IV SA/Wa 1440/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-16
Skład orzekający: Anna Szymańska, Piotr Korzeniowski, Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oparta na przesłankach nielegalnego pobytu i zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, narusza prawo do życia prywatnego i rodzinnego oraz zasadę proporcjonalności, zwłaszcza w kontekście długoletniego pobytu cudzoziemca w Polsce, jego integracji społecznej i zawarcia małżeństwa z obywatelką polską?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP była zgodna z prawem. Nielegalny pobyt i zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego stanowią obligatoryjne podstawy do wydalenia, a prawo do życia prywatnego i rodzinnego nie chroni związków zawartych w celu obejścia przepisów imigracyjnych. Sąd uznał, że związek małżeński skarżącego z obywatelką Polski został zawarty dla pozoru, co zostało potwierdzone w poprzednich postępowaniach, a późniejsze okoliczności nie zmieniają oceny celu zawarcia związku. Długoletni pobyt i integracja nie mogą być podstawą do ochrony przed wydaleniem, jeśli cudzoziemiec narusza prawo i stanowi zagrożenie.Stan faktyczny
Skarżący, R.M., złożył skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o wydaleniu go z terytorium Polski. Podstawą wydalenia był nielegalny pobyt oraz zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, wynikające z wielokrotnych naruszeń prawa przez cudzoziemca, w tym przestępstw i prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości. Skarżący argumentował naruszenie prawa do życia prywatnego i rodzinnego oraz zasady proporcjonalności, wskazując na długoletni pobyt w Polsce, integrację społeczną i małżeństwo z obywatelką polską. Sąd uznał te argumenty za niezasadne, stwierdzając, że związek małżeński został zawarty dla pozoru, a cudzoziemiec stanowi zagrożenie dla porządku publicznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Beata Sobocha (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...].
Przedstawiając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przebieg postępowania administracyjnego organ II instancji wskazał w szczególności, co następuje.
W dniu 14 stycznia 2014 r. Komendant Placówki Straży Granicznej [...] wystąpił z wnioskiem do Wojewody [...] o wydanie decyzji o wydaleniu R.M. z terytorium Polski na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] orzekł o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odstąpieniu od określenia terminu dobrowolnego opuszczenia przez cudzoziemca tego terytorium, o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen oraz określił okres tego zakazu na 5 lat licząc od dnia wykonania decyzji lub, gdy decyzja nie zostanie wykonana - od dnia wydania decyzji. W podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia Wojewoda [...] wskazał art. 88 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 w związku z art. 92 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a w uzasadnieniu stwierdzono, że cudzoziemiec przebywa na terytorium Polski nielegalnie, tj. bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium oraz, że jego dalszy pobyt stanowiłby zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika, wystąpił do Wojewody [...] z odwołaniem od powyższego rozstrzygnięcia do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony zarzucił naruszenie art. 31 ust. 3 i art. 37 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuwzględnienie zasady proporcjonalności oraz prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez uzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, jak również art. 8 ust. 1 i ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez nieuwzględnienie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego cudzoziemca. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.
Ponadto w uzasadnieniu odwołania wskazał, że w dniu 30 stycznia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżono decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2013 r. orzekającą o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [....] dot. odmowy udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce, a wniesiona skarga otwiera drogę sądową, która stanowi gwarancję konstytucyjnej zasady prawa do sądu zagwarantowanej w art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie pełnomocnika strony wydalenie cudzoziemca naruszy jego prawo do sądu, a postępowanie przed WSA po opuszczeniu Polski przez R. M. stanie się bezprzedmiotowe.
Dalej wskazał, że decyzja Wojewody [...] narusza prawo do życia prywatnego cudzoziemca, którego ochronę przewiduje art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż przebywa on w naszym kraju od 1997 r., kiedy to przyjechał do Polski z rodziną w wieku 10 lat, wychowywał się w polskim środowisku, z którym łączą go więzi społeczne, kulturalne i obyczajowe, jest małżonkiem obywatelki polskiej, w Polsce przebywa jego rodzina, jest zintegrowany z polskim społeczeństwem, a powrót do kraju pochodzenia wiązałby się dla niego z ogromnymi trudnościami, komplikacjami i ewentualnymi z represjami, co stanowiłoby nadmierną ingerencję władzy publicznej w życie prywatne strony, a tym samym naruszenie zasady proporcjonalności.
W uzupełnieniu odwołania z dnia 1 kwietnia 2014 r. pełnomocnik wskazał, że w zaskarżonej decyzji Wojewody [...] doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 1 pkt 5, art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Polski i art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 97 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach oraz przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 107 § 3 w zw. z art. 11 ww. Kodeksu.
Jednocześnie pełnomocnik podkreślił, że w przypadku uznania przez organ odwoławczy, że strona takie zagrożenie stanowi, konieczne jest dogłębne zbadanie, czy wydalenie go nie będzie stanowiło naruszenia praw zagwarantowanych w art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a jeśli doszło by do ich naruszenia, czy jest to zgodne z prawem i konieczne w demokratycznym społeczeństwie z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. Konieczne jest zatem wzięcie pod uwagę tego, że cudzoziemiec jest migrantem drugiej generacji, nie ma związków z krajem pochodzenia i jednocześnie posiada silne związki z Polską, w Polsce przebywa jego rodzina mająca tu zalegalizowany pobyt, że przestępstwa o najcięższej wadze gatunkowej popełnił on w młodym wieku oraz, że od 2011 r. nie popełnił uczynków, mogących przesądzić o stwarzaniu zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Po analizie akt sprawy organ stwierdził, iż w dniu 10 stycznia 2014 r. funkcjonariusze placówki Straży Granicznej [...] przeprowadzili kontrolę legalności pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości N. i ustalili, że pomimo wydania w dniu [...] marca 2013 r. przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ostatecznej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. o odmowie udzielenia R. M. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji, nadal przebywa on na terytorium Polski bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium. W związku z powyższym w dniu 14 stycznia 2014 r. Komendant Placówki Straży Granicznej [...] wystąpił z wnioskiem do Wojewody [....] o wydanie decyzji o wydaleniu R. M. z terytorium Polski na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.
Jednocześnie należy wskazać, że cudzoziemiec został umieszczony na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Karny z dnia [...] marca 2014 r., a zatem już po wydaniu zaskarżonej decyzji, na okres 90 dni, tj. do dnia [...] czerwca 2014 r. w Areszcie w Celu Wydalenia w B..
Następnie organ odwoławczy zauważył, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do stwierdzenia, iż wobec cudzoziemca zachodzi przesłanka z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący wielokrotnie naruszał obowiązujący w Polsce porządek prawny, w związku z czym wobec cudzoziemca zostały wydane następujące wyroki:
- wyrok Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] września 2006 r. sygn. akt [...] za występek z art. 279 § 1 kk oraz art. 13 § 1 kk w zw. z art. 279 § 1 kk (kradzież z włamaniem) orzekający wobec cudzoziemca karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z zawieszeniem na 5 lat;
- wyrok nakazowy Sądu Rejonowego [....] z dnia [...] września 2010 r. sygn. akt [...] o przestępstwo z art. 226 § 1 kk (znieważenie funkcjonariuszy Policji podczas pełnienia przez nich obowiązków służbowych) orzekający wobec cudzoziemca karę 4 miesięcy ograniczenia wolności oraz 30 godzin miesięcznie nieodpłatnej pracy na cele społeczne;
- wyrok Sądu Rejonowego [...]. z dnia [...] kwietnia 2011 r. sygn. akt [....] za występek z art. 178a § ł kk (prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości) orzekający wobec cudzoziemca karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem na 2 lata;
- wyroki nakazowe Sądu Rejonowego [...] o przestępstwa z art. 119 § 1 kodeksu wykroczeń (kradzież paliwa) orzekające, iż w dniu [...] listopada 2010 r. sygn. akt [...] wobec cudzoziemca zasądzono karę grzywny w wysokości 200 zł oraz zwolniono go w całości z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych należnych Skarbowi Państwa; w dniu [...] listopada 2010 r. sygn. akt [...] wobec cudzoziemca zasądzono karę grzywny w wysokości 250 zł oraz zwolniono go w całości z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych należnych Skarbowi Państwa; w dniu [...] grudnia 2010 r. sygn. akt [...] wobec cudzoziemca zasądzono karę grzywny w wysokości 550 zł oraz zwolniono go w całości z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych należnych Skarbowi Państwa; w dniu [...] maja 2011 r. sygn. akt [...] wobec cudzoziemca zasądzono karę grzywny w wysokości 600 zł oraz zasądzono od cudzoziemca na rzecz Skarbu Państwa kwotę 50 zł tytułem zryczałtowanych wydatków postępowania oraz kwotę 60 zł tytułem opłaty.
- wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. sygn. akt IV [...] o przestępstwo z 119 § 1 kodeksu wykroczeń (kradzież paliwa) orzekający wobec cudzoziemca karę jednego miesiąca ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie;
- wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] dotyczy czynu z art. 62 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (posiadanie środków odurzających w postaci suszu konopi innych niż włókniste) orzekający wobec cudzoziemca karę 50 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł.
W związku z ww. orzeczonymi wyrokami cudzoziemiec od dnia [...] kwietnia 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. odbywał karę pozbawienia wolności (został zwolniony warunkowo) oraz od dnia [...] listopada 2012 r. do dnia [...] listopada 2012 r. był tymczasowo aresztowany .
Następnie organ zauważył, że w przedmiotowej sprawie konieczne jest zbadanie czy wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki z art. 89 ustawy o cudzoziemcach oraz z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 680 z późn. zm.).
Z akt cudzoziemca wynika, że nie mają wobec niego zastosowania przesłanki z art. 89 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o cudzoziemcach. Należy wskazać, że w dniu 12 marca 2009 r. cudzoziemiec zawarł związek małżeński z obywatelką polską z I. J., jednakże wykazano, że związek małżeński został zawarty dla pozoru.
Odnosząc się do kwestii zbadania, czy cudzoziemiec spełnia przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany, gdyż powołuje się na wieloletni pobyt w Polsce, posiadanie tu rodziny, integrację z polskim społeczeństwem oraz brak więzi z krajem pochodzenia. Organ zauważył, że przeprowadzona analiza wykazała, że strona nie prowadzi w Polsce życia rodzinnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 1a cytowanej powyżej ustawy. R. M. przebywa w Polsce od wielu lat, lecz przez większość życia mieszkał tu nielegalnie, w tym także po osiągnięciu pełnoletności. Podkreślić trzeba, że cudzoziemiec miał wiele możliwości uregulowania swojej sytuacji prawnej podczas wieloletniego pobytu w naszym kraju, lecz w przeciwieństwie do innych członków rodziny, nie korzystał w wystarczającym stopniu z tej możliwości, decydując się na nielegalny pobyt i naruszenie w ten sposób przepisów polskiego prawa.
W związku z powyższym stanem faktycznym organ II instancji stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji na korzyść cudzoziemca. Wskazał, że wydanie decyzji o wydaleniu zostało podjęte w zgodzie z obowiązującym prawem i nie ma podstaw do udzielenia cudzoziemcowi ochrony na podstawie przewidzianych w prawie przesłanek, a jego wydalenie będzie miało miejsce z uwagi na jego nielegalny pobyt w Polsce i stanowienie zagrożenia dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Na decyzję organu II instancji w piśmie z dnia 10 czerwca 2014 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuwzględnienie zasady proporcjonalności;
- art. 88 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, iż obecność strony na terytorium RP stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego;
- art. 8 ust 1 i 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2, poprzez nieuwzględnienie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego;
- art. 97 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach przez nie uwzględnienie małżeństwa z obywatelką Polski przy wydawaniu decyzji o wydaleniu z terytorium RP;
- art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach przez błędne uznanie, że małżeństwo między skarżącym a I. J. zostało zawarte dla uniknięcia wydalenia.
A także naruszenie przepisów postępowania, tj.
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na zaniechaniu zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego na okoliczność weryfikacji aktualnej sytuacji rodzinnej i osobistej skarżącego;
- art. 107 § 3 Kpa poprzez nieuwzględnienie w zaskarżonej decyzji faktu istnienia małżeństwa pomiędzy skarżącym a I. J..
Mając na względzie powyższe zarzuty wniósł o uchylenie wskazanych decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ uznał, że skarga w pełnym zakresie jest niezasadna, wobec czego powinna podlegać oddaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowił art. 88 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.).
Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli przebywa na tym terytorium bez ważnej wizy, jeżeli jest wymagana, lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium, natomiast w myśl pkt 5, jeżeli jego dalszy pobyt stanowiłby zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego albo naruszałby interes Rzeczypospolitej Polskiej.
Przy czym, w myśl art. 97 ust. 1 omawianej ustawy, w takim przypadku (art. 88 ust. pkt 1 ustawy) cudzoziemiec może być zobowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej w terminie od 7 do 30 dni, gdy z okoliczności sprawy wynika, że dobrowolnie wykona ten obowiązek. Stosownie do ust. 2a art. 97 tej ustawy w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP lub na terytorium RP i państw obszaru Schengen i określa okres tego zakazu.
Na podstawie art. 99b pkt 1 ustawy o cudzoziemcach zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP, w przypadku o którym mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1, określa się od 6 miesięcy do 3 lat, zaś w przypadku z art. 88 ust. 1 pkt 5, określa się na 5 lat.
Z unormowań tych wynika bezwzględny obowiązek wydalenia z terytorium RP cudzoziemca przebywającego nielegalnie na tym terytorium, tj. bez wymaganych prawem zezwoleń oraz zagrażającego obronności lub bezpieczeństwu państwa lub ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego albo naruszającego interes Rzeczypospolitej Polskiej.
Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1 czy pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, wydanie decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obligatoryjne i nie mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego. W konsekwencji organ nie ma wyboru co do treści rozstrzygnięcia, jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści tego przepisu, powinien orzec o wydaleniu cudzoziemca. Wyjątkowo na zasadzie art. 97 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach organ może odstąpić od stosowania środków przymusu związanych z wykonaniem decyzji o wydaleniu i poprzestać najpierw na zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP (kwestia ta pozostawiona jest uznaniu organu), gdy z okoliczności sprawy wynika, że cudzoziemiec dobrowolnie wykona ten obowiązek.
W przypadku uchylenia się od takiego zobowiązania, właściwy organ wydaje decyzję o wydaleniu (art. 88 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy o cudzoziemcach).
W dniu [...] listopada 2009 r. Wojewoda [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy odmówił udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Polski z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji stwierdzając, że małżonkowie nigdy nie zamieszkiwali wspólnie i nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego, wypełniając tym samym przesłankę określoną w art. 57 ust. .1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Skarga na powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalona wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2011 r. (V SA/Wa 2275/10).
Skarżący ubiegał się także o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji, czyli na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 191. poz. 1133 z późn. zm.). Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. odmówił udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Materialnoprawną podstawę decyzji odmownej stanowił art. 3 ust. 2 piet 5 ustawy abolicyjnej. Organ I instancji uznał, że skarżący notorycznie naruszał polski porządek prawny, jak też, że jego dalszy pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponadto, organ I instancji wyraził przekonanie, że odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie kreuje stanu sprzecznego z normami wyższego rzędu. W dniu 11 lipca 2013 r. pełnomocnik cudzoziemca wniósł odwołanie od powyższej decyzji za pośrednictwem organu I instancji. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając za zasadne wywiedzenie w tej sprawie podstawy odmownej z art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy abolicyjnej. Decyzja została zaskarżona przez pełnomocnika Cudzoziemca skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 maja 2014 r. (IV SA/Wa 555/14) skargę oddalił.
Mając na uwadze powyższe, organ miał obowiązek przyjęcia nielegalnego pobytu skarżącego w Polsce jako przesłanki obligującej do opuszczenia kraju.
W ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uzasadniał również stwierdzenie, że dalszy pobyt Skarżącego stanowiłby zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, co z kolei skutkowałoby koniecznością zastosowania art. 88 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Sąd zwraca uwagę, że skarżący w Polsce był wielokrotnie karany i mimo to dopuszczał się dalszych naruszeń prawa. Organy zasadnie uznały, że skarżący wykazuje lekceważący stosunek do obowiązującego w Polsce porządku prawnego.
Zdaniem Sądu wynikająca z akt administracyjnych, niesporna zresztą, wielokrotna uprzednia karalność skarżącego, ma wpływ na istnienie przesłanki z art. 88 ust. 1 pkt 5 ustawy. Ochrona porządku publicznego w ocenie Sądu jest bowiem nierozerwalnie związana z ochroną porządku prawnego (przestrzegania przepisów prawa) i choć jest ona pojęciem szerszym niż ochrona porządku prawnego, to każde naruszenie porządku prawnego (przepisów prawa) stanowi jednocześnie naruszenie porządku publicznego, będącego w swej istocie wolnym od zakłóceń biegiem życia zbiorowego, uporządkowanym przepisami prawnymi.
Niniejszą skargą strona skarżąca kwestionuje prawidłowość ustaleń organu co do jej sytuacji rodzinnej, która z punktu widzenia art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. zmienionej Protokołami 3,5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284), dalej "Konwencja", przemawia za pozostaniem skarżącego w Polsce. Skarżący, obawia się zerwania więzi rodzinnych z członkami rodziny przebywającymi w Polsce. Nadto wskazał, że pozostaje on w związku małżeńskim z polską obywatelką.
Zdaniem Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie, przy wydawaniu decyzji wydalającej wzięły pod uwagę sytuację rodzinną skarżącego. Organ poddając analizie okoliczności, które uniemożliwiłyby wydanie skarżącemu decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na kanwie art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, rozważał czy zachodzą przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany stosownie do treści art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680). Organ uznał, że pobyt cudzoziemca w Polsce jako osoby pełnoletniej nie jest już integralnie związany z pobytem w tym kraju pozostałych członków rodziny.
W sprawie zasadnie przyjęto, że związek małżeński skarżącego z obywatelką polską został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W/w okoliczność została ustalona w toku postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2010 r. wydaną na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Skarga na powyższe rozstrzygnięcie organu II instancji została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalona wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2011 r. (V SA/Wa 2275/10).
W takim stanie rzeczy w/w związek małżeński nie uzasadniał odstąpienia od wydania decyzji o wydaleniu strony z terytorium Polski w oparciu o postanowienia art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w/w regulacja odwołuje się celu zawarcia tego związku, którym ma być uniknięcie wydalenia. Należy jednak stwierdzić, iż bezsprzecznie zostało wykazane, że związek ten został zawarty w celu uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Skarżący kwestionuje ustalenia organów administracji w tym zakresie. Przyjęta przez organy ocena celu, w jakim małżeństwo zostało zawarte została podzielona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w w/w wyroku z dnia 5 kwietnia 2011 r. (V SA/Wa 2275/10), który jest prawomocny. Ewentualna późniejsza zmiana relacji łączących małżonków pozostaje bez znaczenia dla oceny celu w jakim związek był zawierany. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 2012 r. (Ił OSK 2038/11, niepubl.), w którym wskazał, że: zawarcie związku małżeńskiego jest czynnością jednorazową o charakterze konstytutywnym, dokonaną w określonym czasie, to nie ulega wątpliwości, iż ten cel zawarcia związku małżeńskiego jest realizowany właśnie na datę zawarcia tego związku. Na tę datę należy badać zamiar i motywy małżonków. Po skutecznym pod względem prawnym zawarciu tego związku cele i zamiary małżonków mogą już tylko dotyczyć czynności związanych z prawną lub prawną i faktyczną kontynuacją związku. Nie będą odnosiły się do samej czynności "zawarcia" związku małżeńskiego, bo czynność ta pod względem prawnym została już dokonana. Wynika to z faktu, że zawarcie małżeństwa następuje, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenie, że wstępują ze sobą w związek małżeński łub gdy mężczyzna i kobieta zawierający związek małżeński podlegający prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego w obecności duchownego oświadczą wolę jednoczesnego zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu i kierownik urzędu stanu cywilnego następnie sporządzi akt małżeństwa, a gdy zostaną spełnione te warunki małżeństwo uważa się za zawarte w chwili złożenia oświadczenia woli w obecności duchownego - o czym stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 788). Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że zgodnie z treścią art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, podjęty i zrealizowany w dacie zawarcia związku małżeńskiego, zamiar małżonków co do samego celu zawarcia tego związku, jest okolicznością niepodlegającą zmianie przez późniejsze zachowania małżonków ".
Wobec powyższego niezasadny jest też zarzut skarżącego dotyczący naruszenia zasad postępowania dowodowego w zakresie aktualnych stosunków między małżonkami oraz uznanie, że ocena stosunków małżeńskich może zostać ostatecznie osądzona i nie podlega powtórnemu badaniu. Zarzut ten nie jest .również zasadny w świetle wyjaśnień skarżącego złożonych w dniu 10 stycznia 2014 r., z których wynika, że zamierza wystąpić o rozwiązanie związku małżeńskiego.
W/w zeznania nie potwierdzają w żaden sposób obecnych twierdzeń pełnomocnika skarżącego, jak również jego małżonki, którzy w skardze i w dołączonym do niej oświadczeniu podali, że małżonków łączy silna więź uczuciowa, a przebywanie obecnie mojego mocodawcy w areszcie bardzo dotkliwe odbiło się na ich małżeństwie, że wszelkie plany powiększenia rodziny musiały zostać odsunięte na dalszy plan ze względu na zaistniałą sytuację, że wydalenie cudzoziemca z kraju skutkowałoby całkowitym pozbawieniem możliwości utrzymywania małżeństwa ze względów oczywistych mogłoby przyczynić się do całkowitego i trwałego rozpadu pożycia małżeńskiego. Zeznania skarżącego złożone w styczniu 2014 r. całkowicie przeczą w/w argumentacji, co wskazuje na niską wiarygodność obecnie składanych oświadczeń. Jeszcze w styczniu 2014r. skarżący planował rozwód, wskazując na brak utrzymywania kontaktów z żoną. W tym stanie rzeczy zarzuty naruszenia prawa materialnego oznaczone w skardze ni- 4 i 5 są w ocenie Sądu są bezzasadne.
Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 8 Konwencji. W tym miejscu należy przypomnieć, że przepis ten wskazuje, iż każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Podnieść należy, że orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wskazuje, że pojęcie życia rodzinnego dotyczy rzeczywistych więzi (zob. wyrok z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie Lebbnik v. Holandia nr 45582/99) .
Z kolei w orzeczeniu z dnia 12 stycznia 2010 r., w sprawie Khan A. W. p-ko Wielkiej Brytanii (nr 47486/06), Trybunał stwierdził, że w przypadku pełnoletnich dzieci, jeżeli zostanie wykazany dodatkowy element zależności to sytuacja taka może zostać oceniona w kontekście prawa do ochrony życia rodzinnego. W dalszej części orzeczenia Trybunał oceniał jednak stopień zależności dorosłego rodzica od dziecka, co oznacza, że nie każdy typ związku dorosłego dziecka z rodzicem będzie uznany za stopień zależności odpowiedni dla uznania, że w/w osoby prowadzą życie rodzinne w rozumieniu art. 8 Konwencji. W tamtej sprawie Trybunał nie uwzględnił na korzyść cudzoziemca faktu wspólnego zamieszkiwania z matką i braćmi, czy też faktu, że cala rodzina podjęła leczenie z powodu różnych dolegliwości i stwierdził, że tego typu relacja nie stanowi dostatecznego poziomu zależności, aby można było mówić o życiu rodzinnym. Trybunał stwierdził, że skarżący nie mógł być uznany za wyłącznego opiekuna chorych członków rodziny, jak również nie wykazał, że schorzenia były tego rodzaju, aby uczynić członków rodziny niezdolnymi do samodzielnej egzystencji.
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący, jest wprawdzie małżonkiem, obywatelki polskiej, jednak nie prowadzi życia rodzinnego z w/w osobą. W ocenie Sądu zawarcie związku małżeńskiego w celu legalizacji pobytu cudzoziemca w Polsce nie może być objęte ochroną wynikającą z art. 8 Konwencji, której celem jest ochrona faktycznych więzi o charakterze rodzinnym, nie zaś związków zawartych w celu obejścia przepisów regulujących kwestie pobytu cudzoziemców w państwie goszczącym. Bowiem ani cel zawarcia związku ani aktualna relacja pomiędzy małżonkami nie wskazują na faktyczne prowadzenie życia rodzinnego przez skarżącego formalnie pozostającego w związku małżeńskim.
Wprawdzie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywają rodzice i rodzeństwo skarżącego, z którymi jak zeznał mieszka, jednakże nie wskazał on na jakikolwiek dodatkowy element zależności pomiędzy nim a jego członkami rodziny pozostającymi w Polsce. Sam fakt wspólnego zamieszkiwania w/w osób w świetle orzeczenia w sprawie Khan A.W. p-ko Wielkiej Brytanii (nr 47486/06) nie przesądza o powyższej okoliczności. Jak wskazano wyżej z orzecznictwa ETPCz wynika, że nie każdy typ związku dorosłego dziecka z rodzicem będzie uznany za stopień zależności odpowiedni dla uznania, że w/w osoby prowadzą życie rodzimie w rozumieniu art. 8 Konwencji. W ocenie Sądu ustalone w sprawie okoliczności wskazują, iż odmowa udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie stanowi niedopuszczalną ingerencję w prawo do życia rodzinnego. W przypadku skarżącego z uwagi na jego długoletni pobyt w Polsce oraz nawiązane w toku tego pobytu więzy z Polską, wydalenie go z Polski będzie stanowiło ingerencję w sferę jego życia prywatnego to jednak w świetle ustaleń dowodowych poczynionych w toku postępowania ingerencja taka będzie usprawiedliwiona.
W konsekwencji Sąd nie stwierdził naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców prawidłowo wykazał w zaskarżonej decyzji, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie wystąpiły okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany skarżącego z uwagi na ochronę jego życia rodzinnego. Nie zaistniała tym samym przesłanka wyłączająca wydanie decyzji o wydaleniu lub niewykonanie decyzji o wydaleniu.
Odnosząc się do w/w zarzutu naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez nieuwzględnienie zasady proporcjonalności, Sąd stwierdza, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Zatem korzystanie przez skarżącego będącego cudzoziemcem z w/w wolności może podlegać wyłączeniu na mocy ustawy. Ustawą taką w przypadku skarżącego była ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, która zgodnie z art. 1 określa zasady i warunki wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu cudzoziemców z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tryb postępowania oraz organy właściwe w tych sprawach. Co do zasady skarżącemu jako cudzoziemcowi nie będącemu obywatelem UE przysługuje prawo pobytu w Polsce, o ile odpowiedni organ w stosownej formie zezwoli na ten pobyt, przy czym możliwe jest także wcześniejsze zakończenie nawet zgodnego z prawem pobytu, np.: poprzez wydanie decyzji o wydaleniu. Skarżący po zakończeniu postępowania abolicyjnego pozostał w Polsce nielegalnie (vide art. 5 ust. 1 ustawy abolicyjnej).
Z powyższego wynika, że skarżącemu jako cudzoziemcowi nie przysługiwało konstytucyjne prawo do "wolnego, nieograniczonego" przebywania na terytorium RP, na które się powołuje, a ewentualne uprawnienie do pobytu w Polsce uzależnione było od decyzji właściwego organu administracji zezwalającej mu na dalszy pobyt w Polsce. Decyzji takiej, np.: zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony Skarżący nie otrzymał.
Skład orzekający uznał, że rozpatrywana sprawa została dostatecznie przez organ wyjaśniona. Strona miała zapewnioną możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, uzupełnienia go oraz złożenia wniosków i oświadczeń. Tym samym chybione są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj., art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło