IV SA/Wa 1602/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy W. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej jej zameldowania na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, pismem z dnia 4 listopada 2011 r. skarżąca zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia z obowiązku opłacenia tego wpisu. Następnie, przedkładając wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, zmodyfikowała zakres żądania w ten sposób, że wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie zawodowego pełnomocnika - skarżąca nie wskazała, czy ubiega się o ustanowienie adwokata czy radcy prawnego). W tej sytuacji, zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, skarżąca powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, że w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy ciężar wykazania przesłanek uprawniających do uzyskania tego prawa spoczywa w całości na stronie. Działania śledcze referendarza i sądu, mogą być podejmowane wyjątkowo. W postępowaniu o prawo pomocy wezwanie o nadesłanie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów może zostać skierowane do wnioskującego wyłącznie w sytuacji, gdy wniosek strony wzbudza wątpliwości, co do zgodności ze stanem rzeczywistym. Zgodnie z przepisem art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że jest emerytką. Wskazała, że nie osiąga dochodu, a bieżące potrzeby "zaspokaja następnym kredytem". Podała, że jej zobowiązania kredytowe wynoszą ponad 1200 zł. (miesięcznie). Na bieżące wydatki pozostaje skarżącej ok. 700 zł.(miesięcznie). W. N., wezwana pismem z dnia 12 grudnia 2011 r., doręczonym w dniu 29 grudnia 2011 r. (karta nr 31 akt sprawy), do złożenia w terminie 7 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających jej stan majątkowy i możliwości płatnicze, to jest: dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość otrzymywanej przez nią emerytury, dokumentów wskazujących wysokość stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją mieszkania oraz innych stałych wydatków w gospodarstwie domowym, wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, umów, na podstawie których udzielono skarżącej kredytów, dokumentów potwierdzających aktualną wysokość rat kredytów i harmonogramu ich spłat - złożyła jedynie część wymaganych dokumentów (wyciągi z dwóch kont w PKO B.P.). Następnie, przy piśmie z dnia 16 stycznia 2012 r. skarżąca nadesłała do Sądu kserokopie faktury za telefon komórkowy (za miesiąc grudzień, w kwocie 163,68 zł.). Ponownie nadesłała wyciągi z rachunków bankowych. Pismem z dnia 20 stycznia 2012 r. skarżąca została wezwana do nadesłania kopii umowy kredytu "własny kąt" oraz pozostałych kredytów, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożenia oświadczenia, gdzie i w ramach jakiego stosunku prawnego skarżąca aktualnie mieszka. W. N. - w odpowiedzi na wezwanie – podała, że obecnie nie posiada umowy własny kąt, ponieważ przebywa "w różnych miejscach i dokumenty też ma w różnych miejscach przechowywane". Nadesłała zaś wyciąg z rachunku prowadzonego w Banku PKO B.P. (z którego wynika jej zdaniem wysokość raty kredytu zaciągniętego w ramach Programu "własny kąt"), umowę o przyznanie limitu kredytowego na karcie kredytowej VISA Castorama (do kwoty 3600 zł.) oraz wyciąg z rachunku karty kredytowej Citibank – Plus Silver (saldo zadłużenia 625,17 zł., minimalna kwota do spłaty 432,72 zł.).. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podaje, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie ma jakichkolwiek nieruchomości mieszkaniowych, a jednocześnie jako jedno ze źródeł wydatków podaje spłatę kredytu "własny kąt". Jako adres zamieszkania podaje lokal nr [...], znajdujący się w W. przy ul. [...], to jest lokal, którego dotyczy postępowanie. Inny adres skarżącej - w innej miejscowości - podany jest np. na dowodzie spłaty raty z karty katedrowej. Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych i sądowych sprawy skarżąca zamieszkuje wraz z bratankiem (M. L.), który się nią opiekuje, a A. L. (żona M. L.) utrudniać ma jemu oraz W. N. zamieszkiwanie w lokalu znajdującym pod podanym wyżej adresem. Z akt sądowych wynika również, że korespondencja kierowana do skarżącej na podawany przez nią adres zamieszkania za każdym razem odbierana była po awizowaniu przez M. L. (karty nr 13, 18 i 31, 34 akt sądowych). Nienadesłanie przez skarżącą kopii umowy kredytu "własny kąt" oraz oświadczenia w sprawie aktualnego zamieszkiwania, uniemożliwiła wyjaśnienie rozbieżności, które jawią się przy porównaniu wskazanych wyżej informacji. Wobec niewykonania przez W. N. wezwania z dnia 20 stycznia 2012 r. we wskazanym wyżej zakresie, niemożliwe jest mianowicie ustalenie, czy kredyt "własny kąt" został zaciągnięty w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącej, a w konsekwencji, czy koszty spłaty tego kredytu mogą być potraktowane jako konieczne koszty utrzymania. Wątpliwości budzi także wiarygodność oświadczenia, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Po drugie, strona wyjaśniła, ze posiada dwie karty kredytowe (limit kredytowy w Lukas Banku na kwotę 3600 zł. oraz w Citi handlowy – 5 300 zł.). Tymczasem wydatki ponoszone przez stronę na spłatę zaciągniętych kredytów i pożyczek nie mają pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 761/08. Niepublikowane. Dostępne: LEX nr 486700 oraz http://orzeczenia.nsa.gov.pl, z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 427/10, z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt I OZ 749/10 i z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt I OZ 535/10. Niepublikowane,. dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Już sam fakt korzystania przez W. N. z kilku kredytów sugeruje, że posiada ona zweryfikowaną przez profesjonalne instytucje finansowe, zdolność kredytową, a więc po uwzględnieniu podstawowych kosztów utrzymania jest w stanie zaoszczędzić część dochodu z przeznaczeniem na inne cele. Należy też zwrócić uwagę, że część obciążeń budżetu skarżącej stanowią spłaty karty kredytowej, która przecież umożliwia ponoszenie wydatków nie znajdujących pokrycia w posiadanych przez stronę środkach. Jak wynika z nadesłanego przez stronę wyciągu z rachunku karty kredytowej Visa Castorama, zadłużenie karty na 31 grudnia 2011 r. wyniosło 1.260,32 zł, przy przyznanym limicie 3.600,00 zł. Dostępne środki wyniosły 2 341,00 zł., a wymagana splata to 180, 71 zł. Z kolei jak wynika z wyciągu z rachunku karty kredytowej Citibank- Plus Silver zadłużenie karty na 12 stycznia 2012 r. wyniosło 625,17 zł. W tej sytuacji niemożliwe jest ustalenie rzeczywistego stanu majątkowego skarżącej, oraz ustalenie, czy całość wykazanych przez nią miesięcznych obciążeń budżetu domowego, to niezbędne wydatki. W konsekwencji niemożliwe jest ustalenie rzeczywistych możliwości płatniczych strony. Jak już nadmieniono, wątpliwości budzi też oświadczenie o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa domowego. Należy podkreślić, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu rodzinnego, stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Przy czym brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. Z treści art. 246 § 1 ppsa jednoznacznie bowiem wynika, że to na stronie postępowania ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku. Dokonanie pełnej oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych W. N., a tym samym przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie będzie zatem możliwe. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.