wykonywał pracę w restauracji, twierdząc, że jedynie przygotował posiłki dla siebie i klientów z powodu nagłej sytuacji, bez wiedzy właściciela i bez nawiązania stosunku pracy. Zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak wyczerpującego zebrania dowodów i nieudostępnienie akt.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2015 r. sprawy ze skargi F. Y. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego F. Y. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu, organ II instancji, organ odwoławczy) Nr [...] z [...] stycznia 2015 r. wydana na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 4, art. 315 ust. 1 oraz art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 463 ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), wydana po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela [...] – F. Y. (dalej: skarżący, cudzoziemiec) od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. (dalej: organ I instancji) z [...] listopada 2014 r. Nr [...] orzekającej o zobowiązaniu ww. cudzoziemca do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: RP) na okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu – od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku na wypadek, jeżeli nie opuści on tego terytorium w terminie dobrowolnego powrotu, określonym w decyzji lub przekroczy, lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom – od dnia wykonania decyzji. W decyzji z [...] stycznia 2015 r. Szef Urzędu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Stan sprawy przestawiał się następująco: W dniu [...] listopada 2014 r., funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w K. przeprowadzili kontrolę legalności zatrudniania cudzoziemców w Firmie [...] sp. z o. o. w K. Podczas kontroli stwierdzono, że cudzoziemiec nie posiadał wymaganego zezwolenia na pracę uzyskanego przez spółkę [...] w rozumieniu przepisów art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 149) oraz stwierdzono wobec cudzoziemca nielegalne wykonywanie pracy. Cudzoziemiec po raz ostatni wjechał na terytorium RP 31 października 2014 r. na podstawie [...] dokumentu podróży i polskiej wizy krajowej wielokrotnego wjazdu typu D 07 wydanej [...] kwietnia 2014 r., w [...] z terminem ważności od [...] maja 2014 r. do [...] kwietnia 2015 r. i uprawniającej skarżącego do pobytu na terytorium RP przez okres 358 dni w celu wykonywania pracy. W toku postępowania przed organem I instancji ustalono, że posiadany przez cudzoziemca tytuł pobytowy uprawniał go do podjęcia pracy na podstawie zezwolenia na pracę wydanego skarżącemu przez Wojewodę [...] ważnego od [...] maja 2014 r. do [...] kwietnia 2017 r., na stanowisku kucharz kuchni [...]. Jednakże z uwagi na fakt że ww. cudzoziemiec nie podjął wykonywania pracy, kontrolowany podmiot w dniu [...] lipca 2014 r., powiadomił o tym fakcie organ wydający zezwolenie na pracę, w wyniku czego decyzją z [...] lipca 2014 r., Wojewoda [...] uchylił ww. zezwolenie na pracę. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w K. [...] listopada 2014 r., a także na podstawie oświadczeń złożonych przez pracowników oraz prezesa zarządu firmy [...] sp. z o. o. w K. ustalono, że cudzoziemiec w dniu podjęcia kontroli wykonywał pracę w charakterze kucharza. Ponadto na podstawie ustnych wyjaśnień złożonych do protokołu przez A. W. pełniącą obowiązki kierownika lokalu oraz oświadczenia K. B. pracownika restauracji, oraz innego pracownika tegoż lokalu K. R., ustalono, że cudzoziemiec przystąpił do wykonywania pracy za pozwoleniem kierownika lokalu – A. W. Prezes zarządu firmy [...] sp. z o. – K. H. odnosząc się do kwestii wykonywania pracy przez cudzoziemca wyjaśnił, że cudzoziemiec podjął pracę bez jego wiedzy wskazując, że wszystkimi sprawami zajmuje się kierownik restauracji – A. W. W czasie przesłuchania [...] listopada 2014 r. cudzoziemiec stwierdził do podpisanego następnie przez siebie protokołu, że nie był świadomy, że niezgodnie z polskimi przepisami wykonywał pracę gdyż, nie posiadał wiedzy, że jest to niezgodne z prawem ponieważ właściciel lokalu nie poinformował go o tym fakcie. W uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji, skarżący zaprzeczył jednak temu stwierdzeniu podnosząc, że nie wykonywał pracy w restauracji, a jedynie przebywał tam w charakterze gościa. W piśmie stanowiącym uzupełnienie odwołania zarzucono organowi I instancji naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie przez organ I instancji stanu faktycznego i sytuacji strony, oraz naruszenie art. 10 i 80 k.p.a. Ponadto zarzucono organowi I instancji naruszenie art. 327 ustawy o cudzoziemcach poprzez niedopełnienie przez organ prowadzący postępowanie obowiązku zapewnienia profesjonalnego tłumacza i dopuszczenie do czynności osoby, której wiedza i umiejętności językowe nie są oficjalnie potwierdzone. W uzupełnieniu odwołania wniesiono o uchylenie w całości decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie o zobowiązanie cudzoziemca do powrotu. W decyzji z [...] stycznia 2015 r. Szef Urzędu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów ustawy o cudzoziemcach, oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Chcąc wykonywać pracę nawet okresowo zgodnie z obowiązującymi przepisami, skarżący powinien wcześniej uzyskać zezwolenie na pracę od właściwego miejscowo Wojewody [...] oraz zawrzeć stosowną umowę z pracodawcą. Według organu II instancji, wprawdzie o wydanie stosownego zezwolenia na pracę dla cudzoziemca powinien wystąpić pracodawca, to jednak skarżący powinien domagać się od niego wcześniejszego dopełnienia wymaganych formalności i nie podejmować pracy bez podpisania stosownej umowy i upewnienia się, że zostało wydane wymagane zezwolenie na pracę. Brak wiedzy co do ciążących na cudzoziemcu obowiązków w tym przedmiocie nie wyłącza jego odpowiedzialności za nielegalne podjęcie pracy. W ocenie organu II instancji, w sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Szef Urzędu wskazał, że ww. przepis ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o wydaleniu cudzoziemca, jeżeli organ ten stwierdzi, że cudzoziemiec wykonywał pracę niezgodnie z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy niezależnie od tego, czy cudzoziemiec dopuścił się powyższego wykroczenia świadomie czy nieświadomie. Już sam stwierdzony fakt nielegalnego wykonywania przez cudzoziemca pracy, odpowiadając hipotezie powyższego przepisu uzasadnia zastosowania sankcji w postaci zobowiązania go do powrotu w określonym czasie i w określony sposób oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Taka konstrukcja normy prawnej ma przede wszystkim na celu dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie dopełnienia wymogów formalnych związanych z podejmowaniem pracy w Polsce. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada, że sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie ww. zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki organ II instancji wywodzi z założenia, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na podstawie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutów cudzoziemca zgłoszonych przez niego w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez organ I instancji ustalono, że cudzoziemiec wykonywał pracę w restauracji [...] w dniu przeprowadzenia kontroli co potwierdziły zeznania do protokołu pracowników firmy jak i pośrednio samego cudzoziemca. W związku z powyższym organ II instancji nie widzi powodu do przeprowadzenia kolejnych przesłuchań tych samych świadków, na których powołuje się cudzoziemiec. Ponadto organ odwoławczy zwraca uwagę, że drugi zarzut cudzoziemca przedstawiony w jego odwołaniu, że nie umożliwiono mu zapoznania się z aktami sprawy, także nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie cudzoziemiec [...] listopada 2014 r., oświadczył, że zapoznał się z aktami sprawy i nie wnosi żadnych nowych materiałów dowodowych, co poświadczył własnoręcznym podpisem. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w piśmie pełnomocnika strony skarżącej z 18 grudnia 2014 r., w którym m.in. zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 327 ustawy o cudzoziemcach, polegające na niedopełnieniu przez organ prowadzący postępowanie obowiązku zapewnienia profesjonalnego tłumacza i dopuszczenia do czynności osoby, której wiedza i umiejętności językowe nie są oficjalnie potwierdzone organ II instancji wyjaśnił, że ustawa z 12 grudnia 2013 r., o cudzoziemcach w art. 327 jak i w żadnym innym przepisie nie wskazuje na konieczność powoływania przez organ administracji tłumacza przysięgłego do prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. W związku z powyższym organ odwoławczy stoi na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów ww. ustawy, tym bardziej, że cudzoziemiec w toku postępowania przed organem I instancji podpisał swoje przesłuchanie zapoznając się z jego treścią i nie wnosił żadnych zastrzeżeń tak do swojego tłumacza, jak do treści samego przesłuchania do protokołu. Ponadto według organu II instancji, przesłuchanie cudzoziemca jest zbieżne w swojej treści z wyjaśnieniami jakich udzielili przed organem I instancji pracownicy restauracji oraz prezes firmy [...] sp. z.o.o., która m.in. zajmuje się prowadzeniem restauracji [...]. W skardze strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, a w konsekwencji niedokładne wyjaśnienie przez organ istniejącego stanu faktycznego sprawy i sytuacji skarżącego; - art. 8 k.p.a. w związku z art. 11 k.p.a., - poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji zobowiązującej do powrotu; - art. 10 k.p.a. w związku z art. 73 k.p.a., - poprzez nieudostępnienie akt pełnomocnikowi skarżącego, który stawił się w siedzibie Urzędu do Spraw Cudzoziemców w celu zapoznania się z aktami sprawy. Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przygotowanie przez skarżącego posiłków w restauracji [...] stanowiło nielegalne wykonywanie pracy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Szefa Urzędu z [...] stycznia 2015 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. z [...] listopada 2014 r., z powodu naruszenia przepisów zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu [...] listopada 2014 r., kiedy to została przeprowadzona kontrola przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, przygotowywał dla siebie posiłek w restauracyjnej kuchni, a ponadto, z uwagi na to, że pracujący w restauracji kucharz spał, został poproszony o przygotowanie także jedzenia zamówionego akurat przez klientów restauracji. Według skarżącego, właściciel restauracji nie posiadał wiedzy o tym, że cudzoziemiec przygotowywał posiłki dla klientów. Decyzja o tym, że skarżący przygotuje potrawy dla gości została podjęta ad hoc bez konsultacji z właścicielem restauracji z uwagi na okoliczności sprawy (nagłą sytuację - czyli przyjście klientów podczas niedyspozycji kucharza). Skarżący wskazał także, że żadna z osób obecnych w tym czasie w restauracji nie była uprawniona do zawarcia w imieniu właściciela restauracji - spółki [...] sp. z o.o. - umowy o pracę z cudzoziemcem. Jedyną osobą uprawnioną do podjęcia takiej decyzji był [...] - jako Prezes Zarządu tej spółki. Skarżący uważa, że tym samym nie mogło dojść do nawiązania stosunku pracy, ani innej formy umowy, która miałaby na celu wykonywanie pracy przez skarżącego. Według cudzoziemca, zaskarżona decyzja spowodowała naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. W skardze wskazano także, że zostały naruszone prawa skarżącego wynikające z art. 73 k.p.a., poprzez nieudostępnienie pełnomocnikowi 23 stycznia 2015 r. akt sprawy do zapoznania się z nimi w siedzibie Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja narusza również art. 8 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji zobowiązującej do powrotu. Szef Urzędu w decyzji z [...] stycznia 2015 r. nie odniósł się do kluczowych kwestii podnoszonych w uzupełnieniu odwołania z 20 listopada 2014 r. Według skarżącego, organ nie zrealizował wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, ponieważ pominął milczeniem niektóre twierdzenia i nie odniósł się prawidłowo do wszystkich istotnych okoliczności, odnosząc się do nich w sposób wybiórczy i wyraźnie pominął w sposób wybiórczy, te okoliczności, które przemawiają na korzyść cudzoziemca. Zdaniem skarżącego, Szef Urzędu w swojej decyzji z [...] stycznia 2015 r. nie ustosunkował się również do kwestii nieodpłatności przygotowywania przez cudzoziemca posiłków. W skardze wskazano, że celem przyrządzenia posiłków było odwdzięczenie się za gościnę i pomoc przyjacielowi cudzoziemca, co nie może być traktowane jako wykonywanie pracy, a tym samym nie stanowi dyspozycji art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zdaniem cudzoziemca, organ w zaskarżonej decyzji odniósł się również w sposób wybiórczy do zarzutu uczynionego w odwołaniu, a to, że skarżącemu nie została w sprawie zapewniona pomoc tłumacza. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem dokonana przez Sąd analiza akt administracyjnych i konfrontacja wyników tej analizy z treścią zaskarżonej decyzji poprzez pryzmat mających zastosowanie przepisów prawa procesowego, nie pozwoliły Sądowi na uznanie sprawy za wyjaśnioną w należyty sposób. Zgodnie z art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W szczególności, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w przepisach k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 marca 2013 r. I SA/Wa 1980/12). Zasada prawdy obiektywnej ustanowiona w art. 7 k.p.a., zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zasadę tę rozwija następnie art. 77 § 1 k.p.a., nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W treści tych przepisów zawarta jest podstawowa cecha postępowania administracyjnego, wskazująca obowiązek organu administracji zachowania aktywnej postawy podczas całego postępowania wyjaśniającego. Aktywność ta winna być rozumiana jako obowiązek organu wykorzystania w sprawie wszystkich dowodów znanych mu z urzędu, poszukiwania innych dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy. Z tego też względu w trakcie postępowania dowodowego fundamentalne znaczenie ma także zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, udzielania informacji stronom, przekonywania, pisemności, a także szybkości i prostoty. Z przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika zatem jednoznacznie, że postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zgodnie zaś z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2013 r. II SA/Kr 455/13). W rozpoznawanej sprawie skarżący podjął działania mające na celu ochronę swoich interesów i wskazał istotne dla sprawy okoliczności podważające ustalenia poczynione przez organ I instancji, to powinnością organu odwoławczego było wyjaśnienie - w oparciu o uzupełniające postępowanie dowodowe - powstałych wątpliwości co do stanu faktycznego. W odwołaniu, a także w jego uzupełnieniu wnioskowano o ponowne przesłuchanie świadków: K. B., K. R. oraz A. W. oraz podnoszono również potrzebę powołania na świadka – kucharza zatrudnionego w restauracji [...]. W decyzji z [...] stycznia 2015 r. Szef Urzędu odniósł się jedynie do wniosku o ponowne powołanie na świadków niektórych z ww. osób, uznając go za niepotrzebny, pomijając wniosek o powołanie na świadka kucharza zatrudnionego w restauracji [...]. Należy podkreślić, że możliwość przeprowadzenia dowodu jest podstawową gwarancją procesową. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i literaturze przedmiotu ugruntowało się stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym zaniechanie przez organ administracyjny podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Stosownie bowiem do przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., podstawą niewadliwej decyzji w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ administracyjny pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego sprawy. Organ powinien zatem ustalić w sposób prawidłowy i nie budzący wątpliwości, czy skarżący w dniu [...] listopada 2014 r. faktycznie wykonywał pracę w charakterze kucharza, czy też czynności przygotowania posiłków nie wypełniały przesłanek wykonywania przez niego pracy w tym dniu. Skarżący w swoich wyjaśnieniach zeznał bowiem, że w dniu [...] listopada 2014 r. przygotowywał dla siebie posiłek w restauracyjnej kuchni, a ponadto z uwagi na to, że pracujący w restauracji kucharz spał, został on poproszony o przygotowanie także jedzenia zamówionego przez klientów restauracji. Cudzoziemiec podnosił w trakcie postępowania, że decyzja o tym, że skarżący przygotuje potrawy dla gości została podjęta ad hoc bez konsultacji z właścicielem restauracji z uwagi na okoliczności sprawy (nagłą sytuację – czyli przyjście klientów podczas niedyspozycji kucharza). Jak wynika z akt sprawy właściciel restauracji nie posiadał wiedzy o tym, że skarżący przygotowywał posiłki dla klientów. Przygotowanie posiłków nie miało również charakteru ciągłego. Żadna z osób obecnych w tym czasie w restauracji nie był uprawniona do zawarcia w imieniu właściciela restauracji - spółki [...] sp. z o.o. umowy o pracę ze skarżącym. Organ powinien zatem w sposób jednoznaczny ustalić w toku postępowania, czy skarżącemu powierzono wykonywanie pracy oraz czy miało miejsce faktyczne jej wykonywanie. W literaturze wyrażono pogląd, według którego "Nazwą «stosunek pracy» posługuje się kodeks pracy dla oznaczenia więzi prawnej powstałej na skutek zobowiązania się pracownika do wykonywania pracy określonego rodzaju oraz zobowiązania zakładu pracy do zatrudnienia pracownika i wypłaty wynagrodzenia za pracę" (zob. W. Piotrowski, Stosunek pracy. Zagadnienia prawne nawiązania, zmiany, ustania i treści, Poznań 1977, s. 9). Konsekwencją powstania stosunku pracy nie tylko z umowy o pracę, lecz także z aktów jednostronnych jest zróżnicowanie treści stosunku pracy oraz charakteru prawnego jego elementów składowych. W ocenie Sądu należy wskazać, że realizacja stosunku pracy następuje z reguły we współdziałaniu pracownika z innymi osobami, przełożonymi lub współpracownikami. Wykonywanie pracy jest czynnością ciągłą. Stosunek pracy oznacza bowiem więź prawną pomiędzy pracownikiem i pracodawcą, przejawiającą się w istnieniu wzajemnych obowiązków dotyczących wykonywania pracy podporządkowanej i wynagrodzenia za tę pracę. Charakterystyczną cechą stosunku pracy jest to, że jego treść obejmuje nie tylko obowiązki wyraźnie ustanowione przez strony, lecz także całą paletę powinności wyznaczonych przez normy prawne określone w ustawach. W uzasadnieniu wyroku z [...] sierpnia 2015 r., sygn. akt II W 1994/14/K Sąd Rejonowy w K. wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak jest jakichkolwiek dowodów, iż obwiniony w dniu [...] listopada 2014 r. powierzył nielegalnie wykonanie pracy w swojej restauracji obywatelowi [...] - F. Y. To ten ostatni z własnej inicjatywy chcąc niejako odwdzięczyć się z kilkudniową gościnę postanowił ugotować dla klientów restauracji obwinionego, gdy zatrudniony legalnie kucharz – L. zaspał na skutek zbyt dużej ilości spożytego alkoholu w dniu wcześniejszym. Wobec powyższego, z uwagi na fakt, iż brak jest dowodów na popełnienie przez obwinionego wykroczenia z art. 120 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Sąd na podstawie art. 62 § 3 k.p.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 1 k.p.w. uniewinnił obwinionego od zarzutu popełnienia zarzucanego mu wnioskiem o ukaranie wykroczenia. Brak ustaleń dotyczących pozostawania w stosunku pracy przez skarżącego stwarza wątpliwości co do rzeczywistej indywidualnej oceny czynności skarżącego wykonywanych w dniu [...] listopada 2014 r. w restauracji [...], co sprawia, że wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności organ zobowiązany będzie ocenić przesłanki zastosowania art. 302 ust. 1 pkt 4, art. 315 ust. 1 oraz 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 319 pkt 2 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Z tego względu Sąd na tym etapie postępowania nie uznał za zasadne odnosić się do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Należy podzielić stanowisko skarżącego, który podnosi, że organ naruszył art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy organ nie mógł także przyjąć założenia, że dowody wskazane przez skarżącego we wnioskach dowodzić miały okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Zdaniem Sądu, aby można było stwierdzić, że nie mają one znaczenia w rozpoznawanej sprawie, właśnie należy dokonać ich oceny i wnioski z dokonanej analizy zawrzeć w uzasadnieniu decyzji. Bowiem efekt przeprowadzonego przez organ odwoławczy postępowania a mianowicie: wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji administracyjnej, a więc uzasadnienie odpowiadające swojej treści wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., ma zaś podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., mocą której organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Takie uzasadnienie daje również rękojmię, że organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji winno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Motywy rozstrzygnięcia muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 6 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 134/97, Lex nr 44166). W literaturze zwrócono uwagę, że "Realizacja zasady przekonywania stwarza jednocześnie poczucie pewności prawnej. Strona nabiera poczucia, że prawa, które nabyła, może realizować w sposób trwały, bez żadnych zakłóceń, albo, że obowiązki, które na nią nałożono, zostały określone w sposób obiektywny i jednoznaczny (...) Element ten służy też realizacji innej zasady procesowej wyrażonej w art. 8 k.p.a. (...) Zasada ta, jak się wydaje, zgodnie z przyjętą w literaturze koncepcją szerokiej interpretacji zasad ogólnych k.p.a. powinna obejmować nie tylko samo «prowadzenie postępowania», ale wszelkie czynności organu administracyjnego, w tym również sporządzenie uzasadnienia decyzji" (zob. J. Zimmermann, Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie, Warszawa 1981, s. 149-150). W rozpoznawanej sprawie, jak już wyżej wskazano, organ nie uzasadnił w sposób przekonujący motywów rozstrzygnięcia, tym samym naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Zasadne są jednak również zarzuty naruszenia art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. ponieważ organ administracji nie wyjaśnił w decyzji przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Z kolei z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Zasadom tym nie odpowiada takie prowadzenie postępowania administracyjnego, w którym organ nie odnosi się w decyzji w sposób wyczerpujący i przekonywujący do wszystkich argumentów strony podnoszonych w toku postępowania. Na gruncie rozpatrywanej sprawy doszło do naruszenia zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej, ponieważ organ swymi działaniami podważył pewność stron postępowania, że ich interes w postępowaniu zostanie oceniony całościowo. Reasumując, Sąd uważa, uchylając decyzję organu II instancji, że organ odwoławczy jest kompetentny we własnym zakresie, zweryfikować decyzję organu I instancji, uwzględniając wyżej wymienione stanowisko Sądu. O ile organ odwoławczy uzna, że sprawa wymaga wyjaśnienia, mającego istotny wpływ na treść decyzji, może skorzystać z przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. należało orzec jak w punkcie pierwszym sentencji. Zwrot kosztów postępowania od organu Sąd zasądził na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło