IV SA/Wa 1582/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Borkowska WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] maja 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło uchybienie terminu do złożenia przez G. G. zażalenia od postanowienia Burmistrza Miasta P. z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] zobowiązującego uczestników postępowania rozgraniczeniowego do uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 3.000,00 zł. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Organ podał, że postanowienie Burmistrza Miasta [...] w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego zostało odebrane przez G. G. w dniu [...] kwietnia 2017 r., natomiast zażalenie strona wniosła w dniu [...] kwietnia 2017 r., a więc po upływie siedmiodniowego terminu. Strona złożyła wprawdzie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, jednakże Kolegium mocą ostatecznego postanowienia z [...] maja 2017 r. nr [...] r. odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że Strona nie uprawdopodobniła, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z [...] maja 2017 r. wniosła G. G. W uzasadnieniu skargi podano, że w sprawie zaistniały obiektywne przesłanki, które spowodowały, że złożyła zażalenie z uchybieniem terminu. Strona skarżąca wskazała, że nie mogła zachować terminu, gdyż miała bardzo ciężką sytuację rodzinną, była chora, a jej mąż leczy się onkologicznie. Strona skarżąca podała ponadto, że termin do złożenia zażalenia "był obciążony przerwą świąteczną". Jednocześnie wniosła o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego zażalenia. W odpowiedzi na niniejszą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, "iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia zażalenia określone w przepisie art. 58 k.p.a.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie poczynionych rozważań należy wskazać, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 – zwanej dalej p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, a które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot skargi mieścił się w dyspozycji tego przepisu, dlatego tryb ten mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Z tego względu na podstawie art. 120 p.p.s.a. sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów. Ponadto sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przechodząc zaś do kontroli zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie zażalenia, jest zachowanie ustawowego terminu. Artykuł 141 § 2 k.p.a. stanowi, że zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia. Niedotrzymanie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia i rodzi po stronie Organu II. instancji obowiązek stwierdzenia, w drodze postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia zażalenia (art. 134 w związku z art. 144 k.p.a.). Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwem poglądem, uchybienie terminu do wniesienia zażalenia jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia Organ II. instancji zobowiązany jest do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwoływania (odpowiednio zażalenia) nie zależy od uznania organu II instancji (por. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1363/15). Z analizy akt sprawy wynika, że postanowienie organu I instancji (zawierające prawidłowe pouczenie o możliwości jego zaskarżenia) zostało doręczone Stronie w dniu 10 kwietnia 2017 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. Termin do wniesienia zażalenia (art. 141 § 2 k.p.a.) upłynął zatem w dniu 18 kwietnia 2017 r. (art. 57 § 4 k.p.a.). Strona skarżąca wniosła zaś zażalenie (wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia) w dniu 21 kwietnia 2017 r. Postanowieniem z [...] maja 2017 r. nr [...] r. Kolegium odmówiło Stronie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W takiej sytuacji, stwierdzenie przez Organ II. instancji uchybienia terminu do wniesienia zażalenia było prawidłowe. Wyjaśnić należy, że Sąd rozstrzygając niniejszą sprawę uprawniony jest jedynie do skontrolowania działania Organu II. instancji w zakresie obejmującym zastosowanie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a., umożliwiającym Organowi stwierdzenie uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Orzekając zatem tylko w takim przedmiocie, Sąd nie był uprawniony do poddawania ocenie legalności rozstrzygnięcia Organu II. instancji w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, ani tym bardziej, jak wniosła Strona skarżąca, do przyjęcia tego wniosku do rozpoznania przez Sąd na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie stanowiło konsekwencję wydania postanowienia Kolegium z [...] maja 2017 r., odmawiającego Stronie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Wskazać należy bowiem, że pomiędzy postanowieniem w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, a stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na to samo postanowienie Organu I. instancji, istnieje ścisłe powiązanie systemowe. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie jest bowiem dopuszczalne w przypadku uprzedniego przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, gdyż w takim przypadku ustają okoliczności obligujące organ do wydania postanowienia na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. (por. wyrok NSA z 7 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3170/12). Odmowa przywrócenia terminu do zaskarżenia, otwiera natomiast drogę do wydania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu (tj. obiektywnie istniejącej okoliczności), w którym Organ II. instancji wypowiada się co do czynności wniesienia środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 588/12). Wydając postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia, Organ II. instancji nie bada, czy zachodzą przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu, gdyż kwestia ta rozstrzygnięta jest już postanowieniem ostatecznym, wydanym na skutek wniosku o przywrócenie terminu por. wyrok NSA z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 588/12). Podniesione zatem zarówno w skardze, jak i w odpowiedzi na skargę okoliczności, dotyczące zasadności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania winny zostać skierowane do postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu, a nie postanowienia o stwierdzeniu jego uchybienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.