IV SA/Wa 148/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-04
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Aneta Dąbrowska, Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy późniejszy nabywca nieruchomości, który nabył ją po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, posiada interes prawny do zaskarżenia tego planu, jeśli jego poprzednik prawny został pozbawiony takiego interesu prawnego prawomocnym orzeczeniem NSA?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę z powodu braku interesu prawnego skarżącego do jej wniesienia. Skoro poprzednik prawny skarżącego, który nabył nieruchomość po uchwaleniu planu, został prawomocnym wyrokiem NSA pozbawiony interesu prawnego do zaskarżenia tego planu, to następca prawny (skarżący) również nie posiada takiego interesu. Sąd uznał, że w takiej sytuacji zasada pewności prawa i równości wobec prawa (art. 170 P.p.s.a.) ma pierwszeństwo przed ograniczeniem konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Z. K. wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący stał się współwłaścicielem nieruchomości objętej planem na podstawie umowy darowizny z [...] czerwca 2011 r., czyli po uchwaleniu planu. Podobną skargę wniosły poprzednie współwłaścicielki, której skarga została odrzucona prawomocnym wyrokiem NSA z uwagi na brak interesu prawnego, wynikający z nabycia nieruchomości po uchwaleniu planu. Pełnomocnik skarżącego argumentował, że skarżącemu przysługuje interes prawny, a odmowa jego uznania pozbawiłaby go prawa do sądu.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu kwotę 300 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2016 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. K. na uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. K. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Pismem z 10 listopada 2011 r. (data prezentaty) Z. K. wniósł skargę na uchwałę Rady W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...].
Skarżący wskazał, że jest współwłaścicielem nieruchomości składającej się z działek ew. nr [...], [...] i [...] (dawna działka [...]) z obrębu [...], położonych w dzielnicy [...]. Współwłaścicielem nieruchomości stał się na podstawie umowy darowizny z [...] czerwca 2011 r. Darczyńcą była H. K. (współwłaścicielka nieruchomości).
Skarżący uiścił kwotę 300 zł tytułem wpisu od skargi (k. 52).
Skargę na wskazaną uchwałę w zakresie powyższych działek, choć formułując nieco inne zarzuty, wniosły także H. K. i E. G. (sygn. akt IV SA/Wa 1634/11).
Do czasu rozpoznania skargi H. K. i E. G. Sąd zawiesił postępowanie (k. 100 i k. 105-107).
Wyrokiem z 7 października 2015 r. (sygn. akt II OSK 571/14, niepubl.) NSA odrzucił skargę H. K. i E. G. na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".
NSA uznał, że interes prawny skarżących nie został naruszony stosownie do wymagań art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.).
Uzasadniając swe rozstrzygnięcie NSA podniósł, że:
- badając, czy doszło do naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości objętej planem miejscowym sprzecznie z obowiązującym prawem, co warunkuje skuteczne zaskarżenie jego postanowień, należy mieć na uwadze strukturę własnościową określonego obszaru, stanowiącego jednostkę planistyczną, istniejącą w dacie uchwalania kwestionowanego planu;
- H. K. i E. G. stały się właścicielkami działki ew. nr [...], podzielonej następnie m. in. na działki [...], [...] i [...], których dotyczy ich skarga, w wyniku orzeczenia o jej zwrocie ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 2008 r.; uprzednio działka ta stanowiła przedmiot własności W.;
- zaskarżona uchwała została podjęta [...], kiedy działka ew. nr [...] stanowiła jeszcze przedmiot własności W.;
- powyższe wskazuje na brak podstaw pozwalających na kwestionowanie przyjętych rozwiązań planistycznych w stosunku do działki ew. nr [...] przez pryzmat interesu prawnego skarżących, które stały się właścicielkami przedmiotowej działki, stanowiącej uprzednio mienie komunalne, po upływie kilku miesięcy od daty uchwalenia przedmiotowego planu miejscowego;
- zwrot skarżącym działki ew. nr [...] po uchwaleniu planu miejscowego nie może prowadzić do kwestionowania ustaleń planistycznych odnoszących się w dacie jego uchwalania do działki stanowiącej własność W.
W złożonym na rozprawie piśmie procesowym (k. 159-162) pełnomocnik skarżącego podniósł, że Skarżącemu przysługuje interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.
Na rozprawie (k. 163):
- na pytanie Sądu pełnomocnik skarżącego potwierdził, że Skarżący w tej sprawie wstąpił w prawa właściciela po skarżących, których skarga została odrzucona prawomocnym wyrokiem NSA o sygn. akt II OSK 571/14;
- pełnomocnik skarżącego wywiódł, że:
- konkluzja, jakoby Skarżący w tej sprawie nie miał interesu prawnego, skutkowałaby pozbawieniem go konstytucyjnego prawa do sądu;
- nie można przyjąć, iż skoro skarga w sprawie o sygn. akt II OSK 571/14 została odrzucona, to istnieje powaga rzeczy osądzonej;
- orzeczenie o sygn. akt II OSK 571/14 ma charakter incydentalny; przywołał wyrok o sygn. akt II OSK 186/10 zawierający stanowisko co do przysługiwania prawa do zaskarżenia uchwały przez późniejszych właścicieli nieruchomości;
- pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. podlega odrzuceniu z uwagi na brak interesu prawnego do wniesienia skargi.
Bezsporne w sprawie jest, co przyznał na rozprawie pełnomocnik skarżącego, że Skarżący wstąpił w prawa współwłaściciela przedmiotowych działek po H. K., której skarga została odrzucona wyrokiem NSA o sygn. akt II OSK 571/14 z uwagi na brak po jej stronie interesu prawnego do wniesienia skargi. Zdaniem NSA brak ten wynika z nabycia przez nią prawa własności przedmiotowych działek już po uchwaleniu zaskarżonego planu miejscowego (nabycie [...] listopada 2008 r., a uchwalenie planu [...] lipca 2008 r.).
W ocenie Sądu powyższy wyrok NSA - w związku z tym, że dotyczy działek będących także przedmiotem niniejszego postępowania - jest wiążący w tej sprawie. Skoro bowiem NSA uznał, że H. K. - jako poprzednik prawny Skarżącego - nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi na plan miejscowy dotyczący przedmiotowych działek z uwagi na ich nabycie dopiero po uchwaleniu planu miejscowego, to uzasadnione jest stwierdzenie braku takiego interesu również po stronie jej następcy prawnego, a Skarżącego w niniejszej sprawie Z. K. Podobnie jak H. K. nabył on przedmiotowe działki już po uchwaleniu planu.
Z uwagi na tożsamość stanu faktycznego oraz przedmiotu sporu w ocenie Sądu w sprawie znajduje zastosowanie reguła wynikająca z art. 170 P.p.s.a., przy prawidłowym odczytaniu treści normatywnej tej regulacji. Nie do zaakceptowania w państwie prawnym (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm., zwanej dalej "Konstytucją"), przy uwzględnieniu zasady pewności i równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji) byłaby sytuacji, gdy w istocie w tej samej sprawie, jedynie z uwagi na podniesienie zarzutów przez inną osobę, Sąd dokonałby odmiennej oceny jej istotnych uwarunkowań prawnych. Sytuacja taka zaś miałaby miejsce, o ile Sąd oceniłby, iż Skarżącemu, w przeciwieństwie do stron w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem o sygn. akt II OSK 571/14, przysługuje prawo wywiedzenia skargi. W istocie niniejsze orzeczenie ogranicza prawo do Sądu, w znaczeniu możliwości żądania merytorycznej kontroli kwestionowanego aktu prawa miejscowego. Jednakże w przypadku takim jak rozpatrywany, w ocenie Sądu, pierwszeństwo przyznać należy zasadzie pewności prawa i równości wobec niego. W takiej sytuacji nie może mieć znaczenia dla wyniku sprawy szeroka polemika strony skarżącej, która sprowadza się do próby podważenia trafności oceny, dokonanej w wyroku o sygn. akt II OSK 571/14.
Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia okoliczność, że:
- Skarżący podniósł w części inne zarzuty niż skarżąca H. K., ponieważ zarzuty skargi mogą być badane przez Sąd jedynie w przypadku istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego do wniesienia skargi;
- powyższy wyrok NSA - w związku z odrzuceniem skargi - nie ma powagi rzeczy osądzonej; w istocie, sprawa ze skargi H. K. nie została przez NSA osądzona (rozstrzygnięta merytorycznie), jako że skarga została odrzucona z powodu braku interesu prawnego do jej wniesienia; jak wykazano wyżej, nie oznacza to jednak, że interes taki przysługuje Skarżącemu Z. K.; Sąd z kolei, w przedmiotowej sprawie odrzucił skargę nie z uwagi na powagę rzeczy osądzonej, w myśl art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., lecz wobec związania prawomocnym orzeczeniem w rozumieniu art. 170 P.p.s.a;
- w powołanej przez pełnomocnika skarżącego sprawie o sygn. akt II OSK 186/10 NSA zajął odmienne stanowisko od przedstawionego w wyroku o sygn. akt II OSK 571/14; przywołany przez pełnomocnika skarżącego wyrok nie dotyczył jednak interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały gdy chodzi o przedmiotowe działki, podczas gdy w wyroku o sygn. akt II OSK 571/14 sformułowano ocenę, co do możliwości wniesienia skargi odnośnie tych samych działek.
Wobec powyższego należało stwierdzić brak interesu prawnego po stronie Skarżącego do wniesienia skargi, co prowadziło do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji.
W pkt 2 sentencji orzeczono o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło