IV SA/Wa 1587/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi R. Z. i J. H. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w S. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - oddala skargę - Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. [...] Wojewódzki Lekarz [...] na podstawie art. 134 kpa stwierdził niedopuszczalność odwołania R. Z. i J. H. od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że Wójt M. postanowieniem z dnia [....] kwietnia 2011 r. przekazał Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii w O. pismo R. Z. w części dotyczącej warunków utrzymania trzody chlewnej w gospodarstwie należącym do A. i D. S.. W dniu [...] maja 2011 r. organ pierwszej instancji przeprowadził czynności kontrolne w gospodarstwie D. S.. W protokole wg Lista Kontrolna [...] z przeprowadzonej kontroli odnotowano jedną nieprawidłowość w zakresie braku decyzji PLW o uznaniu stada bydła za urzędowo wolne od gruźlicy, brucelozy, enzootycznej białaczki bydła. Kontrola ta udokumentowana została również w protokole wg Lista Kontrolna [...] nr [...], w którym odnotowano, że pomieszczenie jest puste, suche, bez śladów i zapachu prowadzenia jakiejkolwiek produkcji wędlin i uboju świń. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii poinformował R. Z. o ustaleniach dokonanych w trakcie kontroli, a także o podjętych działań w przedmiotowym zakresie. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie niewłaściwych warunków utrzymania trzody chlewnej w gospodarstwie D. S.. Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie mają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, bowiem w przedmiotowej sprawie mają oni interes faktyczny a nie interes prawny. Postępowanie dotyczyło naruszenia przepisów prawa weterynaryjnego w zakresie m. in. utrzymania zwierząt gatunku świń w gospodarstwie należącym do D. S., a więc tylko jej jako adresatowi decyzji, która kształtuje jej prawa i obowiązki strony przysługuje prawo wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2011 r. Sprawy związane z wydostawaniem się niewłaściwych zapachów nie należą do kompetencji oraz właściwości Powiatowego Lekarza Weterynarii. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli R. Z. i J. H., domagając się stwierdzenia jego nieważności, a także stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] czerwca 2011 r. mimo wydania jej z naruszeniem praw strony postępowania ( art. 28 kpa) oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi wskazano, iż postępowanie administracyjne w niniejszej spawie zostało wszczęte w związku ze skargą skarżących skierowanej do Starosty O. na emitowanie do powietrza i gleby substancji negatywnie oddziaływujących na środowisko, w tym na zdrowie ludzi ( art. 3 pkt 4 w zw. z pkt 11 Prawa ochrony środowiska). Szkodliwe związki od 2 lat są emitowane z sąsiadującego z nieruchomością skarżących, zabudowania obory, usytuowanej w siedlisku A. S., w której jego żona D. S. prowadzi tuczarnię świń liczącą niekiedy ponad 200 szt. Hodowla prowadzona jest bez wybudowanego odpowiedniego systemu odprowadzającego wydzieliny i wydaliny świń do szczelnych zbiorników oraz systematycznego czyszczenia chlewa i wywożenia ściółki przesiąkniętej odchodami. Zdaniem skarżących hodowla świń prowadzona jest niezgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. ( Dz. U. Nr 56, poz. 344) o postępowaniu przy utrzymywaniu zwierząt gospodarskich , które adresowane jest do hodowców i lekarzy weterynarii. Hodowla ta prowadzona jest w warunkach, które nie spełniają minimalnych warunków utrzymywania świń, gdyż przez wiele tygodni nie jest wymieniana ściółka przesycona gnojowicą i nie są przestrzegane normy metrażu dla zwierząt. Dochodziło więc do naruszenia przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Prowadzona w takich warunkach hodowla emitowała gazy zatruwające środowisko naturalne substancjami szkodliwymi dla zdrowia ludzkiego, takie jak siarkowodór i amoniak wywołujące u ludzi podrażnienia dróg oddechowych, oczu, mdłości a niekiedy torsje. Zdaniem skarżących w świetle tych okoliczności, mają oni interes prawny, a nie tylko interes faktyczny, w domaganiu się od Powiatowego Lekarza Weterynarii odpowiednich czynności zmierzających do egzekwowania od hodowcy przestrzegania prawa. Po złożeniu takiego żądania stali się stronami w postępowaniu administracyjnym. Brak powiadomienia ich jako stron postępowania o wszczęciu postępowania stanowi, że decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii narusza art. 28 kpa i art. 61 kpa i w związku z tym powinna być wycofana z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 127 § 1 kpa postępowanie odwoławcze może skutecznie inicjować jedynie strona postępowania. Zatem obowiązkiem organu drugiej instancji jest w pierwszej kolejności na etapie postępowania wstępnego zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast niedopuszczalność z przyczyny podmiotowej oznacza złożenie odwołania przez podmiot nie mający przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 kpa z przyczyn podmiotowych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy ze złożonego odwołania wynika w sposób oczywisty, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że wnoszący je nie jest stroną postępowania. Ustalenie interesu prawnego wnoszącego odwołanie, wynikającego z prawa materialnego, nie zawsze jest możliwe już na etapie postępowania wstępnego. W przypadku gdy zachodzi konieczność zbadania interesu prawnego odwołującego, obowiązkiem organu drugiej instancji jest zweryfikowanie tej okoliczności w toku postępowania rozpoznawczego, a w przypadku wyniku negatywnego, tj. w razie braku legitymacji odwołującego się - umorzenie postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 942/05, ONSAiWSA 2007/2/50, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1609/05, LEX nr 307511, wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010r. sygn. akt I OSK 1192/09 publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999/4/119, B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2006, str. 597). W rozpatrywanej sprawie [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii prawidłowo uznał, że R. Z. i J. H. nie mogli skutecznie wnieść odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 20011 r. ze względu na brak legitymacji do jego wniesienia. Prowadzone przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. postępowanie zostało wprawdzie zainicjowane skargą wniesioną przez skarżących, jednakże zostało ono wszczęte z urzędu i prowadzone było w celu zbadania przestrzegania warunków hodowli świń w gospodarstwie należącym do A. S. i D. S. określonych w przepisach: ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia oraz zwalczaniu chorób zakaźnych, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich innych, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej. W tych warunkach nie budzi wątpliwości stanowisko organu, że skarżący nie mają przymiotu strony w tym postępowaniu, gdyż wskazane przepisy odnoszą się tylko i wyłącznie do podmiotów prowadzących hodowlę. Zatem skarżący jako sąsiadujący z gospodarstwem A. i D. S., jak słusznie uznał organ, nie mają interesu prawnego do bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu. Brak legitymacji skarżących do wniesienia odwołania był oczywisty i nie wymagał prowadzenia postępowania wyjaśniającego, tym samym do zastosowania art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Trafnie więc organ odwoławczy na podstawie art. 134 kpa stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania z przyczyn podmiotowych. Podkreślenia wymaga, że podnoszone w skardze zarzuty, że prowadzona przez A. i D. S. hodowla świń jest dla nich uciążliwa ze względu na to, że emituje ona do środowiska substancje lotne szkodliwe dla zdrowia ludzkiego, takie jak: siarkowodór i amoniak, nie podlegają badaniu przez lekarza weterynarii, lecz przez organ ochrony środowiska oraz organ inspekcji sanitarnej. Zatem skarga skarżących z dnia [...] marca 2011 r. skierowana do Wójta Gminy M. w zakresie tych zarzutów powinna być skierowania do organów administracji publicznej właściwych do ich rozpatrzenia. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.