IV SA/Wa 1672/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Z. i A. K. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...]w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. ustanowić w niniejszej sprawie dla A. K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., 2. oddalić wniosek A. K. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. A. Z. i A. K., działając przez pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Zarządzeniem z dnia 3 listopada 2009 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu od skargi. W dniu 24 listopada 2009 r. A. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2010 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt I OZ 333/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na wskazane postanowienie, a pismem z dnia 28 czerwca 2010 r. wezwano pełnomocnika skarżących do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu. Postanowieniem z dnia 8 października 2010 r. odrzucono skargę z powodu nieuiszczenia wpisu w zakreślonym terminie. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 22 października 2010 r. W dniu 29 października 2010 r. A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 29 października 2010 r., a także złożonych do akt sprawy dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Źródłami utrzymania dwuosobowej rodziny są świadczenia emerytalne: skarżącego w miesięcznej wysokości 1.481,80 zł netto oraz jego żony w miesięcznej wysokości 1.393,93 zł netto. A. K. posiada mieszkanie o powierzchni 48 m2. Nie ma innych nieruchomości. Nie posiada także wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych, ani innych zasobów pieniężnych. Wedle oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 29 października 2010 r. (załącznik nr 2 do przedmiotowego wniosku - zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków w gospodarstwie domowym) wynika, że ponoszone przez A. K. i jego żonę miesięczne koszty dostawy energii elektrycznej i gazu, opłaty za usługi telekomunikacyjne, koszty zakupu biletów miesięcznych i czynszu za mieszkanie wynoszą około 674 zł. Koszty zakupu niezbędnych leków sięgają kwoty 450 zł. Miesięczne raty spłaty pożyczek zaciągniętych w latach 2002, 2003 do listopada 2004 r. w celu uzupełnienia budżetu domowego wynoszą 500,00 zł. Miesięczne koszty eksploatacji komputera i drukarko-kopiarki oraz koszty opłat pocztowych za wysyłkę listów poleconych do urzędów i sądów wynoszą około 287 zł. Pozostała kwota dochodów uzyskiwanych przez Państwa K. przeznaczana jest na zakup żywności, środków higieny osobistej, środków czystości oraz niezbędne naprawy wyeksploatowanego sprzętu gospodarstwa domowego. Ze złożonych do akt sprawy wyciągów z rachunku bankowego żony skarżącego wynika, że na dzień 22 sierpnia 2009 r. saldo na jej rachunku bankowym wyniosło -183,32 zł, na dzień 22 września 2010 r. -137,77 zł, a na dzień 22 października 2010 r. - 162,02 zł. M. K. dysponuje limitem "overdraft" przyznanym w rachunku bankowym do kwoty 300,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata urzędu. Przystępując do oceny wniosku w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, wskazać należy, że dochód uzyskiwany w dwuosobowym gospodarstwie domowym skarżącego wynosi 2.875,73 zł netto. Z kolei miesięczna wysokość, opisanych wyżej, stałych wydatków ponoszonych w dwuosobowym gospodarstwie domowym wnioskodawcy wynosi około 1.911 zł. Nadmienić trzeba, że nie wszystkie z nich, a mianowicie koszty eksploatacji komputera i drukarko-kopiarki (około 227 zł), mogą być uznane za konieczne koszty utrzymania. Niemniej po uwzględnieniu stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, do dyspozycji skarżącego i jego żony pozostaje miesięcznie kwota około 965-1.190 zł. Przy aktualnym poziomie cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, jak wyżywienie i ubranie, należy stwierdzić, że środki na wskazanym poziomie nie pozawalają nieposiadającemu oszczędności i wartościowych przedmiotów A. K., ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i żony. Należy więc stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Przechodząc z kolei do oceny wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy wskazać, że żądanie A. K. zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie było już przedmiotem oceny zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i Naczelnego Sadu Administracyjnego. Powołanym wyżej postanowieniem z dnia 16 lutego 2010 r. Sąd I instancji odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, a Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt I OZ 333/10 oddalił zażalenie na to postanowienie. W wyniku rozpoznania kolejnego wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 lipca 2010 r. oddalił wniosek wskazując, że skarżący nie wykazał, aby uległy zmianie okoliczności istotne dla oceny jego żądania. Oddalając zażalenie na to postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 1 września 2010 r. sygn. akt I OZ 643/10 wskazał, że przy stałym miesięcznym dochodzie skarżący jest w stanie zabezpieczyć środki niezbędne do pokrycia kosztów niniejszego postępowania. Wykazane w nowo złożonym wniosku stan majątkowy i możliwości płatnicze A. K. nie uległy zmianie w taki sposób, aby uzasadniało to zwolnienie od kosztów sądowych. Dochód gospodarstwa domowego uległ zmianie, nieznacznie się zwiększając, natomiast wysokość wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego praktycznie się nie zmieniła. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.