IV SA/Wa 1476/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-18

Skład orzekający: Beata Sobocha, Piotr Korzeniowski, Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków, jeśli sprawa o taki wpis była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy w tej samej sprawie zapadło już ostateczne rozstrzygnięcie, co stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" w rozumieniu art. 61a § 1 K.p.a. Ponowne rozpatrywanie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej i prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący E. D. złożył wniosek o wpisanie go jako samoistnego posiadacza do ½ części działki w rejestrze gruntów. Starosta odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że sprawa była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie starosty. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi E. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegającej na wpisie w rejestrze gruntów E. D. jako użytkownika na zasadzie samoistnego posiadania do ½ części działki nr [...] o powierzchni 0,30 ha położonej we wsi M. , gm. W.. Postanowienie zostało wydanie w następującym stanie faktycznym: W dniu 23 sierpnia 2013 r. E. D. wystąpił o wpisanie go w rejestrze gruntów jako samoistnego posiadacza do ½ części działki nr [...] położonej we wsi M., gm. W.. Postanowieniem z dnia [....] września 2013 r. Starosta [....] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu organ podał, że na wniosek E.D. z dnia 7 maja 2010 r. została przeprowadzona analiza zgodności zapisów dla działki nr [...]. Po przeprowadzonej analizie Starosta [...] wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] odmawiającą wpisania E. D. jako samoistnego posiadacza do ½ części działki nr [...]o powierzchni 0,30 ha położonej we wsi M., gm. W.. Następnie od tej decyzji strona złożyła odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w W., który decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Powyższa decyzja nie została zaskarżona w wyniku czego stała się ostateczna. Organ wskazał, że z uwagi, że sprawa o dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków była już przedmiotem rozstrzygnięcia, a w obiegu prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., brak jest podstaw do ponownego wszczęcia postępowania. Na postanowienie z dnia [...] września 2013 r. E. D. wniósł zażalenie wskazując, że podtrzymuje w całości treść wniosku z dnia 23 sierpnia 2013 r. i prosi o wydanie decyzji wskazującej na obowiązek wykonania udokumentowanego wniosku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a. (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegającej na wpisie w rejestrze gruntów E. D. jako użytkownika na zasadzie samoistnego posiadania do ½ części działki nr [...] o powierzchni 0,30 ha położonej we wsi M., gm. W.. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. jeśli postępowanie nie może być wszczęte wówczas organ administracji wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wniosek E. D. o zmianę w ewidencji gruntów i budynków jest tożsamy z wnioskiem z dnia 7 maja 2010 r., który był już przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...]. Na decyzję strona nie złożyła skargi do Sądu w wyniku czego stała się ostateczna. Decyzja ta funkcjonuje w obiegu prawnym i nie została w żadnym z trybów nadzwyczajnych usunięta. Końcowo organ wskazał, że nie może ponownie rozpatrywać sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją o odmowie wprowadzania zmiany do ewidencji gruntów i budynków, bowiem naruszyłoby to zasadę trwałości decyzji administracyjnych i prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności wynikającą z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wyraziła swoje niezadowolenie z powyższego postanowienia, zarzuciła szereg przepisów postępowania. Jednocześnie wniosła o uchylenie postanowienie organu I jak i II instancji. W odpowiedzi na skargę organ uznał, że skarga w pełnym zakresie jest niezasadna, wobec czego powinna podlegać oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Bezspornym bowiem w rozpoznawanej sprawie jest, że skarżący E. D. wnioskiem z dnia 7 maja 2010 r., wystąpił do Starosty [...] o dokonanie zmiany polegającej na wpisaniu go w rejestrze gruntów jako użytkownika na zasadzie samoistnego posiadacza do ½ części działki nr [...] położonej we wsi M., gm. W.. Następnie Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] odmówił zmiany dokonania w operacie ewidencji gruntów i budynków, decyzja ta stała się ostateczna. Nie budzi również wątpliwości fakt, że skarżący kolejnym wnioskiem z dnia 23 sierpnia 2013 r., ponownie wystąpił do Starosty [...] o wpisanie do rejestru gruntów jako samoistnego posiadacza do ½ części działki nr [...] położonej we wsi M., gm. W. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...]. września 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 a § 1 (j.t Dz. U. 2013 poz. 267 ze zm. - dalej jako: "K.p.a."). Zgodnie z treścią art. 61a § 1 K.p.a. będącego podstawą prawną zaskarżonego postanowienia, gdy żądanie, wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten przewiduje dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej wpłynie takie żądanie. Pierwsza z nich ma miejsce, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Druga z przesłanek wskazanych w art. 61a § 1 K.p.a. na którą powołały się orzekające w sprawie organy, dotyczy sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. W orzecznictwie wskazuje się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., II SA/Ol 893/11 (w:) LEX nr 1094438). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że pomiędzy sprawą skarżącego zakończoną decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], a aktualnie rozpoznawaną sprawą zachodzi tożsamość podmiotowa, przedmiotowa oparta na tej samej podstawie prawnej i faktycznej oraz na tożsamych żądaniach. Z tego mianowicie powodu, że wniosek z dnia 23 sierpnia 2013 r. o wpisanie skarżącego w rejestrze gruntów jako samoistnego posiadacza do ½ części działki nr [...] położonej we wsi M., gm. W. w zakresie przedmiotowym i podmiotowym pokrywa się z wnioskiem z dnia 7 maja 2010 r., a jednocześnie uzasadnienie wniosku wskazuje na okoliczności, które były już przedmiotem orzekania organów administracji należy przyjąć, że w kontrolowanej sprawie zasadnie organ odmówił wszczęcia postępowania. Zauważyć należy, że do wyeliminowania decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] z porządku prawnego nie doszło, a zatem w razie stwierdzenia, że w obrocie prawnym znajduje się wydana wcześniej ostateczna decyzja w tej samej sprawie, której uchylenie lub zmiana może nastąpić w trybie nadzwyczajnym, w takim stanie faktycznym wydanie nowej decyzji naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej. Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2011 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1895/10: "Ta sama sprawa administracyjna nie może być rozpatrywana kilka razy", wówczas obowiązkiem organu było odmówienie wszczęcia postępowania. W tych okolicznościach w ocenie Sądu organy prawidłowo dokonały oceny prawnej stanu faktycznego. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w niniejszej sprawie zachodzi uzasadniona przyczyna z powodu której postępowanie nie może być wszczęte, a o której mowa w art. 61 a § 1 K.p.a. Organy nie dopuściły się wskazanych w skardze naruszeń prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a działając z urzędu, nie dopatrzył się również innych uchybień, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienie. Dlatego też, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło