IV SA/Wa 1667/09

WyrokWSA w Warszawie2010-04-09

Skład orzekający: Marian Wolanin, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Aneta Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego, wydając decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego, w sytuacji gdy strona kwestionuje fakt opuszczenia miejsca zameldowania i przedstawia argumenty przemawiające za tym, że jej pobyt w innym miejscu ma charakter tymczasowy?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie wyjaśniły w sposób wystarczający wszystkich istotnych okoliczności sprawy i przeprowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie procedury przeprowadzania dowodu z zeznań świadków. Informacje uzyskane w drodze wywiadów środowiskowych nie mogą być traktowane jako zeznania świadków w rozumieniu art. 79 K.p.a., a strona powinna mieć zapewniony czynny udział w postępowaniu dowodowym. W związku z tym zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu E. I. wraz z małoletnim synem K. S. z miejsca pobytu stałego. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek właściciela posesji. Organy administracji uznały, że strona i jej syn faktycznie nie zamieszkują w miejscu zameldowania, opierając się m.in. na wywiadach środowiskowych. Strona skarżąca kwestionowała te ustalenia, podnosząc zarzuty dotyczące niewłaściwej oceny dowodów i naruszenia przepisów postępowania. W skardze zarzucono m.in. niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy i dowolność w ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska- Litwiniec, Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2010 roku sprawy ze skargi E. I. i małoletniego K. S. – działającego przez przedstawiciela ustawowego E. I. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. z [...] sierpnia 2008 r. nr [...]; II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2009 r. – zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. z [...] sierpnia 2008 r. o wymeldowaniu E. I. wraz z małoletnim synem K. S. z miejsca pobytu stałego, tj. z budynku przy ul. [...] w K. Postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte na wniosek "C." Sp. z. o. o. z siedzibą w W. – właściciela posesji przy ul. [...] w K. Organ pierwszej instancji ustalił, iż E. I. zameldowana jest w spornym lokalu od 1975 r., a jej syn od urodzenia w 1999 r. Niemniej jednak zebrany w sprawie materiał dowodowy - zdaniem organu - dowodzi, iż wymienieni nie zamieszkują faktycznie w miejscu zameldowania. Fakt niezamieszkiwania E. I. wraz z synem w miejscu pobytu stałego potwierdziły wywiady środowiskowe przeprowadzone w miejscu zameldowania (z D. K.) w dniu 19 czerwca 2008r. oraz w miejscu, gdy wymienieni – w ocenie organu – zamieszkują, tj. przy ul. [...] w K. (z K. B. zamieszkałym przy ul. [...]) w dniu 15 sierpnia 2008r. D. K., uprzedzona o odpowiedzialności karnej, oświadczyła iż E.I. nie zamieszkuje w budynku przy ul. [...] w K. Natomiast K. B., również uprzedzony o odpowiedzialności karnej, oświadczył iż zna E. I., która wraz z synem zamieszkuje pod adresem [...] od ok. 8 lat. Również na podstawie zeznań E. I. oraz przeprowadzonych kontroli meldunkowych powzięto wątpliwości co do zamieszkiwania powyższych stron w miejscu zameldowania. W swoich wyjaśnieniach do protokołu z 17 marca 2008 r. E. I. oświadczyła, iż zajmuje jeden pokój, ma tam swoje i dziecka rzeczy. W pokoju tym mieszka z synem, matką i bratem J. I. Z kolei podczas kontroli meldunkowych rodzina zamieszkująca w przedmiotowym lokalu, utrzymywała, że E. I. i jej syn zamieszkują w jednym pokoju z bratem, ale P. I. Podczas pierwszej kontroli meldunkowej w pokoju tym nie było żadnych rzeczy damskich i tylko znikoma ilość ubrań dziecięcych. W trakcie drugiej kontroli, tym razem po powiadomieniu zainteresowanych, ubrań było znacznie więcej. Nie było jednak żadnych zeszytów, podręczników szkolnych i innych przyborów związanych ze szkołą. Brak wydzielonego miejsca na naukę dla dziecka. Dodatkowo organ podkreślił, iż K. S. chodzi do szkoły w pobliży miejsca zamieszkania, a nie miejsca zameldowania. Tak ustalony stan faktyczny legł u podstaw rozstrzygnięcia Burmistrza z [...] sierpnia 2008 r. o wymeldowaniu E. I. wraz z małoletnim synem z miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w K., wydanego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993, ze zm.). Po rozpoznaniu odwołania E.I., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż ustalony przez Burmistrza stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy i jego ocena przeprowadzona w świetle art. 80 K.p.a. prowadzą do wniosku, iż zainteresowana wraz z synem opuściła miejsce zameldowania i obecnie mieszka w lokalu przy ul. [...] w K., a zatem została spełniona wyłączna przesłanka dająca podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu. Organ odwoławczy dał wiarę powyższym zeznaniom bezstronnych świadków, gdyż nie byli oni zainteresowani rozstrzygnięciem sprawy i ich zeznania uznał za obiektywne. Natomiast odmówił wiary wyjaśnieniom członków najbliższej rodziny, tj. T.i J.I., gdyż osoby te pozostają w konflikcie z właścicielem budynku i są bezpośrednio zainteresowane rozstrzygnięciem sprawy. E.I. w skardze na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2009 r. - występując w imieniu własnym oraz jako przedstawiciel ustawowy małoletniego syna K. S. – zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Skarżąca oświadczyła, iż wraz z synem zamieszkuje przy ul. [...] w K. Podniosła, iż w jej ocenie D.K. nie jest wiarygodnym świadkiem, albowiem jest osoba starszą, schorowaną i mogła nie odróżnić skarżącej od jej siostry, gdyż są bardzo podobne. Z kolei K. B.mógł stwierdzić, iż widuje skarżącą przy ul. [...], bowiem zamieszkuje tam ojciec K. S., który odbierał go z nieopodal położonej szkoły, a następnie skarżąca po zakończeniu pracy odbierała syna od ojca i razem wracali do domu przy ul. [...] w K. Dalej skarżąca podniosła, iż w materiale dowodowym sprawy brak jest zeznań właściciela domu przy ul. [...] - na okoliczność zamieszkiwania jej wraz z synem pod tym adresem, jak i jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, iż "C." Sp. z. o. o. z siedzibą w W. jest właścicielem budynku przy ul. [...] w K. Wojewoda [...] – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 2 kwietnia 2010 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżących będący radcą prawnym podtrzymał zarzuty skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 28, art. 61, art. 77 oraz art. 107 § 3 i 2 K.p.a. polegające w szczególności na: a) niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek wydania oraz utrzymania w mocy decyzji o wymeldowaniu skarżącej z miejsca zameldowania, b) niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie wzięto pod uwagę faktu, że wobec wskazania przez jednego ze świadków, iż skarżąca mieszka w domu przy ul. [...], należy zweryfikować prawidłowość tych zeznań i przesłuchać na tę samą okoliczność właściciela lub właścicieli domu przy ul. [...], c) braku pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej przez dowolne przyjęcie, gdzie znajduje się centrum życiowe skarżącej oraz arbitralne uznanie, że ilość rzeczy osobistych skarżącej i jej syna odnotowana w czasie kontroli meldunkowej przesądza o fakcie niezamieszkiwania przez nich w lokalu przy ul. [...] w K., d) bezpodstawnym przyjęciu przez organ pierwszej instancji, iż "C." Sp. z. o. o. z siedzibą w W. przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania o wymeldowanie i przymiot strony w tym postępowaniu, e) dowolności w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika, iż zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych; 2) błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie w jakim organy rozpatrujące sprawę przyjęły, że strona skarżąca faktycznie mieszka w lokalu przy ul. [...], w konsekwencji naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, iż decyzja Wojewody [...] z [...] lipca 2009 r. i utrzymana nią w mocy decyzja Burmistrza Miasta i Gminy K. z [...] sierpnia 2008 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną wymeldowania skarżących z lokalu przy ul. [...] w K. stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993, ze zm.) – zwanej dalej: ustawą o ewidencji. Zgodnie z treścią tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego wyżej art. 15 ust. 2 jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, nadto że opuszczenie danego lokalu to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia tego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Dobrowolne opuszczenie ma miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu musi nastąpić w sposób wyraźny, tj. przez złożenie stosownego oświadczenia lub w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które bez wątpienia wyraża wolę osoby opuszczającej miejsce dotychczasowego pobytu co do skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Zaś trwałość opuszczenia lokalu ma miejsce wyłącznie w sytuacji, gdy osoba ta wyraża wolę zerwania wszystkich związków z lokalem dotychczasowego miejsca pobytu. Zatem o opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić jedynie wówczas, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, przy czym zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Przy ustaleniu zamiaru nie można poprzestać na oświadczeniach zainteresowanej osoby, tylko określić go na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą m. in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Innymi słowy dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (patrz: wyrok NSA z 23.04.2001r., sygn. akt V SA 3169/00, publ. LEX nr 50123; wyrok NSA z 6.02.2002r., sygn. akt SA/Sz 1278/00, niepubl.; wyrok NSA z 21.03.2001r., sygn. V SA 2950/00, publ. LEX nr 80643; wyrok NSA z 23.09.1999r., sygn. V SA 252/99, publ. LEX nr 49952; wyrok NSA z 5.01.2007r., sygn. akt II OSK 133/06, publ. LEX 327831; wyrok WSA z 24.11.2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1677/06, publ. LEX 306533; wyrok NSA z 17.03.2003r., sygn. akt V SA 2323/02, publ. LEX nr 159183). Należy także mieć na uwadze, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest nie budzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia pobytu stałego. Obowiązek ten wynika z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, zgodnie z którym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do jej załatwienia mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizacji tej zasady ogólnej służy m. in. art. 77 § 1 K.p.a., który wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w tym dokonać analizy wszystkich dowodów, mającej znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Zaś - stosownie do art. 80 K.p.a. (zasady swobodnej oceny dowodów) – organ winien ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w którym m. in. należy wskazać fakty, które uznano za udowodnione, dowody na których się oparto, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Rozpatrując sprawę - w świetle wyżej wskazanych kryteriów - Sąd doszedł do przekonania, iż organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a nadto przeprowadziły postępowanie z naruszeniem "zasad" dowodowych wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji nie dokonał w ogóle oceny materiału dowodowego sprawy. Z kolei organ odwoławczy, mając na uwadze cały zebrany materiał dowodowy, dał wiarę zeznaniom świadków D. K. i K. B., uznając je za obiektywne, z racji braku zainteresowania rozstrzygnięciem sprawy. W istocie swoje rozstrzygnięcie organ drugiej instancji oparł jedynie na twierdzeniach w/w osób. Przy tej ocenie organ pominął najistotniejszą okoliczności, mianowicie to, iż informacje jakimi dysponowały te osoby na temat skarżących zostały uzyskane z ich rozpytania w ramach przeprowadzonych wywiadów środowiskowych, nie zaś podczas przeprowadzania dowodu ze świadków, o którym mowa w art. 79 § 1 K.p.a. W tej sytuacji błędem było pouczanie tych osób o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań, jak to się czyni w przypadku przeprowadzania dowodu z zeznań świadka, a następnie potraktowanie informacji uzyskanych podczas tych wywiadów jako zeznań świadków, w konsekwencji uznania, iż doszło do przeprowadzenia dowodu ze świadków, o którym stanowi art. 79 K.p.a. i przesądzenia na tej podstawie o wymeldowaniu E. I. i K. S. Jeżeli z kolei zamiarem organu było przeprowadzenie dowodu ze świadków to – w myśl art. 79 § 1 K.p.a. - strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia tego rodzaju dowodu przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma także prawo – zgodnie z art. 79 § 2 K.p.a. - brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Celem takiego zawiadomienia jest zapewnie stronie możliwości wzięcia udziału w przeprowadzeniu dowodu, a obowiązek zawiadomienia strony przynajmniej na siedem dni przed terminem przeprowadzenia dowodu ma umożliwić stronie przygotowanie się to tej czynności. W orzecznictwie przyjmuje się, iż naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1, art. 79 i art. 81 K.p.a. (np. wyrok NSA z 14.11.1995r., sygn. akt SA/Wr 664/95). Nawet sama możliwość zapoznania się z protokołem przesłuchania świadka nie czyni zadość zasadom czynnego, bezpośredniego udziału w przeprowadzeniu takiego dowodu, w szczególności prowadzi do pozbawienia możliwości zadawania świadkowi pytań. W rozpatrywanej sprawie jest to tym bardziej znamienne, że skarżąca kwestionuje "zeznania" D. K. i K. B., a w szczególności formułuje argumentację przemawiającą za uznaniem, iż jej pobyty wraz z synem przy ul. [...] nie są związane z faktem jej stałego zamieszkania pod tym adresem, a jedynie z tym, że K.S. chodzi do szkoły w pobliży miejsca zamieszkania ojca przy ul. [...] i po lekcjach odwiedza ojca, czekając na matkę, która po zakończeniu pracy odbiera syna oraz warunkami lokalowymi jakie posiada w miejscu stałego zamieszkiwania. Zatem potraktowanie przez organ odwoławczy informacji uzyskanych podczas przeprowadzonych wywiadów środowiskowych jako zeznań świadków było niewłaściwe. Przedstawionym działaniem organ pozbawił strony postępowania możliwości skorzystania z uprawnień jakie daje im norma art. 79 § 2 K.p.a. Nadto podnieść trzeba, iż skarżąca przez całe postępowanie twierdziła, iż miejsce jej stałego zameldowania jest jednocześnie miejscem jej faktycznego zamieszkania. Tożsame zeznania złożyli członkowie rodziny skarżącej. Trzeba także zauważyć, iż na podstawie kontroli meldunkowych przeprowadzonych przez organ w miejscu zameldowania, nie wskazano jednoznacznie, że skarżący nie mieszkają przy ul. [...] w K. Zaś kontrole policji okazały się nieskuteczne. Jednocześnie brak jest dowodu, przeprowadzonego zgodnie z zasadami postępowania dowodowego unormowanymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, uprawniającego bezwarunkową tezę o zamieszkiwaniu skarżących przy ul. [...], np. zeznań właściciela tego budynku, na co także zwracała uwagę skarżąca w trakcie postępowania. Tymczasem – jak już wyżej podkreślono – jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 K.p.a.). Ponadto inicjatywa dowodowa może pochodzić od strony postępowania, a w myśl art. 78 § 1 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Obowiązek organu ustalenia stanu faktycznego w żadnym wypadku nie ogranicza uprawnień strony w tym samym zakresie, która także może przedstawić twierdzenia i dowody na ich poparcie. Skoro organy orzekły o wymeldowaniu skarżących, to winny wyjaśnić i udowodnić w sposób jednoznaczny, że skarżący opuścili miejsce pobytu stałego dobrowolnie i na trwałe, z zamiarem koncentracji swojego życia w innym miejscu (na co wskazuje sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim), bez dopełnienia obowiązku meldunkowego w postaci wymeldowania się z miejsca pobytu stałego. Organy nie mogły poczynionych ustaleń faktycznych oprzeć jedynie na "zeznaniach świadków" D. K.i K.B., tym bardziej, że dowody te zostały przeprowadzone niezgodnie z zasadami administracyjnego postępowania dowodowego. Wszystkie te okoliczności prowadzą do wniosku, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79, art. 81 i art. 107 § 3 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe skutkuje koniecznością wyeliminowania decyzji obu instancji z obrotu prawnego. Organ - przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - będzie miał na względzie ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym orzeczeniu. W szczególności ustali, opierając się w tym względzie na pełnym materiale dowodowym sprawy, zaistnienie bądź nie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji, tj. dobrowolności, trwałości i zamiaru opuszczenia przez skarżących spornego lokalu, z wolą koncentracji swojego życia w nowym, wybranym przez nich miejscu. W efekcie sporządzi uzasadnienie decyzji wydanej w oparciu o art. 138 K.p.a., odpowiadające warunkom z art. 107 § 3 K.p.a. i czyniące zadość zasadzie przekonywania wynikającej z art. 11 K.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 28 i art. 61 § 1 K.p.a. przez przyjęcie uprawnienia po stronie spółki "C." do wnioskowania o wszczęcie postępowania o wymeldowanie skarżących wskazać należy, iż nie zasługuje on, w ocenie Sądu, na uwzględnienie. Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o ewidencji, właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu są obowiązane do zawiadamiania właściwego organu gminy o stałym lub czasowym pobycie innej osoby w ich lokalach (pomieszczeniach) oraz o opuszczeniu przez nią tego lokalu (pomieszczenia), jeżeli osoba ta nie dopełniła obowiązku meldunkowego. Zawiadomienie powinno być dokonane niezwłocznie po upływie terminu określonego do wykonania obowiązku meldunkowego. Obowiązek złożenia informacji właściwemu w sprawie organowi nie jest oczywiście równoznaczny z interesem prawnym i z istnienia tego obowiązku nie można wywodzić posiadania interesu prawnego w sprawie, który winien wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego. W sprawach dotyczących obowiązku meldunkowego taką legitymację po stronie osoby wnoszącej o wymeldowanie tworzą przepisy kształtujące prawo do nieruchomości. W aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, iż "C." Sp. z o. o. jest właścicielem działki przy ul. [...] w K. W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 152 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. Wobec oświadczenia pełnomocnika wyznaczonego dla skarżących z urzędu o rezygnacji z wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną nie postanowiono o przyznaniu przedmiotowego wynagrodzenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło