IV SA/Wa 1677/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska,, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant spec. Karolina Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę Wojewoda [...] decyzją z dna [...] maja 2016 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 388, po rozpatrzeniu odwołania M. R., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], o odmowie wymeldowania R. T. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na wniosek M. R. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania R. T. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w W.. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z dnia [...] marca 2016 r. odmówił jej wymeldowania, wskazując, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że R. T. miejsca zameldowania na pobyt stały. Wojewoda [...] stwierdził, że z analizy materiału dowodowego wynika, że R. T. zamieszkuje w budynku przy ul. [...] w W.. Fakt ten potwierdzają oględziny przeprowadzone w dnu [...] listopada 2015r. które wykazały, że wymieniona mieszka w miejscu stałego zameldowania, ma swobodny dostęp do budynku przy ul. [...], przechowuje w nim swoje rzeczy niezbędne do codziennego życia. Sąsiedzi zeznali, że z widzenia znają R. T., widują ją sporadycznie, według nich nie mieszka ona w spornym budynku. Natomiast sąsiedzi lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. – zeznał, że znają ją z widzenia, ale od dawna jej nie widzieli. W ocenie Wojewody dowody wskazują, że R. T. zamieszkuje w spornym budynku, koncentruje swoje życie w miejscu zameldowania na pobyt stały, nie wykazała zamiaru opuszczenia tego miejsca. Postępowanie nie potwierdziło aby mieszkała w innym miejscu w szczególności w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., na co wskazywał M. R.. Organ dodał, że zameldowanie R. T. w spornym budynku odbyło się bez naruszenia prawa. W dacie zameldowana dysponowała ona tytułem prawny do przedmiotowej nieruchomości. Współwłasność została zniesiona postanowieniem Sadu Okręgowego w W. V Wydział Cywilny Odwoławczy z dna [...] czerwca 2015 r., sygn. akt [...], a więc na długo przed jej zameldowaniem. Wojewoda podkreślił, iż utrata tytułu prawnego do budynku( lokalu), w którym dana osoba posiada zameldowane na pobyt stał nie oznacza jednoczesnego wymeldowania tej osoby bądź uchylenia czynności materialno-technicznej jej zameldowania. Organ powołując się na orzecznictwo, wyjaśnił, że w świetle przepisów ustawy o ewidencji ludności, ewidencja ludności stanowi tylko zbiór danych o miejscu pobytu zamieszkana osób znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na których ciąży obowiązek meldunkowy. Zbór ten służy gromadzeniu informacji wyłącznie o rzeczywistym stanie faktycznym a nie prawnym. Organ prowadzący ewidencję zobowiązany jest jedyne zbadać czy dana osoba faktyczne zamieszkuje i koncentruje swoje życie w miejscu, w którym jest zameldowana. Organy nie są władne do rozstrzygania sporów majątkowych i finansowych. Tego rodzaju spory cywilne rozstrzygają sądy powszechne, natomiast postępowanie meldunkowe nie może być traktowane jako środek do załatwienia sporów między stronami. Z faktu zameldowania, jak i wymeldowania nie można wywodzić istnienia lub utraty jakichkolwiek praw majątkowych do lokalu, w którym osoba posada zameldowane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej rażące naruszenie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. W uzasadnieniu podniósł, że z jego wyjaśnień - jako właściciela- wynika, że R. T. opuściła wiele lat temu budynek [...]. Zaniechała ona realizacji obowiązku wymeldowana na podstawie art. 35 ust.1 u.e.l., a organy orzekające dowolne interpretując stan faktyczny nie orzekły o jej wymeldowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji był przepis art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 388 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie należy mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Tym samym nie rodzi ono ani też nie niweczy żadnych praw rzeczowych bądź obligacyjnych do określonego lokalu. Realizacji tych praw można natomiast dochodzić na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Jeżeli zatem dana osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na definicję pojęcia "pobyt stały" składają się zatem dwa elementy: fakt zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem i zamiar stałego tam przebywania. Zamieszkanie pod danym adresem nieodparcie łączy się z koncentracją życia zamieszkującego w tym miejscu. Abstrahując od samego faktu przebywania, nocowania czy wypoczywania w danym lokalu, o skoncentrowaniu spraw w tym miejscu świadczy pozostawienie w nim rzeczy osobistych i innych należących do konkretnej osoby, przygotowywanie i spożywanie posiłków, przyjmowanie gości, czy odbieranie korespondencji. Zatem, dla zaistnienia przesłanek pobytu stałego, konieczne jest dowiedzenie, że dana osoba fizyczna przebywa w konkretnym lokalu z zamiarem przebywania, o czym świadczy skupienie centrum życiowego w tym miejscu. Opuszczenie natomiast miejsca stałego pobytu następuje wówczas, gdy dana osoba nie zamieszkuje w konkretnym lokalu, nie przebywa tam, nie posiada swoich rzeczy, co świadczy o koncentracji centrum życiowego w innym miejscu, a na zachowanie takie wskazują okoliczności nie budzące wątpliwości. Wskazać należy, że istota postępowania ewidencyjnego sprowadza się do ustalenia, czy dana osoba przebywa, czy nie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowana. Zasadnicze znaczenie ma więc ustalenie przez organ administracji publicznej, że osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka wymeldowana z lokalu zachodzi wtedy, gdy jego opuszczenie ma charakter trwały i dobrowolny. O takim opuszczeniu można co do zasady mówić wówczas, gdy osoba trwale zerwała więź z dotychczasowym miejscem zamieszkania, koncentrując swoje centrum życiowe w innym miejscu (por. wyroki NSA: z dnia 10 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 722/06 i z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1713/11; dostępne na stronie w CBOSA). W ocenie Sądu w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zasadnie organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do wymeldowania R. T. z pobytu stałego. Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że R. T. w spornym budynku mieszka od wielu lat. Jest to miejsce, w którym koncentruje się jej życie, gdzie prowadzi wraz z mężem gospodarstwo domowe. Ustalenia organu nie potwierdziły twierdzeń skarżącego, że faktycznie zamieszkuje ona w innym miejscu, w lokalu przy ul. ul. [...] w W.. Zebrany materiał dowodowy nie wykazał aby R. T. opuściła miejsca stałego zameldowania, a wręcz przeciwnie zamieszkuje w nim na stałe i nie ma zamiaru zerwać więzi z tym miejscem. W tych warunkach zgodzić się należy, że stanowiskiem organu odwoławczego, że nie zachodzi przesłanka do wymeldowania R. T. z miejsca jej stałego zameldowana. Trafnie wskazał Wojewoda [...], że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Czynność zameldowania na pobyt stały nie tworzy prawa do lokalu, a stanowi jedynie konsekwencję określonego stanu faktycznego i jest związana z wystąpieniem dwóch przesłanek, tj.: z przebywaniem w miejscu stałego pobytu oraz zamiarem stałego w nim przebywania. Przesłanką, która zawsze musi być spełniona aby możliwe było wymeldowanie danej osoby z pobytu stałego jest ustalenie, że osoba ta trwale opuściła miejsce zameldowania, z zaniechaniem koncentrowania swoich spraw życiowych w tym miejscu. Wymeldowanie z miejsca stałego pobytu winno być zatem następstwem ustalenia zamiaru zerwania więzi z tym miejscem przez osobę zameldowaną, a także weryfikacji, czy zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów, przy czym zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia i zweryfikowania okoliczności. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, powinno mieć charakter trwałej rezygnacji z zamieszkania w lokalu będącym dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolnego wyprowadzenia się do innego miejsca. Zatem, skoro w niniejszej sprawie z prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych wynika niezbicie, że osoba objęta wnioskiem skarżącego o wymeldowanie w spornym budynku faktycznie mieszka i nie ma zamiaru zerwać więzi z tym miejscem, to nie może budzić wątpliwości, że w związku z tym nie zachodzi przesłanka do jej wymeldowania z pobytu stałego, w tym przypadku R. T. z budynku położonego przy ul. [...] w W.. Trafnie również wskazał organ, że postępowanie w sprawie o zameldowanie czy też o wymeldowanie nie służy rozstrzyganiu sporów własnościowych, bowiem ich wyłącznym celem jest ewidencja ludności. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.