IV SA/Wa 1634/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-31

Skład orzekający: Agnieszka Góra - Błaszczykowska, Aneta Dąbrowska, Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza prawo własności poprzez ustalenie zbyt restrykcyjnych warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a także czy jest zgodna z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uznał, że ustalenia dotyczące minimalnej powierzchni i szerokości frontu działki budowlanej dla terenu 23 MW naruszają prawo własności skarżących, ponieważ wykluczają możliwość zagospodarowania ich nieruchomości zgodnie z planem w granicach ich obecnej własności. Ponadto, sąd uznał za zasadne zarzuty dotyczące niezgodności planu z ustaleniami studium w zakresie przeznaczenia działki o nr [...] pod usługi oświatowe (teren 25 UOp), co również stanowiło naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżące wniosły skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym naruszenie prawa własności poprzez zbyt restrykcyjne warunki zabudowy oraz niezgodność planu ze studium uwarunkowań. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżące wniosły skargę do WSA, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały w całości lub w części dotyczącej ich nieruchomości. Organ obrony w odpowiedzi na skargę uznał zarzuty za niezasadne, wskazując na władztwo planistyczne gminy i dopuszczalność określonych rozwiązań. Skarżące ostatecznie zmodyfikowały swoje żądania, ograniczając zakres zaskarżenia do konkretnych działek i przepisów planu.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki o nr ewidencyjnym [...]; stwierdził nieważność § 4 ust. 3 w zakresie symbolu "25 UOp" i § 42 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki o nr ewidencyjnym [...]; orzekł, że zaskarżona uchwała w części określonej w pkt I i II wyroku nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; zasądził od Rady W. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 574 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi H. K. i E. G. na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 zaskarżonej uchwały – w części dotyczącej działki o nr ewidencyjnym [...] z obrębu [...]; II. stwierdza nieważność § 4 ust. 3 w zakresie symbolu [...] i § 42 zaskarżonej uchwały – w części dotyczącej działki o nr ewidencyjnym [...] z obrębu [...]; III. zaskarżona uchwała w części określonej w pkt I i II wyroku nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; IV. zasądza od Rady W. na rzecz skarżących H. K. i E. G. solidarnie kwotę 574 (pięćset siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego E. G. i H. K. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady W. Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru U. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Pismem z 2 czerwca 2009r. skarżące wezwały Radę W. (zwaną dalej: Radą) do usunięcia naruszenia prawa wyżej opisaną uchwałą (zwaną dalej: planem). Wezwanie złożono w biurze Rady 3 czerwca 2009r. W wezwaniu skarżące zarzuciły naruszenie: 1) art. 20 ust. 1 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [(Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) - dalej w skrócie: u.p.z.p.] przez błędne zastosowanie skutkujące uznaniem, iż stwierdzenie zgodności miejscowego planu z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W. uchwalonego uchwałą nr [...] Rady W. z [...] października 2006r. (zwanej dalej: studium) może zostać podjęte w uchwale w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pomimo, że Rada przed uchwaleniem planu miała obowiązek podjęcia odrębnej, wcześniejszej uchwały stwierdzającej zgodność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium, co stanowi naruszenie zasad i trybu sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez powołanie w planie uchwały Rady z [...] października 2006r. nr [...] w sprawie studium pomimo, że uchwała ta w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 września 2007 r. (sygn. akt IV SAM/a 434/07) w przedmiocie stwierdzenia nieważności tejże uchwały została w dniu [...] kwietnia 2008 r. uzupełniona uchwałą Rady nr [...], która w planie nie została powołana; 3) art. 11 pkt 12 u.p.z.p. przez dokonanie zmian w treści studium - uchwałą Rady z [...] kwietnia 2008 r., uzupełniającą uchwałę Rady z [...] października 2006 r. w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W. - po rozpatrzeniu uwag; 4) art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1,2 i 3 Konstytucji RP przez naruszenie prawa własności skutkujące ustaleniem dla terenów: - 23 MW w § 40 pkt 2 ppkt 4, iż najmniejsza dopuszczalna powierzchnia działki budowlanej ma wynosić 6 500 m2 oraz w § 40 pkt 2 ppkt 5, iż najmniejsza dopuszczalna szerokość frontu działki budowlanej ma wynosić 90 m pomimo, że żadna z nieruchomości objętych w planie terenem 23 MW nie ma przewidzianej powierzchni oraz szerokości frontu umożliwiającego zabudowę, co implikuje brak uwzględnienia interesu właścicieli nieruchomości przy ustalaniu zasad zagospodarowania i zabudowania terenu o symbolu 23 MW, zwłaszcza, że Rada nie podjęła uchwały w przedmiocie przystąpienia do scalania i podziału nieruchomości, zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, - 24 ZPc-j w § 41 pkt 2 ppkt 3, iż ciąg pieszy będzie miał szerokość minimum 3 m, natomiast z załączników (map) do planu wynika, iż ciągi piesze będą miały około 30 metrów pomimo, że brak jest jakichkolwiek racjonalnych podstaw do projektowania tak szerokich ciągów i nadmiernego wkraczania w prawo własności chcąc zrealizować zmierzenia ustalone w planie, - 25 UOp w § 42 w pkt 1 i 2 przeznaczenia pod publiczne usługi oświaty, realizację szkoły podstawowej z terenami sportowymi, dopuszczenie realizacji przedszkola oraz poradni psychologiczno-pedagogicznej, co oznacza, że uchwalono zbyt szczegółowe warunki zagospodarowania terenu oraz przede wszystkim, że przedmiotowy zapis godzi w prawo własności i znacząco zmniejsza walory ekonomiczne nieruchomości. 2. Rada nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. 3. E. G. i H. K. w dniu 30 lipca 2009r., za pośrednictwem Rady, wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na plan, którą uzupełniły pismami z 30 września 2009r. i 27 października 2011r. Wówczas zażądały stwierdzenia nieważności zaskarżonego planu w całości, względnie stwierdzenia nieważności zaskarżonego planu w części dotyczącej działek o nr ew. [...] w obrębie [...] oraz [...] i [...] w obrębie [...], a nadto stwierdzenia, że zaskarżony plan nie może być wykonywany do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądzenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego prawem przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Żądanie to zmodyfikowały w piśmie z 27 października 2011 r. - wnosząc o stwierdzenie nieważności planu w całości. Skarżące zaskarżonemu planowi zarzuciły naruszenie: 1) tożsame w swojej treści z naruszeniami wymienionymi w pkt 1, 2 i 3 wezwania do usunięcia naruszenia prawa; 2) art. 20 ust. 1 w związku z art. 14 ust 5 w związku z art. 15 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 u.p.z.p.: - przez podjęcie uchwały stwierdzającej zgodność planu miejscowego z ustaleniami studium, pomimo że zgodność ta faktycznie nie występuje, bowiem w zaskarżonym planie teren o symbolu 24 ZPc-j nie pokrywa się z terenami określonymi w studium symbolem ZP1, co implikuje jednoznaczne stwierdzenie, że naruszono ustalenia studium, czym naruszono wymogi dotyczące zasad i trybu sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego, - przez ustalenie dla nieruchomości skarżących obszaru o symbolu 24 ZPc-j tereny ciągów pieszo- rowerowych w zieleni urządzonej o minimalnej powierzchni biologicznie czynnej 70 %, pomimo, że obszar ten w studium nie jest przeznaczony na tereny zieleni urządzonej; 5) art. 1 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 6 ust 1 i 2 u.p.z.p. i art. 140 Kodeksu cywilnego oraz art. 21 ust. 1 i 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP przez naruszenie prawa własności, skutkujące ustaleniem dla terenu 23 MW w: - § 40 pkt 2 ppkt 4, iż najmniejsza dopuszczalna powierzchnia działki budowlanej ma wynosić 6 500 m2 oraz w § 40 pkt 2 ppkt 5, iż najmniejsza dopuszczalna szerokość frontu działki budowlanej ma wynosić 90 m pomimo, że żadna z nieruchomości objętych w planie terenem 23 MW nie ma przewidzianej powierzchni oraz szerokości frontu umożliwiającego zabudowę, co implikuje brak uwzględnienia interesu właścicieli nieruchomości przy ustalaniu zasad zagospodarowania i zabudowania terenu o symbolu 23 MW, zwłaszcza, że Rada nie podjęła uchwały w przedmiocie przystąpienia do scalania i podziału nieruchomości, zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, - § 40 pkt 4 ppkt 2 d, iż odprowadzenie wód odpadowych nastąpi poprzez kanał deszczowy położony w ulicy 40.7 KDL oraz projektowany kanał deszczowy w liniach rozgraniczających terenu ciągu pieszo- rowerowego 24 ZPc-j, ulicy 40.23 KDD, pomimo, że część nieruchomości objętych obszarem 23MW (m. in. działki nr [...] i [...]) nie ma dostępu do ciągu pieszo- rowerowego oraz ulicy 40.7 KDL i ulicy 40.23 KDD, co skutkować będzie koniecznością odprowadzania wód opadowych przez nieruchomość skarżących, - § 40 pkt 4 ppkt 4 a, iż zaopatrzenie w ciepło z miejskiej sieci cieplnej nastąpi poprzez rozbudowę sieci cieplnej, położonej w terenie ciągu pieszo-rowerowego 24 ZPc-j, pomimo, że część nieruchomości objętych obszarem 23MW (m. in. działki nr [...] i [...]) nie ma dostępu do ciągu pieszo- rowerowego, co skutkować będzie koniecznością rozbudowy sieci cieplnej z wykorzystaniem nieruchomości skarżących, - § 40 pkt 4 ppkt 5 lit. a, iż zaspokajanie zapotrzebowania na energię elektryczną nastąpi poprzez rozbudowę sieci elektroenergetycznej w liniach rozgraniczających ciągu pieszego 24 ZPc-j, pomimo, że część nieruchomości objętych obszarem 23MW (m. in. działki nr [...] i [...]) nie ma dostępu do ciągu pieszo- rowerowego, co skutkować będzie koniecznością wykorzystania nieruchomości skarżących; 6) art. 1 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 6 ust 1 i 2 u.p.z.p. oraz art. 21 ust. 1 i 64 ust. 1,2 i 3 Konstytucji RP przez naruszenie prawa własności, skutkujące ustaleniem dla terenu 24 ZPc-j w § 41 pkt 2 ppkt 3, iż ciąg pieszy będzie miał szerokość minimum 3 m, natomiast z załączników (map) do planu wynika, iż ciągi piesze będą miały około 30 metrów pomimo, że brak jest jakichkolwiek racjonalnych podstaw do projektowania tak szerokich ciągów i nadmiernego wkraczania w prawo własności chcąc zrealizować zmierzenia ustalone w planie; 7) art. 1 ust. 2 pkt 6 i 7 w związku z art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. oraz art. 21 ust. 1 i 64 ust. 1 Konstytucji RP przez ustalenie dla terenu 25 UOp w § 42 w pkt 1 i 2 przeznaczenia pod publiczne usługi oświaty, realizację szkoły podstawowej z terenami sportowymi, dopuszczenie realizacji przedszkola oraz poradni psychologiczno - pedagogicznej, co oznacza, że uchwalono zbyt szczegółowe warunki zagospodarowania terenu oraz przede wszystkim, że przedmiotowy zapis godzi w prawo własności i znacząco zmniejsza walory ekonomiczne nieruchomości. 4. Rada W. - w odpowiedzi na skargę - stwierdziła, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i wniosła o jej oddalenie. Zdaniem Rady pogląd o konieczności podejmowania odrębnej uchwały o stwierdzeniu zgodności projektu planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego terenu gminy nie jest w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolity, w wyroku zaś z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 1863/06 Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił stwierdzanie takiej zgodności zarówno odrębną uchwałą, jak i we wstępnej części uchwały dotyczącej uchwalenia planu miejscowego, co oznacza brak podstaw do kwestionowania takiego sposobu stwierdzenia zgodności projektu planu miejscowego ze studium, zawartego w zaskarżonej uchwale. Zdaniem Rady na legalność zaskarżonej uchwały nie rzutuje również brak powołania zmiany uchwały dotyczącej studium, skoro nie wiąże się to z sankcją nieważności uchwały dotyczącej planu miejscowego, której treść przesądzają przede wszystkim zapisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 11 pkt 12 u.p.z.p. skoro przepis ten dotyczy procedury tworzenia studium, a nie projektu planu miejscowego. Z kolei odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa dotyczących ochrony własności Rada wskazała, iż właśnie ustalenia planu miejscowego kształtują sposób wykonywania prawa własności skutkujące częstokroć ograniczeniem tego prawa dla zabezpieczenia potrzeb interesu publicznego obligatoryjnie uwzględnianego w planowaniu przestrzennym z mocy art. 4 ust. 1 u.p.z.p. Dodatkowo Rada podniosła, iż na terenach 23 MW, 24 ZP c-j i 25 Uop leży wyłącznie działka nr [...] z obrębu [...], a nie inne jeszcze działki wymienione w skardze. Nadto niewielki fragment ww działki leży także na drodze lokalnej 40.7KDL. Działka o nr [...] z obrębu [...] leży na terenie 40.7 KDL (tereny dróg lokalnych), podobnie jak działka o nr [...] z obrębu [...]. Poza tym działka nr[...] pomimo swojej szerokości (39 m) i wielkości (ok. 4,5 tys. m2) tylko w części może zostać zagospodarowana zgodnie z ustaleniami dla terenu 23 MW. Inny sposób zabudowy, niezgodny z planem, uniemożliwi zabudowę działek sąsiednich, tj. działki o nr [...] i pozostałe działki będą bez możliwości zabudowy według ustaleń dla terenu 23 MW, zaś działka o nr [...] pozostanie bez dojazdu i być może także bez możliwości zabudowy. Przepis § 2 pkt 17 planu zawiera definicję działki budowlanej, gdyż istniejące działki powstały z podziałów rolnych a ich wielkości, cechy geometryczne i dostęp do dróg publicznych (istniejących i projektowanych) nie spełniają wymogów realizacji na pojedynczych działkach zabudowy wielorodzinnej i uniemożliwiają one także zabudowę kwartałów w sposób spójny z już istniejącym zagospodarowaniem i w zgodności z zapisami obowiązującymi w tym względzie. Jedynie nieruchomość gruntowa składająca się z kilku istniejących działek ewidencyjnych o wielkości ustalonej w planie umożliwi zabudowę zgodną z ustaleniami planu i przepisami odrębnymi w tym zakresie. Ustalone w planie wielkości i cech geometrycznych działki budowlanej, a także dostępność komunikacyjna i infrastrukturalna umożliwi prawidłowe i racjonalne wykorzystanie całego terenu 23 MW, tak aby powstał zespół zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami w pierzei, podjazdami, dojściami pieszymi, parkingami, śmietnikami, placami zabaw dla dzieci czy też zielenią urządzoną - stosownie do obowiązujących przepisów w tym zakresie i ładem przestrzennym. 4. Skarżące, działające przez profesjonalnych pełnomocników, w dwóch pismach z 10 stycznia 2012r. ostatecznie zmodyfikowały i ograniczyły zarzuty oraz żądania skargi. Podniosły również, iż działka nr [...] została podzielona m. in. na działki o nr [...],[...] i [...]. Zatem wskazały, iż zaskarżają plan w części dotyczącej ww działek i w efekcie zarzuciły naruszenie: 1) art. 20 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 5, art. 15 ust. 1 i art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez stwierdzenie zgodności planu z ustaleniami studium pomimo, że zgodność ta faktycznie nie występuje, bowiem w skarżonej uchwale teren o symbolu 24 ZPc-j nie pokrywa się z terenami określonymi w studium symbolem ZP1, co implikuje jednoznaczne stwierdzenie, iż naruszono ustalenia studium, czym naruszono wymogi dotyczące zasad i trybu sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego; przez ustalenie dla nieruchomości skarżących obszaru o symbolu 24 ZPc-j - jako tereny ciągów pieszo - rowerowych w zieleni urządzonej o minimalnej powierzchni biologicznie czynnej 70 %, pomimo, że obszar ten w studium nie jest przeznaczony na tereny zieleni urządzonej; 2) art. 20 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4, art 14 ust. 5, art. 15 ust. 1 i art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez brak zgodności ustaleń planu miejscowego z ustaleniami studium, przez oczywiste rozbieżności dotyczące ustaleń studium i planu, tj. obszaru o symbolu 25 UOp (§ 42 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 - usługi oświaty), w obrębie którego znajduje się nieruchomość skarżących. Nieruchomość skarżących położona jest w obszarze studium oznaczonym symbolem M1.20, który to symbol oznacza teren o przewadze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, na którym ustala się priorytet dla lokalizacji funkcji mieszkaniowej i niezbędnych inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej. Zaś z porównania mapy planu miejscowego z rysunkiem 25 studium wynika, iż nieruchomość skarżących nie jest objęta ustaleniem pozwalającym na lokowanie inwestycji planowanego rozwoju budownictwa mieszkaniowego w zakresie infrastruktury społecznej, w szczególności oświaty i kultury; 3) art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. oraz art. 140 Kodeksu cywilnego i art. 21 ust. 1 i 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP, przez nieuwzględnienie, iż plan narusza prawo własności skarżących przez: - ustalenie dla terenu 23 MW (działka nr [...]) w planie, tj. w § 40 ust. 4 pkt 2 d, iż odprowadzenie wód odpadowych nastąpi przez kanał deszczowy położony w ulicy 40.7 KDL oraz projektowany kanał deszczowy w liniach rozgraniczających terenu ciągu pieszo -rowerowego 24 ZPc-j, ulicy 40.23 KDD, - ustalenie dla terenu 23 MW w planie, tj. w § 40 ust. 4 pkt 4 a, iż zaopatrzenie w ciepło z miejskiej sieci cieplnej nastąpi przez rozbudowę sieci cieplnej położonej w terenie ciągu pieszo - rowerowego 24 ZPc-j, - ustalenie dla terenu 23 MW w planie, w § 40 ust. 4 pkt 5 a, iż zaspokajanie zapotrzebowania na energię elektryczną nastąpi przez rozbudowę sieci elektroenergetycznej w liniach rozgraniczających ciągu o symbolu 24 ZPc-j, - ustalenie dla terenu 23 MW w planie, tj. w § 40 ust 4 pkt 6 a, iż dostęp do telefonicznych połączeń kablowych ustala się przez realizację kanalizacji telekomunikacyjnej w terenie ciągu pieszo - rowerowego 24 ZPc-j oraz ulicy 40.23 KDD, - nakaz podłączenia nieruchomości skarżących do infrastruktury technicznej od strony sieci projektowanych w ścieżce rowerowej terenu 24 ZPc-j, - nakaz zaopatrzenia w media cudzych nieruchomości za pośrednictwem terenu o symbolu 24 ZPc-j, a więc za pośrednictwem nieruchomości skarżących, - ustalenie dla terenu 25 UOp w planie, tj. w § 42 ust. 4 pkt 2 b, iż odprowadzanie ścieków sanitarnych nastąpi przez kanał sanitarny położony w liniach rozgraniczających ulicy 40.23 KDD oraz projektowany w liniach rozgraniczających ciągu pieszo - rowerowego 24 ZPc-j, - ustalenie dla terenu 25 UOp w planie, tj. w § 42 ust. 4 pkt 2 d, iż odprowadzanie wód deszczowych nastąpi przez kanał deszczowy położony w liniach rozgraniczających ulicy 40.23 KDD oraz projektowany w liniach rozgraniczających ciągu pieszo - rowerowego 24 ZPc-j, - ustalenie dla terenu 25 UOp w planie, tj. w § 42 ust. 4 pkt 3 b, iż zaopatrzenie w gaz z gazociągu średniego ciśnienia położonego w liniach rozgraniczających ulicy 40.3 KDG, nastąpi po wybudowaniu sieci w liniach rozgraniczających w ciągu pieszo - rowerowego w zieleni urządzonej 24 ZPc-j oraz ulicy 40.7 KDL, 40.8 KDL, 40.23 KDD, - ustalenie dla terenu 25 UOp w planie, tj. w § 42 ust. 4 pkt 4 a, iż dostarczenie ciepła z miejskiej sieci cieplnej nastąpi w planowanej w liniach rozgraniczających ciągu pieszo - rowerowego 24 ZPc-j oraz po rozbudowie w ulicy 40.11 KDL, - ustalenie dla terenu 23 MW (działka nr [...]) w § 40 ust 2 pkt 4 planu, iż najmniejsza dopuszczalna powierzchnia działki budowlanej ma wynosić 6.500 m2 oraz w § 40 ust 2 pkt 5, iż najmniejsza dopuszczalna szerokość frontu działki budowlanej ma wynosić 90 metrów pomimo że żadna z nieruchomości objętych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego terenem 23 MW nie ma przewidzianej powierzchni oraz szerokości frontu umożliwiającego zabudowę, co implikuje brak uwzględnienia interesu właścicieli nieruchomości przy ustalaniu zasad zagospodarowania i zabudowania terenu o symbolu 23 MW, - ustalenie dla terenu 25 UOp (działka nr [...]) w § 42 ust. 2 pkt 6 planu, iż teren w liniach rozgraniczających stanowi jedną działkę budowlaną, co implikuje brak uwzględnienia interesu właścicieli nieruchomości przy ustalaniu zasad zagospodarowania i zabudowy terenu o symbolu 25 UOp, - ustalenie dla terenu 23 MW (działka nr [...]) w planie w § 40 ust. 3 pkt 1 i 2, iż ustala się obsługę komunikacyjną terenu ulicami 40.7 KDL, 40.23 KDD oraz zakazuje się zajazdów na teren z ulicy 40.9 KDL, - ustalenie dla terenu 23 MW w § 40 ust. 3 pkt 1 i 2 planu (działka nr [...]), iż obsługa komunikacyjna terenu będzie się odbywała ulicami 40.7 KDL i 40.23 KDD, przy jednoczesnym zakazie zjazdów na teren skarżących z ulicy 40.9 KDL, pomimo, że na nieruchomości skarżących plan miejscowy dopuszcza możliwość zabudowy, uniemożliwiając jednocześnie obsługę komunikacyjną, - ustalenie dla terenu 24 ZPc-j w § 41 (działka nr: [...]) ciągów pieszo- rowerowych w zieleni urządzonej pomimo, że brak jest jakichkolwiek racjonalnych podstaw do projektowania tak szerokich ciągów (30 metrów) i nadmiernego wkraczania w prawo własności chcąc zrealizować zmierzenia ustalone w planie; 6) art. 1 ust. 2 pkt 6 i 7 w zw. z art 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p. oraz art. 21 ust. 1 i 64 ust. 1 Konstytucji RP przez ustalenie dla terenu 25 UOp w § 42 w ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 oraz w § 4 ust. 3 w zakresie wyrazów "25 UOp" (działka nr [...]), przeznaczenia pod publiczne usługi oświaty, realizację szkoły podstawowej z terenami sportowymi, dopuszczenie realizacji przedszkola oraz poradni psychologiczno-pedagogicznej, co oznacza, że uchwalono zbyt szczegółowe warunki zagospodarowania terenu oraz przede wszystkim, że przedmiotowe postanowienie godzi w prawo własności i znacząco zmniejsza walory ekonomiczne nieruchomości. Skarżące, opierając się na powyższych zarzutach, wniosły o: 1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie: - § 4 ust. 3 wyrazy "25 UOp" oraz § 42 ust. 1, § 42 ust. 2 pkt 1 w części dotyczącej działki nr [...], - § 40 ust. 2 pkt 4 w części dotyczącej działki nr [...], - § 42 ust. 2 pkt 6 w części dotyczącej działki nr [...], - § 40 ust. 2 pkt 5 w części dotyczącej działki nr [...], - § 40 ust. 3 pkt 1 i 2 w części dotyczącej działki nr [...], - § 40 ust. 4 pkt 2, 4 a, 5 a, 6 a w części dotyczącej działki [...], - § 42 ust. 4 pkt 2 b, 2 d, 3 b, 4 a w części dotyczącej działki nr [...], - § 12 ust. 1 pkt 4 wyrazy: "24 ZPc-j", § 15 ust. 3 pkt 1, § 41 w części dotyczącej działki nr [...] i w odniesieniu do całego terenu 24 ZPc-j; 2) stwierdzenie, że zaskarżona uchwała nie może być wykonywana do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm prawem przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W pismach ograniczających skargę skarżące również zauważyły, iż ustalenia § 40 ust. 2 pkt 4 i 5, § 42 ust. 1 i 2 pkt 1, 2 6 planu zostały uznane za niezgodne z prawem już w sprawach o sygn.: IV SA/Wa 1963/08, II OSK 1275/09, IV SA/Wa 127/10, IV SA/Wa 2074/09, co uzasadnia wniosek o analogiczne rozstrzygnięcie w niniejszym postępowaniu w stosunku do nieruchomości skarżących. 5. Dodatkową argumentację na poparcie postawionych zarzutów i ich uzasadnienia skarżące przedstawiły jeszcze w piśmie procesowym z 12 stycznia 2012r. i załączniku do protokołu rozprawy z 16 stycznia 2012r. Uzupełnienia również zajmowanego dotychczas stanowiska dokonał organ w piśmie z 4 stycznia 2012r. i załączniku do protokołu rozprawy z 18 stycznia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Procedura planistyczna poprzedzająca zaskarżony plan toczyła się według przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązującej od dnia 11 lipca 2003r., jako że Rada uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu podjęła w dniu [...] maja 2006r. 1. Uprawnienie dla skarżących do zaskarżenia przedmiotowej uchwały wynikało z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminy (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zm.). Norma ta stanowi, iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W przypadku, gdy wniesienie skargi ma być poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 52 § 4 w zw. z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a. Z powyższego należy wywieść, iż przesłankami formalnymi i dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będącego prawem miejscowym, czyli uchwałę podjętą przez organ gminy z zakresu administracji publicznej są: 1) poprzedzenie skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa; 2) wniesienie skargi w terminie określonym w art. 53 § 2 P.p.s.a.; 3) posiadanie interesu prawnego i jego naruszenie. Z opisanego stanu i akt sprawy wynika, iż skarżące pismem z 2 czerwca 2009r. wezwały Radę do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to wpłynęło do Rady 3 czerwca 2009r. i Rada pozostawiła je bez odpowiedzi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżące wniosły drogą pocztową 30 lipca 2009r. (wyjaśnienie organu + koperta - k. 72 i 73 akt sprawy IV SA/Wa 1399/09), zatem w terminie sześćdziesięciu dni licząc od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Przytoczone fakty dowodzą, iż skarżące spełniły dwa pierwsze z ww warunków uprawniających do zaskarżenia planu do sądu administracyjnego. W dalszej części uzasadnienia wymaga rozważenia trzeci, a zarazem ostatni z warunków dopuszczalności skargi, mianowicie posiadanie interesu prawnego i jego naruszenie ustaleniami planu. Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest norma prawa materialnego. Naruszenie tego interesu następuje więc wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (wyrok NSA z 19.06.2009r., sygn. akt II OSK 205/09). W orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że interes prawny w postępowaniu planistycznym ma niewątpliwie właściciel nieruchomości, którego interes znajduje ochronę w przepisach prawa cywilnego (wyrok NSA z 29.12.1999 r., sygn. akt IV SA 1501/99). Bez wątpienia źródłem interesu prawnego skarżących są przepisy prawa materialnego - cywilnego dotyczące prawa własności. Skarżące w chwili obecnej są bowiem właścicielkami działek: - nr [...] położonej na terenie objętym ustaleniami planu o symbolu 23 MW, - nr [...] położonej na terenie objętym ustaleniami planu o symbolu 24 ZPc-j, - nr [...] położonej na terenie objętym ustaleniami planu o symbolu 25 Uop w obrębie [...]. Działki te przed podziałem wchodziły w skład działki nr [...] położonej przy ul. [...] w W. Wspomniane prawo skarżących wynika z ostatecznej i prawomocnej decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] listopada 2008r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z [...] grudnia 2007r. o zwrocie m. in. działki nr [...]. Wspomniana prawomocność jest następstwem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2011 r. (sygn. akt I OSK 582/10) poprzedzonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 października 2009r. (sygn. akt I SA/Wa 67/09). W tym miejscu należy jeszcze zauważyć, iż przedmiotowe postępowanie w okresie od dnia 14 grudnia 2009r. do dnia 19 października 2011 r. było zawieszone pod sygn. akt IV SA/Wa 1399/09, gdyż na dzień wniesienia skargi nie wyjaśniony był interes prawny skarżących. Niewątpliwie również przedstawionymi w stanie sprawy ustaleniami planu doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących. 1. W ocenie Sądu naruszenie interesu prawnego skarżących zaskarżonym planem w zakresie przedstawionym poniżej nastąpiło zgodnie z prawem i nie było wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień, czyli tzw. władztwa planistycznego oraz nie wiązało się z naruszeniem zasad i trybu sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego wynikających z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tym względzie za niezasadny należało uznać zarzut dotyczący działki skarżących nr [...], a związany z naruszeniem prawa w zakresie ustaleń planu oznaczonych symbolem 24 ZPc-j i kwestionowanej przez skarżących z tego zakresu treści § 41, § 15 ust. 3 pkt 1 i § 12 ust. 1 pkt 4 w zakresie wyrazu "24 ZP-c-j" zaskarżonej uchwały i naruszeniem ustaleń studium z racji tego, iż teren o symbolu 24 ZPc-j nie pokrywa się z terenami określonymi w studium symbolem ZP1 i ustalono dla niego minimalną powierzchnię biologicznie czynną 70 % pomimo, że obszar ten w studium nie jest przeznaczony na tereny zieleni urządzonej. Wspomniana działka gruntu położona jest w obszarze oznaczonym w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W. uchwalonym uchwałą nr [...] Rady W. z [...] października 2006r., obowiązującym na datę uchwalenia planu, symbolem M1.20 - określonym jako teren o przewadze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, na którym ustala się priorytet dla lokalizowania funkcji mieszkaniowej i niezbędnych inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej (str. 104 studium). Natomiast w planie działka skarżących nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym 24 ZPc-j (§12 ust. 1 pkt 4 planu). Według ustaleń planu, konkretnie § 4 ust. 1 pkt 16, tereny oznaczone symbolem ZPc-j są terenami przeznaczonymi na ciągi pieszo - rowerowe w zieleni urządzonej. Z przytoczonych wyżej zapisów nie można wywodzić, iż zapisy planu w zakresie wyżej wskazanym są niezgodne z zapisami studium, w tym i dlatego, że teren o symbolu 24 ZPc-j nie pokrywa się z terenami określonymi w studium symbolem ZP1. Rozważając ten aspekt sprawy należy wyjść od normy art. 3 ust. 1 u.p.z.p., która stanowi, iż kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy należy do zadań własnych gminy. Formą realizacji tego obowiązku jest planowanie przestrzenne dokonywane przez organy gminy na zasadach i w trybie określonych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. I tak, w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rada gminy sporządza - dla całego obszaru w granicach administracyjnych gminy - studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (art. 9 ust. 1 i ust. 3 oraz następne u.p.z.p.). Z kolei w celu ustalenia przeznaczenia terenów, w tym dla inwestycji celu publicznego, oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i warunków zabudowy rada gminy sporządza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (art. 4 ust. 1 oraz art. 14 i następne u.p.z.p.). Plan miejscowy - stosownie do art. 14 ust 8 u.p.z.p. - jest aktem prawa miejscowego, w przeciwieństwie do studium, które - zgodnie z art. 9 ust. 5 u.p.z.p. - nie jest aktem prawa miejscowego, niemniej jednak ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4 u.p.z.p.). Studium jest dokumentem o charakterze ogólnym, wyznaczającym kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów dla obszaru w granicach administracyjnych gminy. Skonkretyzowanie w przestrzeni założeń studium następuje na etapie prac nad miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego przy uwzględnieniu stanu rzeczywistego zagospodarowania danego terenu. Samo więc studium jest aktem elastycznym, który stwarzając normy planowania pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych. Taka też sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Teren M1.20 obejmuje nie tylko działkę skarżących, ale znacznie większy obszar. W studium tylko ogólnie podano, że teren, na którym m. in. znajduje się działka skarżących jest terenem "o przewadze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej". Już samo to sformułowanie pozwala stwierdzić, że wskazano jedynie podstawowe przeznaczenie tego terenu. W tej sytuacji możliwe było więc uszczegółowienie tego zapisu studium w planie. Tego rodzaju określenie funkcji terenu nie wyłączało i nie wyłącza urządzenia na tym obszarze terenów ciągów pieszo - rowerowych w zieleni urządzonej. Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej to nie tylko tereny przeznaczone pod budowę mieszkań, ale również związane z nimi tereny o walorach estetycznych, rekreacyjnych, służące nie tylko lokalnej społeczności, ale i ogółowi społeczeństwa. Na terenach określonych w studium jako tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej konieczne i niezbędne są bowiem takie elementy zagospodarowania terenu jak: ścieżki piesze i rowerowe, chodniki, zieleń - trawniki i szpalery drzew. Przeznaczenie terenu pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne nie może oznaczać bowiem, iż budynki takie mają być jedynymi obiektami na danym terenie. Ukształtowanie ciągów pieszo - rowerowych w zieleni urządzonej służy nie tylko ochronie środowiska, ale także zapewnieniu przyjaznych dla ludzi terenów zamieszkiwania. Zwłaszcza, gdy takie założenie jest zgodnie z innymi ustaleniami studium, które wskazują, iż główne kierunki zmian i przekształceń w strefie miejskiej dla obszarów zabudowy wymagają realizacji w zagospodarowaniu przestrzennym ochrony i modernizacji istniejącej zieleni osiedlowej oraz tworzenia nowych terenów ogólnodostępnej zieleni urządzonej (studium str. 102); dla kształtowania struktury przestrzennej terenów zieleni istotne jest podporządkowanie form zagospodarowania funkcjom przyrodniczym tworzenie optymalnych warunków zamieszkania, pracy i wypoczynku (studium str. 101); rozwój systemu dróg dla ruchu rowerowego będzie następować poprzez budowę samodzielnych dróg rowerowych, poprowadzonych w terenie niezależnie od układu drogowego. [...] Ponadto przewiduje się możliwość lokalizowania innych niż ustalone w studium dróg dla rowerów dla których opracowania studialne wykażą, iż jest to uzasadnione funkcjonalnie ¡technicznie (studium str. 142). W kontekście powyższych wyjaśnień odparcia wymaga również zarzut skarżących co do braku zgodności ustaleń studium z postanowieniami planu w części dotyczącej ustaleń dla terenu 24 ZPc-j - minimalnej powierzchni biologiczne czynnej 70% w sytuacji, gdy teren ten został oznaczony w studium symbolem M1.20 i dla terenów o symbolu M1 przewiduje 25-40% powierzchni biologicznie czynnej. Jak słusznie wskazał bowiem organ, w swoich wyjaśnieniach pisemnych stanowiących uzupełnienie odpowiedzi na skargę, studium ustala procent powierzchni biologicznie czynnej dla całego obszaru oznaczonego symbolem M1.20, a nie dla poszczególnych działek położonych na tym obszarze funkcjonalnym. Bilansowanie wymaganego % powierzchni biologicznie czynnej (25 - 40 %) następuje na etapie sporządzania projektu planu. Wyżej wymienione wskaźniki muszą zostać zbilansowane na całym obszarze oznaczonym w studium symbolem M1, zatem szczegółowe ustalenia dla terenów wydzielonych liniami rozgraniczającymi w planie miejscowym mogą przewidywać różne wartości powierzchni biologicznie czynnej. I tak plan może ustalić wydzielenia, na których % powierzchni biologicznie czynnej będzie niższy niż 25 %, a także takie: gdzie konieczne będzie pozostawienie 70 % czy 80 % powierzchni biologicznie czynnej. Zależy to każdorazowo od założeń kształtowania struktury urbanistycznej przyszłej zabudowy. W świetle powyższego nie można twierdzić, że ustalenia planu w tym zakresie naruszają ustalenia studium. W ocenie Sądu przedstawione uszczegółowienia zapisów studium uznać należy za dopuszczalne i za takie, które nie skutkują powstaniem niezgodności między studium a planem. Zdaniem Sądu przez objęcie działki skarżących nr [...] ustaleniami planu terenem o symbolu 24 ZPc-j nie doszło do przekroczenia tzw. władztwa planistycznego. Jak już wyżej podano podstawowym przeznaczeniem obszaru oznaczonego symbolem ZPc-j są tereny ciągów pieszo - rowerowych w zieleni urządzonej. Przyjęte rozwiązanie planistyczne - w ocenie Sądu - jest rozwiązaniem racjonalnym, albowiem analiza treści planu oraz załącznika graficznego (mapy) pozwala stwierdzić, że patrząc od strony ul. [...] w stronę ul. [...] widoczny jest zamysł takiego zagospodarowania terenu, by wśród terenów, w szczególności przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe (MW), usytuowane były tereny ZPc-j. Zatem jednym z elementów zagospodarowania służącym obsłudze tego obszaru było wyznaczenie terenu oznaczonego symbolem 24 ZPc-j, jako obejmującego realizację ciągu pieszo - rowerowego w zieleni urządzonej. Oznacza to, iż kwestionowana przez skarżące szerokość tego przeznaczenia (30 metrów) nie sprowadza się jedynie do zrealizowania ciągu pieszego, lecz obejmuje także ścieżkę rowerową i zieleń urządzoną po obu stronach ciągu pieszo - rowerowego. W takiej formie ciąg pieszo - rowerowy w zieleni urządzonej 24 ZPc-j stanowi kontynuację takiego samego ciągu zlokalizowanego na północ od ul. [...] oznaczonego symbolem 15 ZPc-j. W tym miejscu należy też zgodzić się ze stanowiskiem organu przedstawionym w pismach uzupełniających odpowiedź na skargę, odpierającym zarzut skarżących, że w studium nie wydzielono symbolem ZP.1 terenu stanowiącego przedłużenie ciągu 15 ZPc-j, iż brak takiego wydzielenia na rysunku studium oznacza, że decyzję co do przebiegu tego ciągu (stanowiącego powiązanie terenów mieszkaniowych z L.) pozostawiono do decyzji planu miejscowego. Przebieg ciągu na odcinku pomiędzy istniejącym centrum handlowym a zabudową mieszkaniową mógł zostać wyznaczony w ramach ustaleń studium, ponieważ jego przebieg był ściśle zdefiniowany przez ukształtowanie istniejącej już zabudowy. Natomiast tereny położone na południe od ul. [...] są niezabudowane, a usytuowanie przyszłej zabudowy oraz terenów i obiektów służących jej obsłudze zostało skonkretyzowane i przesądzone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Takie ustalenia zostały zatem dokonane w miejscowym planie U. przez ustalenia dotyczące usytuowania kwartałów zabudowy oraz przebiegu układu komunikacyjnego, a także terenów zieleni, w tym także kontynuacji przebiegu ciągu pieszo - rowerowego łączącego tereny zabudowy mieszkaniowej U. z L. W rozważanej kwestii Sąd podziela stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 27 kwietnia 2009r. (sygn. akt IV SA/Wa 1963/08) w podobnej przedmiotowo sprawie, następnie zaaprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 listopada 2009r. (sygn. akt II OSK 1275/09), iż tak określone przeznaczenie terenu jest możliwe do oceny jedynie przez pryzmat ustawowych granic uprawnień planistycznych gminy, ponieważ z żadnego przepisu obowiązującego prawa nie wynika w jakich miejscach można lokalizować ciągi pieszo - rowerowe w zieleni urządzonej, zwłaszcza w przypadku, gdy nie zostało to określone mianem celu publicznego. Według art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.p.z.p., w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się m. in. wymagania ochrony środowiska, przyjmując za podstawę przeznaczania terenów na określone cele ład przestrzenny i zrównoważony rozwój. Pojęcie zrównoważonego rozwoju według art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627, ze zm.) w zw. z art. 2 pkt 2 u.p.z.p. oznacza to taki rozwój społeczno - gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Jakkolwiek więc w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. wskazano na konieczność uwzględniania w planowaniu przestrzennych różnorakich elementów, w tym prawa własności, to jednak równoważnym elementem koniecznym do uwzględnienia w planowaniu przestrzennym jest także ochrona środowiska i zachowanie równowagi przyrodniczej w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb także poszczególnych społeczności, a nie tylko osób mających prawa do nieruchomości. Tereny znajdujące się mieście nie mogą być przeznaczane wyłącznie pod zabudowę mieszkaniową. Mieszkańcy miasta potrzebują trenów o różnym przeznaczeniu. Oczywistym jest, że w pewnych przypadkach istnieje konieczność przeznaczenia pod określone funkcje służące społeczeństwu nieruchomości, które są przedmiotem własności prywatnej. W interesie właściciela nieruchomości położonej w mieście leży możliwość jej zabudowy, gdyż tego rodzaju nieruchomości osiągają zazwyczaj najwyższą cenę. Nie jest jednak możliwe, by każda nieruchomość mogła zostać przeznaczona pod zabudowę. Nie ma bowiem wystarczającej ilości nieruchomości należących do gminy lub Skarbu Państwa, które mogłyby być przeznaczone pod realizację potrzeb wynikających z interesu społecznego. Z powyższych względów, wyznaczenie w zaskarżonej uchwale obszaru oznaczonego symbolem 24 ZPc-j, jako obejmującego realizację ciągu pieszo - rowerowego i zieleni urządzonej, w tym na nieruchomości skarżących, nie stanowi przekroczenia planistycznych uprawnień gminy określonych w art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.p.z.p., skoro służy to zapewnieniu funkcji przyrodniczej z jednoczesnym rozwojem ciągów komunikacyjnych o charakterze m. in. rekreacyjnym, estetycznym, kulturotwórczym i odgrywającym ważną rolę społeczną. Tym samym, omawiane ustalenie zaskarżonej uchwały wprawdzie narusza interes prawny skarżących, jako że ingeruje w sposób wykonywania przez nich własności działki gruntu o nr [...]. Naruszenie to jest jednak uprawnione, gdyż wynika z ustawowych uprawnień planistycznych gminy. Brak jest podstaw by uznać, że ingerencja w prawo własności skarżących w spornym rejonie była nierzeczywista lub też nieproporcjonalna do użytych środków. Ograniczenia te organ wprowadził w odpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego (tak również powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego). Innymi słowy wyznaczenie w zaskarżonej uchwale obszaru oznaczonego symbolem 24 ZPc-j, jako obejmującego realizację ciągu pieszo - rowerowego w zieleni urządzonej m. in. na działce skarżących, nie stanowi przekroczenia planistycznych uprawnień gminy określonych w art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. Jakkolwiek bowiem rację mają skarżące, że prawo własności - jest prawem chronionym konstytucyjnie (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji) - to nie jest prawem bezwzględnym i doznaje określonych ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP, stanowiąc w art. 64 ust. 3, że własność może być ograniczona, tyle że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Z kolei stosownie do regulacji art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, w tym prawa własności, mogą być ustanawiane tylko wtedy gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do ww. celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Takimi przepisami ustawowymi w niniejszej sprawie są regulacje ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym upoważniające do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których gminy ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 3 ust. 1 ww. ustawy), w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności. Ograniczenia te mają zatem swe źródło w ustawie, tak jak tego wymaga Konstytucja RP, jeżeli tak - to ograniczenia wykonywania prawa własności wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są prawnie dopuszczalne (wyroki NSA z 17.11.2009r., sygn. akt II OSK 1275/09; 16.11.2009r., sygn. akt I! OSK 1249/09; publikowane: orzeczenia.nsa.gov.pl). 2. W ocenie Sądu naruszenie interesu prawnego skarżących zaskarżonym planem w zakresie przedstawionym poniżej nastąpiło niezgodnie z prawem i było wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień, czyli tzw. władztwa planistycznego. W tym względzie za zasadne należy uznać zarzuty dotyczące: 1) naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą wobec działki skarżących o nr [...], ustaleniem zawartym w § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 planu. Z powołanego § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 planu wynika, iż dla terenu oznaczonego symbolem 23 MW w zakresie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ustala się najmniejszą dopuszczalną powierzchnię działki budowlanej - 6500 m2 i najmniejszą dopuszczalną szerokość frontu działki budowlanej - 90 m. Z treści skargi i z analizy załącznika graficznego do planu wynika, iż działka skarżących o nr [...] wchodząca w obszar przeznaczenia oznaczonego symbolem 23 MW nie posiada powierzchni co najmniej 6500 m2, jak również jej frontowa szerokość nie wynosi co najmniej 90 m. Określenie takich wskaźników dopuszczalności zagospodarowania działki skarżących na cele określone w planie wyklucza zagospodarowanie tej działki gruntu na te cele, jako odrębnej nieruchomości. Tymczasem, według art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p., w planowaniu przestrzennym uwzględnia się m. in. prawo własności i według art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, przy czym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Ustalenie minimalnych wskaźników zagospodarowania terenu na poziomie przewyższającym parametry działki gruntu skarżących ujętej w obszar stosowania tych wskaźników wyklucza możliwość zrealizowania na tej części działki gruntu przeznaczenia określonego w zaskarżonej uchwale, wykluczając tym samym jakikolwiek sposób jej zagospodarowania przez skarżących w granicach tej części działki gruntu. Konieczność zachowania tych wskaźników wymagałaby powiększenia granic własności nieruchomości skarżących o tereny sąsiednie, jednakże z powołanych wyżej przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jednoznacznie wynika, iż poza ochroną interesu publicznego i interesu osób trzecich, skarżący mają prawo do zagospodarowania swojej nieruchomości według ustaleń określonych w planie miejscowym, ale w granicach przysługującego im dotychczas prawa własności. Wykluczenie takiej możliwości ustaleniem określonym w § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 planu narusza zatem interes prawny skarżących i to w sposób nieuprawniony, bowiem stanowi naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.; 2) naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą wobec działki skarżących o nr [...], ustaleniami zawartymi w § 4 ust. 3 w zakresie symbolu 25 Uop i § 42 planu. Z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. wynika, iż ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. W § 4 ust. 3 planu ustalono, że tereny oznaczone na rysunku planu symbolem 25 UOp są terenami przeznaczonymi pod inwestycje celu publicznego. Z kolei w § 42 planu dla terenu 25 UOp ustalono przeznaczenie terenu jako podstawowe: tereny publicznych usług oświaty oraz określono warunki ich zabudowy i zagospodarowania, zasady obsługi komunikacyjnej i infrastruktury technicznej. Tymczasem, przedmiotowa działka gruntu położona jest w obszarze oznaczonym w studium symbolem M1 20 - jako teren o przewadze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, na którym ustala się priorytet dla lokalizowania funkcji mieszkaniowej i niezbędnych inwestycji celu publicznego z zakresu infrastruktury społecznej (str. 104 studium). Zaś w rozdziale XVIII studium zatytułowanym "Zasady rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym i ponadlokalnym" w pkt 2.3. (str. 154) stwierdza się, iż inwestycje celu publicznego o znaczeniu lokalnym w zakresie infrastruktury społecznej rozmieszczone zostaną w obszarach planowanego rozwoju budownictwa mieszkaniowego, ich rozmieszczenie wskazano na rysunku studium nr 25. Z porównania mapy planu ze wskazanym rysunkiem studium nr 25 wynika, iż obszar ww działki skarżących nie jest objęty ustaleniem lokowania celów publicznych w zakresie infrastruktury społecznej. Oznacza to, iż w tym zakresie, ustalenie zaskarżonego planu nie jest zgodne z ustaleniem rozmieszczenia celów publicznych w studium. Powyższe zatem dowodzi, iż przeznaczenie działki skarżących o nr [...] w planie pod publiczne usługi oświatowe narusza interes prawny skarżących, bowiem zostało dokonane z naruszeniem art. 9 ust. 4 u.p.z.p. Naruszenie to dotyczy tej części określonego w zaskarżonej uchwale przeznaczenia w zakresie ww działki skarżących, które ustala, że teren 25 UOp jest terenem przeznaczonym pod inwestycje celu publicznego oraz wskazuje na publiczne usługi oświaty i jednocześnie precyzuje rodzaj obiektów możliwych do zrealizowania w ramach tego przeznaczenia, co z kolei wiąże się również z innymi poszczególnymi ustaleniami dotyczącymi pozostałych warunków zabudowy i zagospodarowania tego terenu oraz zasad obsługi komunikacyjnej i infrastruktury technicznej. Naruszenie to dotyczy zatem § 4 ust. 3 w zakresie symbolu 25 UOp - w części dotyczącej działki skarżących nr [...] i § 42 w tej samej części planu. Wbrew natomiast twierdzeniom skargi, według art. 4 ust 1 u.p.z.p., w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje m. in. rozmieszczenie inwestycji celu publicznego. Gmina jest zatem nie tylko uprawniona, ale także zobowiązana do konkretyzowania w planie miejscowym celów publicznych, które rozmieszcza w obszarze objętym planem miejscowym. Samo więc skonkretyzowanie w zaskarżonej uchwale obiektów możliwych do zrealizowania w ramach publicznych usług oświaty, tj. szkoły podstawowej, przedszkola i poradni psychologiczno - pedagogicznej było dopuszczalne, aczkolwiek tylko w tych obszarach, w których zachowana została zgodność z ustaleniami studium. 3. Poza rozważaniami Sądu pozostały zarzuty skargi dotyczące postanowień planu zawartych w § 40 ust. 3 pkt 1 i 2, § 40 ust. 4 pkt 2 d, § 40 ust. 4 pkt 4 a, § 40 ust. 4 pkt 5 a, § 40 ust. 4 pkt 6 a oraz dotyczących innych "nakazów" związanych z realizacją infrastruktury technicznej za pośrednictwem terenu 24 ZPc-j w zakresie nieruchomości skarżących, jako że zarzuty te nie zostały objęte wezwaniem skarżących - kierowanym do organu planistycznego - do usunięcia naruszenia prawa. W literaturze przedmiotu wezwanie traktuje się za podanie w rozumieniu art. 63 K.p.a., które powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Artykuł 101 ustawy o samorządzie gminnym nie przewiduje wprost innych wymagań wobec wezwania, jednakże powinno ono wskazywać, na czym polega naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnioskodawcy oraz wskazywać kwestionowaną uchwałę z uwzględnieniem postanowień naruszających ten interes. Skarżące takie wezwanie złożyły, jednak nie wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze zostały podniesione w wezwaniu. Innymi słowy w wezwaniu skarżące nie wymieniły wszystkich kwestionowanych później w skardze postanowień planu, co wiąże się z wniesieniem wezwania z naruszeniem art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jako że w tym zakresie nie doszło do wyczerpania trybu przewidzianego ww normą i uprawnia Sąd do wyżej zajętego stanowiska (pod. Wyrok NSA z 11.08.2011 r., sygn. akt II OSK 1082/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedstawionym działaniem skarżące pozbawiły organ możliwości rozważenia tych zarzutów poza postępowaniem sądowym, przy tym nie ma znaczenia okoliczność udzielenia bądź nie przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ musi mieć pełną świadomość kwestionowanych przez strony postanowień naruszających ich interes, gdyż nie można wykluczyć, że te akurat zarzuty uznałby za zasadne i podjął procedurę zmiany planu. W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 147 § 1, art. 152 oraz art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło