IV SA/Wa 1577/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędzia WSA Jarosław Łuczaj, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia zatwierdzenia laboratorium w zakresie wskazanych kierunków badań oddala skargę. 1. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Lekarza Weterynarii (dalej też: "GLW", "Główny Lekarz" lub "organ") z [...] sierpnia 2021 r. (znak: [...]), którą, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2021 r. (nr [...]), cofającą zatwierdzenie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej "skarżąca", "laboratorium" lub "spółka") w zakresie zatwierdzonego kierunku badań w kierunku wykrywania obecności specyficznego DNA dla [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością, metodą [...] zgodnie z procedurą badawczą [...]. II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. II.1. Zgodnie z przygotowanym przez Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w [...] zestawieniem uczestnictwa w badaniach biegłości w 2020 r. laboratoriów zatwierdzonych przez Głównego Lekarza Weterynarii do wykonywania badań laboratoryjnych do celów kontroli urzędowych, skarżąca nie wzięła udziału w badaniach biegłości w 2020 r. w kierunku wykrywania obecności specyficznego DNA dla [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością, metodą [...] zgodnie z procedurą badawczą [...]. Organ przeanalizował udział spółki w badaniach biegłości od 2017 r. do 2020 r. w kierunku wykrywania obecność specyficznego DNA dla [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością, metodą [...] zgodnie z procedurą badawczą [...]. Jak ustalono laboratorium ostatni raz wykonało badania biegłości w w/w kierunku w 2017 r. W 2018 r. i 2020 r. Strona wykonała badanie biegłości w kierunku wykrywania obecności [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością zgodnie z normą [...], a w 2019 r. badania biegłości w zakresie wykrywania obecności [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością nie były organizowane. GLW przed wszczęciem postępowania w sprawie cofnięcia zatwierdzenia przeanalizował udział laboratorium w badaniach biegłości i uwzględnił to, że laboratorium posiada kilka zatwierdzeń w kierunku wykrywania obecności [...] różnymi metodami badawczymi. Mając na uwadze naprzemienne wykonywanie i raportowanie wyników z badań biegłości z wykorzystaniem procedury badawczej [...] i nomy [...], w 2020 r. strona powinna wykonać badanie biegłości w kierunku wykrywania obecność specyficznego DNA dla [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością metodą [...] zgodnie z procedurą badawczą [...]. 2.2. Decyzją z [...] czerwca 2021 r., [...] GLW cofnął zatwierdzenie Skarżącej w zakresie zatwierdzonego kierunku badań w kierunku wykrywania obecności specyficznego DNA dla [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością przedmiotową metodą. Organ wskazał, że jednokrotne nieprzystąpienie laboratorium zatwierdzonego do badań biegłości organizowanych przez właściwe krajowe laboratorium referencyjne, obejmujących kierunek badań w zakresie zatwierdzenia, jest podstawą do cofnięcia laboratorium zatwierdzenia. Organ podkreślił, że nie jest to decyzja uznaniowa, bowiem przepis prawa w przypadku wystąpienia ww. przesłanki obliguje go do wydania decyzji o cofnięciu zatwierdzenia laboratorium. 2.3. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, GLW decyzją z [...] sierpnia 2021 r., [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2021 r., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Skarżąca nie poddała się badaniu biegłości we wskazanym kierunku, a ostatni raz zrobiła to w 2017 r., co nie pozwoliło Głównemu Lekarzowi na inne rozstrzygnięcie toczącego się postępowania. Zdaniem GLW, postępowanie było prowadzone prawidłowo, a stan faktyczny sprawy został w całości wyjaśniony, przez co w sprawie nie pozostały żadne okoliczności sporne. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci pisma Krajowego Laboratorium Referencyjnego, przy którym zostało przekazane zestawienie uczestnictwa w badaniach biegłości w 2020 r. laboratoriów zatwierdzonych przez GLW do wykonywania badań laboratoryjnych do celów kontroli urzędowych, wskazał na brak spełnienia przez spółkę wymagań, o których mowa w art. 25a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej z dnia 29 stycznia 2004 r. (Dz.U. 2021 poz. 306, dalej "ustawa o Inspekcji Weterynaryjnej"). Organ nadmienił, że powyższe ustalenia jednoznacznie wskazały, iż oceniane laboratorium wyczerpało przesłanki określone w art. 25a ust. 6 pkt 2 lit. a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej utraciło możliwość wykonywania badań dla celów kontroli urzędowych w kierunku wykrywania obecności specyficznego DNA dla [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością, metoda [...] zgodnie z procedurą badawczą [...]. Zatem postępowanie nie było obarczone zarzucanymi uchybieniami. 3.1. Pismem z [...] września 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wywiodła skargę na decyzję z [...] sierpnia 2021 r., [...] utrzymującą w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2021 r., [...], zarzucając jej naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego tj. art. 25 a ust. 6 pkt 2 lit. a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do cofnięcia zatwierdzenia dla Spółki w zakresie określonym decyzją; 2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, skutkujące wydaniem błędnej decyzji sprawie. Na tych podstawach wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania. Skarżąca podkreśliła, że podejmowała działania w kierunku wykonania badań biegłości w okresie [...] r. Laboratorium brało udział w każdej organizowanej rundzie, nie miało jednak możliwości w każdej rundzie przedstawić wyników PT wszystkimi zatwierdzonym metodami. Spółka nie mogła w każdej rundzie przedstawić wyników ze wszystkich metod zatwierdzonych przez Głównego Lekarza Weterynarii ponieważ można podać tylko jeden wynik, w przypadku podania dwóch wyników traktowane jest to jak brak uczestnictwa i żaden z tych wyników nie jest brany pod uwagę. Zdaniem spółki, obowiązujące przepisy wskazują na obowiązek udziału w badaniach biegłości oraz uzyskania konkretnego wyniku w trakcie badań biegłości, a zatem laboratorium spełniło ustawowe wymagania. 3.2. W odpowiedzi na skargę, GLW wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 4.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). 4.2. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 25a ust. 6 pkt 2 lit.a. ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. Zgodnie z tym przepisem, Główny Lekarz Weterynarii, w drodze decyzji administracyjnej, cofa laboratorium zatwierdzenie, jeżeli dwukrotnie w kolejnych badaniach biegłości nie uzyskało wyników zgodnych z kryteriami określonymi przez krajowe lub wspólnotowe laboratorium referencyjne, które przeprowadziło te badania, lub nie poddało się badaniu biegłości, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, lub ponownemu badaniu biegłości, o którym mowa w ust. 5. 4.3. W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że spółka nie przystąpiła w 2020 r. do badania biegłości organizowanego przez krajowe laboratorium referencyjne, tj. [...]. Podkreślenia wymaga, że ocena, czy spółka przystąpiła do badań biegłości ([...]) w kontekście art. 25a ust. 6 pkt 2 lit.a. ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej musi być dokonywana odrębnie w odniesieniu do danego zatwierdzenia. W przypadku skarżącej nie chodzi ogólnie o zatwierdzenie metody wykrywania i oznaczania liczby bakterii [...], ale wyłącznie o zatwierdzenie w kierunku wykrywania obecności specyficznego DNA dla [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością, metodą [...] zgodnie z procedurą badawczą [...]. Zaskarżona decyzja nie dotyczy zatem posiadanego przez spółkę zatwierdzenia dotyczącego horyzontalnej (klasycznej) metody wykrywania i oznaczania liczby [...] zgodnie z normą [...]. 4.4. Spółka nie kwestionuje, że w 2020 r. nie przystąpiła do badań biegłości wspomnianą metodą [...] w próbkach środowiskowych z obszaru produkcji i obrotu żywnością. Spółka natomiast twierdzi, że nie mogła przedstawić wyników badań otrzymanych obiema metodami, co do których posiadała w tym czasie zatwierdzenie. Twierdzenia te nie są poparte jakimikolwiek dowodami, w tym nie są wsparte wiedzą ekspercką. Tymczasem Główny Lekarz Weterynarii jest organem wyspecjalizowanym w dziedzinie kontroli bezpieczeństwa żywności, odpowiedzialnym m. in. za kontrolę laboratoriów. Należy dodać, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na skutek zawiadomienia [...], czyli podmiotu eksperckiego, wyznaczonego jako laboratorium referencyjne w odniesieniu do badań biegłości w kierunku [...] (zob. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 kwietnia 2012 r. w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych - Dz.U. z 2014 r., poz. 256). Zasada prawdy obiektywnej (art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a.) nie oznacza, że strona może pozostawać bierna w trakcie postępowania. W podobnym kierunku wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 grudnia 2009 r. (II OSK 1933/08, CBOSA), w którym przyjęto, że nałożenie zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie może oznaczać przerzucenia całego ciężaru dowodowego w sprawie na organ. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. Zdaniem Sądu, w postępowaniu administracyjnym obowiązuje ogólna zasada prawa dowodowego ei incumbit probatio, qui dicit, non ei, qui negat, czyli ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (por. np. wyroki NSA z dnia 27 sierpnia 2010 r., II OSK 1131/10 oraz z dnia 13 grudnia 2011 r., II OSK 1860/10 – CBOSA; W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, 3 wyd., Warszawa 2009, s. 119). W realiach niniejszej sprawy spółka takiego kontrdowodu nie przedstawiła, tj. nie wykazała, że obiektywnie nie było możliwe wypełnienie obowiązku uczestnictwa w badaniach biegłości organizowanych w 2020 r. przez [...]. Co więcej, z zestawienia sporządzonego przez ten Instytut wynika, że spółka nie wzięła również udziału w badaniu wykrywania obecności [...] metodą [...]. Jeżeli chodzi o tę metodę w odniesieniu do [...], to spółka wzięła udział w badaniu biegłości dotyczącym oznaczania liczby tej bakterii w żywności. 4.5. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.