IV SA/Wa 1537/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 5 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. O. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. U., Z. O. i S. S. na postanowienie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 29 czerwca 2011 r. Z. O., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1537/09) oddalającego skargę J. U., Z. O. i S. S. na postanowienie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia. Do skargi kasacyjnej dołączono dowód uiszczenia wpisu w kwocie 100 (sto) złotych, pełnomocnictwo procesowe udzielone przez Z. O. radcy prawnemu M. K. oraz cztery odpisy skargi kasacyjnej. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 30 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 30 czerwca 2011 r. wezwał pełnomocnika Z. O. - radcę prawnego M. K. - na adres wskazany w skardze kasacyjnej, do nadesłania 40 egzemplarzy odpisów skargi kasacyjnej poświadczonych za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. W piśmie tym zamieszczono pouczenie, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej we wskazanym terminie, spowoduje odrzucenie skargi kasacyjnej. Przesyłka adresowana do pełnomocnika skarżącej – radcy prawnego M. K. - zawierająca omawiane wyżej wezwanie, została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 5 lipca 2011 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 230). Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej upłynął zatem w dniu 12 lipca 2011 r. Mając powyższe na uwadze postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną Z. .. Pismem dnia 5 września 2011 r. Z. O. reprezentowana przez radcę prawnego M. K. wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie 40 jej odpisów. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż przesyłka zawierająca wezwanie do nadesłania 40 egzemplarzy skargi kasacyjnej została doręczona do kancelarii w dniu 5 lipca 2011 r. Jak wskazała pełnomocnik skarżącej wezwanie zostało odebrane przez M. P., pod nieobecność pełnomocnika, bowiem w dniach 30 czerwca – 12 lipca 2011 r. pełnomocnik przebywała na urlopie. Zgodnie z informacją zawartą we wniosku M. P. nie jest pracownikiem kancelarii, nigdy nie był w niej zatrudniony oraz nie był upoważniony do odbierana jakichkolwiek pism sądowych. Ponadto wskazano, iż w czasie gdy zjawił się kurier z sądu M. P. przebywał w kancelarii przypadkowo, bowiem grzecznościowo został poproszony przez pełnomocnika skarżącej o opiekę nad kancelarią poprzez sprawdzenie czy w lokalu wszystko funkcjonuje normalnie i brak jest ingerencji osób trzecich. Pełnomocnik skarżącej podniosła, iż wobec włamania do jej prywatnego mieszkania kilka lat wstecz jest na tym punkcie przeczulona. Ponadto M. P. został poproszony o wyjmowanie korespondencji ze skrzynki pocztowej oraz o kładzenie jej na biurku. M. P. odebrał wezwanie nie będąc świadomym wagi dokumentu i jego pochodzenia. Zdaniem pełnomocnika uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy, bowiem wszyscy klienci zostali powiadomieni o nieobecności pełnomocnika w Warszawie, natomiast mając na uwadze, że być może pojawi się jakaś korespondencja z sądu – w tym również z WSA – termin urlopu został tak skorygowany, aby ewentualnie awizowana korespondencja została odebrana w terminie najpóźniej drugiego awizo i mógł być zachowany termin do wypełnienia wezwań sądowych. Ponadto M. P. zatrzymał odebrane wezwanie w swoich dokumentach, co spowodowało zapomnienie o przesyłce oraz niedostarczenie jej do pełnomocnika skarżącej nawet po jej powrocie. Pełnomocnik skarżącej wskazała, iż o odrzuceniu skargi kasacyjnej została poinformowana przez mocodawczynię w dniu 31 sierpnia 2011 r. Nadto w dniu 2 września pełnomocnik skarżącej zapoznała się z aktami sprawy w siedzibie sądu. Do wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej zostało dołączone 40 odpisów skargi kasacyjnej oraz oświadczenie M. P. wskazujące na jego winę w odebraniu przesyłki oraz niedostarczenie jej do pełnomocnika skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle postanowień art. 87 oraz 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: - strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, - wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, - jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, - we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, - powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. W pierwszej kolejności ustalenia wymaga, czy pełnomocnik skarżącej zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika skarżącej zawartym we wniosku o przywróceniu terminu, o odrzuceniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej dowiedziała się od swojej mocodawczyni w dniu 31 sierpnia 2011 r., a wniosek o przywrócenie uchybionego terminu złożono w dniu 6 września 2011 r. Opierając się na oświadczeniu pełnomocnika skarżącej, przyjąć należy, że dochowano terminu, o którym mowa w art. 87 §1 p.p.s.a. Wobec dopełnienia uchybionej czynności (nadesłanie 40 odpisów skargi kasacyjnej) oraz z uwagi na niewątpliwość powstania ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego, rozważyć należy wypełnienie ostatniej przesłanki warunkującej przywrócenie terminu uchybionej czynności procesowej, a mianowicie uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wskazać należy, iż wniosek o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik lub kurator procesowy, musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika lub kuratora procesowego (por. post. SN z dnia 9 maja 1960 r., II CR 559/59, OSPiKA 1960, z. 6, poz. 120). Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje bowiem także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). W konsekwencji nie tylko wina strony, lecz również innych osób, w tym pełnomocnika, gdy pełnomocnik reprezentuje stronę w postępowaniu, wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona, a w przypadku gdy reprezentuje ją pełnomocnik, nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99,niepubl.), skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (np. pełnomocników) nie uzasadniają braku jej winy w uchybieniu terminowości (zob. m.in. post. NSA z 8 grudnia 2005 r., sygn. I OZ 1347/05, post. SN z 12 marca 1999 r., sygn. I PKN 76/99 – OSNP 2000/11/431 oraz post. SN z dnia 15 marca 2000 r., sygn. II CKN 554/00 – LEX nr 51986). Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, że skarżąca działała przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata, w związku z czym oczekiwać należy od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem. Pełnomocnik powinien zatem zadbać o terminowe i rzetelne uzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. W okolicznościach niniejszej sprawy pełnomocnik skarżącej powinien odpowiednio zorganizować zastępstwo na czas braku możliwości wypełnienia swoich obowiązków zawodowych, celem zapewnienia nieprzerwanego działania Kancelarii, czego - jak wynika z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej - nie uczynił (por. postanowienie NSA z 5 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 305/08). Ponadto podnieść należy, iż instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić w przypadku, gdy strona w sposób przekonywujący wskazaną we wniosku argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu nie można uwzględnić wyjaśnień pełnomocnika strony skarżącej oraz M. P., które w kontekście art. 87 p.p.s.a. nie uprawdopodabniają braku winy pełnomocnika skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Podkreślenia wymaga fakt, iż zaniedbania osób, którymi posługuje się pełnomocnik, obciążają jego samego, co za tym idzie nie uwalniają go od winy w niedochowaniu terminu do uzupełniania braków formalnych skargi kasacyjnej. Konkludując, skoro profesjonalny pełnomocnik skarżącej nie zachował staranności jakiej należy wymagać od osoby należycie dbającej o interesy mocodawcy, zatem jego postępowanie świadczy o zachowaniu noszącym znamiona zawinionego, w konsekwencji nie spełnione zostały podstawowe przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do dokonania omawianej czynności procesowej. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.