IV SA/Wa 1645/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2008 r. sprawy ze skargi F.B. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - uchyla zaskarżoną decyzję - IV SA/Wa 1645/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. z dnia (...) kwietnia 2007 r. znak (...), którą umorzono postępowanie - jako bezprzedmiotowe - w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r. odmawiającej cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego A. M. na piętrzenie wód cieku G. dla potrzeb elektrowni wodnej w G., udzielonego decyzją Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego w S. z dnia (...) października 1989 r. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy. F. B. złożył odwołanie od decyzji z dnia (...) lipca 2005r. odmawiającej cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód cieku G. W ślad za tym odwołaniem dnia 5 września 2005r. skierował pismo do Wojewody P., w którym podał, że decyzja Starosty z dnia (...) lipca 2005r. podpisana została przez osobę nieupoważnioną a tym samym jest nieważna z mocy prawa. Po przeanalizowaniu sprawy organ odwoławczy podniósł, iż z akt sprawy wynika, że F. B.w ślad za swoim odwołaniem od decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r. skierował do Wojewody P. pismo z dnia 5 września 2005 r., w którym podał, że decyzja Starosty podpisana przez osobę nieupoważnioną, a tym samym jest nieważna z mocy prawa. Wojewoda P. uznał, że pismo F. B. jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r. i po przeprowadzeniu postępowania w trybie nadzoru, decyzją z dnia (...) grudnia 2005 r. odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Starosty. W związku ze skargą F. B. na decyzję Wojewody P. z dnia (...) grudnia 2005 r., wyrokiem z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 129/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody P. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w postępowaniu zakończonym tą decyzją Wojewoda P. nie zapewnił udziału wszystkim stronom postępowania. Jednocześnie, w związku z podniesionym w skardze argumentem IV SA/Wa 1645/07 F. B., że nie złożył wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r., Sąd stwierdził, że "Organ nadzoru miał prawo, a nawet obowiązek - potraktować pismo z dnia 5 września 2005 r. - jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca, 2005 r." Zatem w powołanym wyroku Sąd przesądził, iż pismo F. B. z dnia 5 września 2005 r. jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty i z tego względu Wojewoda P. zobowiązany był do jego rozpatrzenia i zakończenia sprawy wszczętej tym wnioskiem. Jednakże sprawa stała się bezprzedmiotowa, ponieważ wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 9/06, który zapadł w sprawie ze skargi Pana F. B. na decyzję Wojewody P. z dnia (...) października 2005 r. nr (...), utrzymującą w mocy decyzję Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r., odmawiającą cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód cieku G. dla potrzeb elektrowni wodnej w G., Sąd uchylił decyzję Wojewody P. i poprzedzającą ją decyzję Starosty S.. Słusznie zatem, w opinii organu, zaskarżoną decyzją Wojewoda P., z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r. orzekł o umorzeniu postępowania wszczętego w sprawie o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W związku z powyższym za niezasadny, zdaniem Prezesa, należy uznać podniesiony w zażaleniu zarzut co do bezpodstawnego rozpoznania pisma F. B. z dnia 5 września 2005 r. jako wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r., bowiem o charakterze tego pisma przesądził Sąd. Z akt sprawy przy tym nie wynika, aby po wyroku odwołujący wystąpił o cofnięcie wniosku. Ubocznie więc przy tym zauważyć należy, że gdyby taka sytuacja miała miejsce, to wobec orzeczenia Sądu i tak Wojewoda byłby zobowiązany do rozpoznania pisma z dnia 5 września 2005 r. jako wniosku nieważnościowego, a w sprawie i tak zapadłoby rozstrzygnięcie tożsame z rozstrzygnięciem orzeczonym kwestionowaną obecnie decyzją Wojewody P. z dnia (...) kwietnia 2007 r. Niezasadny jest również zarzut odwołującego dotyczący niewykonania zawartych w wyroku WSA wskazań w kwestii zapewnienia udziału wszystkim IV SA/Wa 1645/07 stronom postępowania. W powyższym wyroku Sąd bowiem wskazał, aby Wojewoda P. zapewnił udział wszystkim stronom w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. z dnia (...) lipca 2005 r. Jednakże wobec wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji, bezprzedmiotowe również było prowadzenie postępowania wyjaśniającego celem ustalenia stron postępowania, a więc tych wszystkich, których interesu prawnego czy obowiązku dotyczy nieistniejąca w obrocie decyzja. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się F. B. i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia (...) czerwca 2006 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono niewykonanie wyroku WSA w Gdańsku z dnia 15 listopada 2006 r., naruszenie prawa tj. art. 105 w związku z art. 28 kpa poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania, a tym samym naruszenie prawa i interesu skarżącego. W odpowiedzi na skargę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. W piśmie z dnia 20 lutego 2008r. skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa przez organ wydający decyzję z dnia (...) października 1989r. tj. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód cieku G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. IV SA/Wa 1645/07 Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa co skutkuje jej uchyleniem. Ustawodawca w art. 10 kpa ustanowił zasadę ogólną czynnego udziału strony w postępowaniu. Z zasady tej wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki, a mianowicie zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowanie stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odpowiednio do tych obowiązków organów administracji publicznej, powołany przepis, jest podstawą do ustalenia praw procesowych strony, tj. prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym oraz prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Kształtuje on zatem prawa strony, czego następstwem prawnym jest to, że strona rozporządza swymi prawami, a zatem w razie odstąpienia przez stronę od ich realizacji nie można z tego tytułu wyprowadzać negatywnych następstw dla strony. Innymi słowy prowadzone postępowanie administracyjne rządzi się określonymi zasadami wynikającymi z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ich naruszenie w toku prowadzonego postępowania skutkować może wadliwością całego postępowania. Zasada prawa do czynnego udziału doznaje, co prawda, wyjątków wskazanych w art. 10 § 2 kpa, jednakże dopuszczalność prowadzenia postępowania bez czynnego udziału strony w postępowaniu jest jedynie wyjątkiem, a zatem jako wyjątek podlega ścisłej wykładni. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż zasadę tą przyjmuje także Europejski Kodeks Dobrej Administracji (art. 16) co wskazuje na wagę tej zasady. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż niniejsza sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. W wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 129/06 Sąd ten uchylił zaskarżoną w tym postępowaniu decyzję i wskazał, że decyzja z dnia (...) grudnia 2005 r. została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Podsumowując Sąd wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji publicznej ustalą, kto ma status strony w IV SA/Wa 1645/07 niniejszym postępowaniu i stosownie do tych ustaleń, zapewnią wszystkim stronom udział w toczącym się postępowaniu zgodnie z zasadami wynikającymi z kpa. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy P.p.s.a. ocena jak i wskazania co do dalszego toku postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W konsekwencji należało przyjąć, że ocena prawna i wskazania zawarte w w/w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. wiążą tut. Sąd oraz organ, któremu przekazano sprawę do rozpoznania. Odnosząc powyższe uwagi z jednej strony do treści wytycznych zawartych w powołanym wyroku, z drugiej zaś do treści zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż organ administracji orzekając ponownie w niniejszej sprawie nie wziął pod uwagę wytycznych Sądu, do czego był zobligowany w myśl powołanego art. 153 ustawy P.p.s.a. Należy przy tym podkreślić, że zarówno w orzecznictwie jak i orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalił się pogląd, że organ administracji jak i sąd jest bezwzględnie związany wskazaniami zawartymi w wyroku sądu i jedynie zmiana sytuacji faktycznej bądź prawnej może spowodować odmienną niż wskazana w wyroku ocenę prawną. W niniejszej sprawie taka zmiana sytuacji nie zachodziła. Sam fakt wyeliminowania decyzji z dnia (...) lipca 2005r, której dotyczyło postępowanie nieważnościowe, z obrotu prawnego nie zwalniało organu od prawidłowego ustalenia stron tego postępowania skoro takie wskazania zawarte były w wyroku z dnia 15 listopada 2006r. A zatem organ w dalszym ciągu nie ustalił kręgu stron postępowania administracyjnego co bez wątpienia stanowi dodatkowo naruszenie wskazanego wyżej art. 10 kpa. Nie może ujść uwadze, że ustawodawca jako jedną z przesłanek wznowienia postępowania wskazał sytuację, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 145§1pkt. 4 kpa). Natomiast naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania prowadzi w każdym przypadku do uchylenia zaskarżonej decyzji bez względu na to czy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji wobec wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 153 P.p.s.a i art. 10 i 61 §4 kpa należało ją wyeliminować z obrotu prawnego. Jedynie na marginesie Sąd wyjaśnia, iż okoliczności podniesionych w pismach złożonych przez skarżącego w toku postępowania sądowoadministracyjnego, IV SA/Wa 1645/07 dotyczą innych decyzji administracyjnych aniżeli decyzja z dnia (...) czerwca 2007 r. będąca przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu a zatem Sąd nie jest uprawniony do oceny ich zasadności w tym postępowaniu. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną to jest ustali w sposób prawidłowy krąg stron postępowania (wg wskazań zawartych w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 15 listopada 2006r.) i umożliwi tym osobom czynny udział w postępowaniu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 lit c ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.