IV SA/Wa 1440/18

WyrokWSA w Warszawie2018-07-18

Skład orzekający: Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. z powodu niezastosowania przez organ pierwszej instancji przepisów nowej ustawy Prawo wodne, które weszły w życie w trakcie postępowania?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Organ pierwszej instancji nie zastosował przepisów nowej ustawy Prawo wodne, które weszły w życie w trakcie postępowania, a miały wpływ na zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko i konieczność uzgodnień wodnoprawnych. Niewyjaśnienie tych kwestii przez organ pierwszej instancji miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co uzasadniało zastosowanie trybu kasatoryjnego przez organ odwoławczy.
Stan faktyczny
H. N. złożył sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta i Gminy ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy, nie uzyskując uzgodnienia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych zgodnie z nową ustawą Prawo wodne, która weszła w życie w trakcie postępowania. Ponadto organ pierwszej instancji nie odniósł się do wniosku dowodowego skarżącego o przeprowadzenie pomiaru hałasu i rozprawy administracyjnej. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw, oceniając formalnie decyzję organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 18 lipca 2018 r. sprawy ze sprzeciwu H. N. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala sprzeciw Zaskarżoną decyzją znak [...] z [...] kwietnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] , z dnia [...] lutego 2018 r, znak: [...] , ustalającą środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia pod nazwą: budowa [...], na działkach o nr ew.: [...] , [...] i [...] w miejscowości K. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Zaskarżona decyzja został wydana w następującym stanie sprawy. Na wniosek z dnia [...] czerwca 2017r. B. P. wszczęto postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia i określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska do uwzględnienia w projekcie budowlanym, stwierdził brak konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej "ooś"), zobowiązał inwestora do zapewnienia nadzoru budowlanego i technicznego oraz stałej opieki weterynaryjnej i sanitarnej nad stadem, w zakresie zgodnym z ustawą Prawo ochrony środowiska i wskazał określone działania celem ograniczenia uciążliwości zapachowej. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli Stowarzyszenie Zwykłe "[...] " oraz H. N.. Skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, celem dokonania weryfikacji zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem jego kompletności, zgodności z obowiązującymi przepisami i zapewnienia właściwej ochrony środowiska przed oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia i udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. Zarzuciło też, że zaskarżona decyzja narusza art. 77 ust. 1 ust. 4 ustawy "ooś". Skarżący H. N. zarzucił zaś, że wydając zaskarżoną decyzję organ I instancji naruszył: 1) art. 77 ust. 1 pkt. 4 ustawy, poprzez nieuzyskanie przed wydaniem decyzji uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z organem właściwym w sprawach ocen wodno-prawnych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, podczas gdy ww. przepis taki wymóg ustanawia, 2. art. 49 Kpa w związku z art. 74 ust. 3 ustawy, poprzez bezpodstawne zastosowanie określonego w nim trybu doręczania, 3. art. 10 § 1 Kpa, poprzez: - wydanie obwieszczenia o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz możliwości wnoszenia uwag i wniosków dnia 7 września 2017 r., czyli już po uzyskaniu opinii od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, - niedoręczenie mu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, • wystąpienie do organów uzgodnieniowych przed uzyskaniem od inwestora "wszystkich" aneksów do raportu oraz niewzięcie pod uwagę wniosków dowodowych skarżącego, 4. art. 72 ust. 1 pkt. 2 ustawy, poprzez wystąpienie do organu opiniującego oraz organu uzgodnieniowego przed uzyskaniem od inwestora "wszystkich" aneksów do raportu, chociaż w ocenie skarżącego raport, nawet uzupełniony jest nierzetelny i niekompletny, oraz art. 7b Kpa, 5. art. 123 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 7b oraz art. 8 Kpa, poprzez niewydanie postanowienia o przeprowadzeniu dowodu lub o odmowie przeprowadzenia dowodu dotyczącego weryfikacji zawartych w raporcie danych odnośnie emisji hałasu, 6. art. 7 Kpa i wyrażonej w nim zasady prawdy obiektywnej oraz art. 80 Kpa, poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego w sprawie oraz naruszenie art. 77 § 1 Kpa w związku z art. 66 ustawy, poprzez uznanie za środek dowodowy raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, który nie spełnia wymogów określonych w art. 66 ustawy. Z uwagi na podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności SKO wskazało, że wprawdzie skarżące Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu w tej sprawie, prowadzonym przez organ I instancji, jednak nie wyklucza to możliwości skutecznego wniesienia przez nie odwołania od decyzji organu I instancji wydanej w tej sprawie, stosownie do regulacji art. 44 ust. 2 ustawy. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia, planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem dla jego realizacji wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy). W ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla takiego przedsięwzięcia, przeprowadza się ocenę oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy, ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. SKO wskazało także na art. 77 ust. 1 ustawy "o.o.ś". Tymczasem zaskarżona decyzja została wydana bez uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Wprawdzie przepis art. 77 ust. 1 pkt 4 ustawy wszedł w życie w dniu 1 styczna 2018 roku, a więc już po wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie, jednak z mocy art. 545 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017r.,poz. 1566), ma on zastosowanie również do tej sprawy. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia nie może być zatem wydana bez uzgodnienia warunków jego realizacji z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych. W związku z powyższym za zasadny SKO w [...] uznało podniesiony przez obydwu skarżących zarzut naruszenia art. 77 ust. 1 pkt 4 ustawy. Jednocześnie podkreślono, iż organ I instancji nie odniósł się do wniosku dowodowego sformułowanego przez skarżącego H. N. w jego podaniu z dnia [...] sierpnia 2017 roku. Wskazane w zaskarżonej decyzji powody odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa nie odnoszą się bowiem do określonych w art. 89 Kpa okoliczności uzasadniających przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Z powyższych względów organ odwoławczy uznał, że zaskarżoną decyzję należało uchylić w całości, zaś sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. SKO w [...] wskazało, że Organ I instancji winien rozważyć zasadność wniosków skarżącego H. N.: o przeprowadzenie dowodu w postaci realnego pomiaru hałasu w środowisku oraz o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, jak również wystąpić do organu właściwego w sprawach ocen wodnoprawnych, tj. wskazanego w art. 397 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, o uzgodnienie warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia i dopiero wówczas rozstrzygnąć sprawę. Jako oczywiście chybiony organ odwoławczy uznał podniesiony przez H. N. zarzut naruszenia art. 49 Kpa w związku z art. 74 ust. 3 ustawy, wskazując że co prawda ilość stron niniejszego postępowania nie przekracza 20 stron, jednak zawiadomienia wysyłane w trybie art. 49 k.p.a. stanowiły swą funkcję informującą. Za niezasadny SKO w [...] uznało także zarzut naruszenia art. 10 § 1 Kpa. Art. 10 § 1 Kpa reguluje bowiem uprawnienia procesowe stron postępowania administracyjnego, natomiast obwieszczenie organu I instancji z dnia [...] września 2017 roku, o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia zostało wydane w ramach realizacji obowiązku zapewnienia przez organ możliwości udziału społeczeństwa (a nie stron postępowania) w podejmowaniu decyzji. Stąd, obwieszczając o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, niezależnie od tego w jakiej dacie to nastąpiło, organ nie mógł dopuścić się naruszenia art. 10 § 1 Kpa, regulującego uprawnienia stron postępowania. Jako naruszenia tego przepisu nie można też ocenić niedoręczenia skarżącemu postanowień organów współdziałających. Żaden przepis prawa nie nakłada bowiem na organ rozstrzygający sprawę obowiązku doręczania aktów wydanych przez organy współdziałające. Organ ma natomiast obowiązek zawiadomienia stron, przed wydaniem decyzji, o zebraniu materiału dowodowego i o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami i dowodami (w tym ze stanowiskami organów współdziałających) oraz o możliwości wypowiedzenia się co do nich oraz co do zgłoszonych żądań. Ten obowiązek został zaś przez organ I instancji wykonany (dowód: zawiadomienie z dnia [...] grudnia 2017 roku). Za istotne naruszenie art. 7b i art. 10 § 1 Kpa oraz art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy nie można też uznać wystąpienia organu I instancji do organów współdziałających o opinie i uzgodnienie, przed uzyskaniem wszystkich aneksów do raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Wprawdzie organy współdziałające (nie wszystkie), odmiennie niż organ I instancji oceniły, iż raport zawiera braki, ale braki te, we wskazanym przez nie zakresie zostały uzupełnione przed zajęciem przez nie stanowisk. Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył H. N. zaskarżając w całości decyzję SKO i wnosząc o jej uchylenie oraz wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W sprzeciwie podniesiono zarzuty: 1. naruszenia art. 107 § 1 pkt 4-6 K.p.a. 2. naruszenia art. 138 § 2 K.p.a., 3. naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 2a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko 4. naruszenia innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 49 K.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r, ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, 2. art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, 3. art. 7b K.p.a. oraz art. 8 § 1 K.p.a., 4. art. 7 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. W ocenie skarżącego naruszenie art. 107 § 1 pkt 4-6 K.p.a. przez SKO polegało na tym, iż w uzasadnieniu swej decyzji Kolegium w żaden sposób nie odniosło się do sformułowanego przez niego w odwołaniu zarzutu dotyczącego wydania postanowienia przez RDOŚ nr [...] z dnia [...] października 2017 r. z naruszeniem prawa. Wydanie zaś zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a. polegało na tym, iż wydając decyzję SKO w jej uzasadnieniu winno precyzyjnie wskazać - jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. SKO nie przeanalizowało wnikliwie wszystkich argumentów wskazanych przez skarżącego w odwołaniu, a w konsekwencji nie pomaga organowi I instancji w wyeliminowaniu wszystkich uchybień i błędów proceduralnych z prowadzonego postępowania poprzez jasne i precyzyjne wskazanie wszystkich okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 2a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przejawia się w pominięciu przez SKO faktu, iż w raporcie brak było informacji na temat wyników inwentaryzacji przyrodniczej. W kwestii naruszenia art. 49 kpa w związku z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku skarżący wskazał, iż nie podziela dokonanej przez SKO w decyzji oceny, iż "zawiadomienie organu I instancji o możliwości zapoznania się z treścią organów współdziałających, dokonane w trybie art. 49 K.p.a. nie może być oceniane jako naruszenie ww. przepisów". SKO jako organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji powinno jasno wskazać, że zastosowanie przez organ I instancji trybu - zawiadomienia w formie obwieszczenia - na podstawie art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie w związku z art. 49 K.p.a. było niedopuszczalne z uwagi na niespełnienie wszystkich przesłanek przewidzianych w tym przepisie, a zatem, że organ I instancji stosując ten tryb dopuścił się naruszenia ww. przepisów. Odnosząc się do naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku skarżący wskazał, że polegało ono na zaakceptowaniu przez SKO okoliczności, iż organ I instancji wystąpił do organu opiniującego (PPIS) oraz organu uzgodnieniowego (RDOŚ) przed uzyskaniem od inwestora "wszystkich" aneksów do raportu. Naruszenie 7b K.p.a. oraz art. 8 § 1 K.p.a. polegało zaś na tym, iż decyzja organu I instancji została wydana na podstawie opinii PPIS, która nie uwzględniała uwag zaprezentowanych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r., bowiem organ I instancji przekazał je dopiero przy piśmie z dnia [...] września 2017 r., czyli już po wydaniu opinii przez PPIS. Ponadto organ I instancji nie zwrócił się do PPIS o ponowne wydanie opinii. Naruszenie 7 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. polegało na tym, iż w toku postępowania organ I instancji przyjął, iż raport jest jedynym dowodem. Organ nie widział konieczności przeprowadzania innych dowodów, choć w orzecznictwie wskazuje się, że "organy administracji mają obowiązek dokonania na podstawie art. 80 k.p.a. oceny wartości dowodowej raportu. Skarżący podkreślił, że raport jest dokumentem prywatnym, opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji", zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu mają możliwość podważenia tego dowodu (WSA w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2017 r. II SA/Kr 729/17). W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jego oddalenie, argumentując, iż zaskarżona decyzja Kolegium nie narusza art. 138§ 2 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; zwanej dalej "p.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zakres kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. określony został w art. 64e p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zatem kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma charakter formalny. Innymi słowy instytucja sprzeciwu służy skontrolowaniu, czy decyzja kasatoryjna organu drugiej instancji została oparta na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. wyroki NSA z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2653/14, z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2846/12 oraz z dnia 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2958/14 - http://cbois.nsa.gov.pl). W doktrynie podkreśla się również, że rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a., doprecyzowaną w art. 127 k.p.a., zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji pierwszej instancji. Przepis art. 136 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo może zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości, co do stanu faktycznego i prawnego sprawy, a stwierdził potrzebę przeprowadzenia dowodu, ma obowiązek przeprowadzić ten dowód, w ramach swoich uprawnień z art. 136 k.p.a., zamiast uchylać sprawę do ponownego rozpoznania. Konkludując, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1279/17; wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 654/17 - dostępne http://cbois.nsa.gov.pl). Sąd ponownie podkreśla, że kontrolując decyzję kasacyjną sąd ocenia ją w kontekście ustalenia, czy organ odwoławczy wydający tę decyzję nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania, że uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według kryteriów określonych w art. 64e p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że nie można zaskarżonej decyzji trafnie zarzucić naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy Burmistrz Miasta i Gminy [...] przy rozpatrywaniu sprawy nie uwzględnił zmian w stanie prawnym dotyczącym przedmiotowej sprawy, która to zmiana obowiązuje od dnia 1 stycznia 2018 r. i wynika z przepisów ustawy Prawo wodne, a konkretnie zawarte są w art. 509 tejże ustawy. Zmiany dotyczą m.in.: zakresu raportu (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a ooś). Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania, w tym w odniesieniu do obszarów szczególnego zagrożenia powodzią w rozumieniu art. 16 pkt 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji, na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 4) ooś: uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, o których mowa w przepisach ustawy – Prawo wodne, chyba że – w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast obowiązek dokonania uzgodnienia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych – powoduje konieczność złożenia przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w formie pisemnej oraz na informatycznych nośnikach danych z ich zapisem w formie elektronicznej w liczbie odpowiednio po jednym egzemplarzu dla organu prowadzącego postępowanie oraz każdego organu opiniującego i uzgadniającego (art. 74 ust. 2 ooś). Jednocześnie, według przepisu przejściowego tj. art. 545 ust. 1 ustawy Prawo wodne do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanych na podstawie ooś oraz decyzji, przed wydaniem których przeprowadza się ponowną ocenę oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy niniejszej ustawy oraz ustawy zmienianej w art. 509 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W przedmiotowej sprawie, wszczętej przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, nie została wydana ostateczna decyzja, a zatem postępowanie nie zostało zakończone. Niewątpliwe w dacie wydania decyzji przez organ I instancji obowiązywały już przepisy znowelizowanej ustawy, a mimo to Burmistrz Miasta i Gminy [...] ich nie zastosował, wydając swoją decyzję z dnia [...] lutego 2018 r. Zatem organ odwoławczy, rozpoznając odwołania od ww. decyzji Burmistrza zobligowany był do uchylenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzji Burmistrza. W świetle stanu prawnego obowiązującego w dniu orzekania przez SKO w [...] , zachodziła konieczność powtórzenia przez Burmistrza istotnej części postępowania wyjaśniającego w związku ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Czynności te nie mogły być przeprowadzone przez organ II instancji, albowiem pozbawiłaby to strony prawa do rozpoznania sprawy w dwóch instancjach (art. 15 k.p.a.). Zaskarżona zatem decyzja kasatoryjna zapadła w wyniku oceny, że stan faktyczny w sprawie nie został ustalony w sposób dostateczny do jej rozstrzygnięcia, gdyż raport oddziaływania na środowisko stanowiący podstawę tych ustaleń nie zawierał wszystkich wymaganych elementów wymienionych w znowelizowanym art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a ooś. Przypomnieć należy, że organ wydający decyzję środowiskową opiera swoje ustalenia i oceny w zakresie wyznaczonym w art. 62 ust. 1 ustawy właśnie na treści raportu. Raport jest najważniejszym dowodem w sprawie i jego racjonalność, logiczność, obiektywizm przedstawionej przez inwestora argumentacji powinien być poddany wnikliwej analizie organu wydającego decyzję, w szczególności pod kątem zawartości wyszczególnionej w art. 66 ustawy. Raport powinien uwzględniać wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Raport powinien być wszechstronnie przeanalizowany przez organ decyzyjny, a pojawienie się wątpliwości co do jego kompletności czy rzetelności ocen w nim przedstawionych zobowiązuje organ prowadzący postępowanie w pierwszej kolejności do uzupełnienia materiału dowodowego w celu rozważenia wszelkich niejasności w stanie faktycznym sprawy. W związku z tym, zdaniem sądu, w niniejszej sprawie organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny, że zachodziła podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd bowiem podziela stanowisko organu odwoławczego co do braku możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na nieprzeprowadzenie przez organ I instancji postępowania w stopniu, który umożliwiał rozstrzygnięcie sprawy. Powyższe czyni ocenę organu odwoławczego, iż konieczne było uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego uzasadnioną. W konsekwencji zatem nie doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Jednocześnie skoro organ odwoławczy nie rozstrzygał sprawy merytorycznie, to również sąd nie może wypowiadać się co do meritum, gdyż formułowanie oceny co do ewentualnego naruszenia przepisów byłoby przedwczesne. Sąd jednocześnie wyjaśnia, że wpływu na rozstrzygniecie sprawy nie mógł mieć fakt, że już po wydaniu zaskarżonej decyzji ustawodawca odstąpił od zasady bezpośredniego działania nowej ustawy w związku ze zmianami wprowadzonymi do ustawy ocenowej przez ustawę z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt 2 ustawy z 28 lutego 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne, art. 545 ust. 1 Prawa wodnego otrzymał następujące brzmienie: "Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w sprawach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania albo zmiany decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405, 1566 i 1999), stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2018 r.". Regulacja ta weszła w życie w dniu 26 kwietnia 2018 r., a zatem już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji uwzględnia stan prawny i faktyczny na dzień jej wydania (art. 133 § 1 p.p.s.a.; por. np. postanowienie NSA z 9 kwietnia 2014 r., II OSK 852/14, CBOSA). Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, na podstawie art. 151a p.p.s.a. oddalił sprzeciw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło