IV SA/Wa 1530/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-07
Skład orzekający: Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności innego postanowienia administracyjnego podlega odrzuceniu z powodu powagi rzeczy osądzonej, gdy sprawa, której dotyczyło pierwotne postanowienie, została już prawomocnie osądzona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Skarga na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności innego postanowienia administracyjnego podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., jeżeli sprawa, której dotyczyło pierwotne postanowienie, została już prawomocnie osądzona przez sąd administracyjny. W takiej sytuacji zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa sprawy, co wyklucza merytoryczne rozpoznanie zarzutów skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący M. N. wniósł skargę na postanowienie Głównego Geodety Kraju odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, które z kolei utrzymało w mocy postanowienie Starosty o odmowie wydania zaświadczenia dotyczącego gruntów. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia Konstytucji RP oraz ustaw o dostępie do informacji publicznej, prawie geodezyjnym i kartograficznym oraz gospodarce nieruchomościami. Główny Geodeta Kraju odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na powagę rzeczy osądzonej wynikającą z prawomocnego wyroku WSA w Łodzi z 2005 r. oddalającego skargę skarżącego na wcześniejsze postanowienie.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. N. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odrzucić skargę
Dnia 6 czerwca 2013 r. M. N., wniósł skargę na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...], którym organ ten utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2004 r. znak [...], utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Powiatu P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. znak: [...] orzekające o odmowie wydania zaświadczenia dotyczącego gruntów ornych, leśnych, dróg, wód i nieużytków wchodzących w skład "[...]" lub "[...]".
W niniejszej skardze skarżący podnosi, że organ w swoim postępowaniu dopuścił się naruszenia jego praw określonych w art. 2, art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483) oraz przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001r., Nr 112, poz. 1198), ustawy z 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 j.t.), ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 j.t.) i ratyfikowanej prze Polskę konwencji z dnia 10 lipca 1993 r. Wnosi o:
1. uchylenie postanowień Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] i z [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] jako rażąco sprzecznych z postanowieniem tego organu z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...];
2. nakazanie Głównemu Geodecie Kraju wydania wypisów i wyrysów jego dóbr rodowych wskazanych w piśmie z dnia 23 lipca 2007 r.
Główny Geodeta Kraju w odpowiedzi na skargę z dnia 2 lipca 2013 r. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] maja 2013 r., sprowadzające się w istocie do oddalenia skargi z uwagi na powagę rzeczy osądzonej.
Główny Geodeta Kraju w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] maja 2013 r. zaznaczył, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie znalazł wystarczających argumentów, które uzasadniałyby uchylenie jego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...]. Zaznaczył, że przesłanka powagi rzeczy osądzonej zawarta w art. 170 i 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.], nadal istnieje i uniemożliwia zmianę stanowiska w niniejszej sprawie. Organ przywołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09, z której wynika, że oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny zamyka organom administracyjnym, legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności tej decyzji, możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej w tym trybie w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte zostały zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego.
Ponadto zdaniem organu skarżący żądając stwierdzenia nieważności nie wskazał żadnych nowych okoliczności ani faktów, które nie byłyby brane pod uwagę przez Sąd przy dokonywaniu oceny zgodności z prawem ww. postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2004 r. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że brak było podstaw do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności w tej sprawie. Podkreślił, że konsekwencją braku możliwości wszczęcia postępowania z ww. przyczyny, w oparciu o art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 267 j.t.) dalej: k.p.a.], było wydanie postanowienia o odmowie jego wszczęcia.
Pismem z dnia 17 lipca 2013 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi organu na skargę z dnia 2 lipca 2013 r. Wniósł o zmianę Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 1023/04 poprzez uchylenie postanowień [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2004 r. znak [...], utrzymującego w mocy postanowienie Starosty Powiatu P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. znak: [...] oraz postanowienia Starosty Powiatu P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. znak: [...]. Ponadto podtrzymał zarzuty ze skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Na tle wskazanego powyżej przepisu szczególnego znaczenia nabiera więc zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Należy w związku z tym zauważyć, że zgodnie z powszechnym stanowiskiem doktryny (por. B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1998 r., I SA/Gd 654/96, OSP 1999, z. 1, s. 51) na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.
W przedmiotowej sprawie Sąd jest zobowiązany rozpoznać skargę, w której zakresie znajdują się postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...], którym organ ten utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2004 r. znak [...], utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Powiatu P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. znak: [...] orzekające o odmowie wydania zaświadczenia dotyczącego gruntów ornych, leśnych, dróg, wód i nieużytków wchodzących w skład "[...]" lub "[...]".
Jak stanowi art. 170 P.p.s.a orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W realiach niniejszej sprawy Głównego Geodety Kraju przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2004 r. znak [...] z urzędu zobowiązany był wziąć pod uwagę dopuszczalność zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszania orzeczeń administracyjnych jakim jest stwierdzenie nieważności. Organ dokonał takiej analizy i postanowił odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w tym trybie z uwagi na ustalenie, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przed Sądem i zakończyła się prawomocnym wyrokiem. Organ z uwagi na postanowienia ww. przepisu nie mógł pominąć tej okoliczności. W przeciwnym razie orzeczenie wydane w trakcie wszczętego w tych okolicznościach postępowania zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 należałoby uznać za nieważne.
W myśl art. 171 P.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Konsekwencją procesową faktu, że prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jest to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami. W takiej sytuacji zachodzi podstawa do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy skargę M. N. odrzucić, gdyż sprawa rozpatrzenia wniosku o wydanie przez Starostwo Powiatowe w P. zaświadczenia wskazującego "grunty orne, leśne, drogi, wody i nieużytki należące w 1939 r. do [...] lub [...] wraz z mapami" była już przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego.
Na etapie postępowania administracyjnego ostateczne postanowienie w tej sprawie wydał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu [...] października 2004 r. znak [...]. Orzeczenie to zostało zaskarżone do sądu administracyjnego przez M. N.. Zarzucił on wówczas naruszenie art. 8, 9, art. 10 § 1, art. 35 § 1,2, art. 139 i art. 140 k.p.a. oraz art. 21 ust 1 i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP z 1997 r. w zw. z art. 241 k.p.a. Ponadto powtórzył argumenty przywołane w odwołaniu od postanowienia Starosty Powiatu P. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 1023/04 (prawomocny od dnia 11 kwietnia 2006 r.). sprawa została rozstrzygnięta. Tamtejszy Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 p.p.s.a. uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Obecnie skarga dotyczy postanowienia Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2013 r. oraz jego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...], którymi odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dniu [...] października 2004 r. z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej – Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 1023/04 oddalający skargę M. N.
Odmienność stron postępowania jest w tym przypadku iluzoryczna. Źródłem sporu jest ten sam wniosek skarżącego z dnia 8 lipca 2004 r. o wydanie zaświadczenia dotyczącego gruntów ornych, leśnych, dróg, wód i nieużytków wchodzących w skład "[...]" lub "[...]", który został rozpatrzony odmownie przez Starostę Powiatu P. a dalej postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2004 r.
Obecnie skarżący podważając zasadność prawomocnego wyroku skorzystał z procedury stwierdzenia nieważności postanowienia uznanego wyrokiem przez sąd za prawidłowe.
Zgodnie z przepisami art. 157 k.p.a. organem rozpatrującym wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał decyzję mającą ulec unieważnieniu. W niniejszej sprawie będzie to Główny Geodeta Kraju.
Mając powyższe na uwadze i zapis art. 58 § 1 pkt 4, który stanowi, że Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona, Sąd nie ma wątpliwości, że istnieje tożsamość przedmiotowa sprawy i tożsamość podmiotowa stron postępowania w niniejszej sprawie i sprawie już prawomocnie zakończonej ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zarzuty skarżącego odnoszące się do naruszenia przepisów prawa i jego praw nimi określonymi nie ma znaczenia dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy z uwagi na stan rzeczy osądzonej, wykluczającej merytoryczne rozpoznanie zarzutów skarżącego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło