IV SA/Wa 1693/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-21
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Jakub Linkowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli zarzuty podniesione we wniosku są tożsame z zarzutami podniesionymi we wcześniejszym wniosku, który został już rozpatrzony merytorycznie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61a k.p.a., jeśli żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej, a zarzuty podniesione we wniosku są tożsame z zarzutami podniesionymi we wcześniejszym wniosku, co stanowi przeszkodę o charakterze przedmiotowym i narusza powagę rzeczy osądzonej. Ponowne wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już badana pod kątem przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, zarzucając m.in. naruszenie ich interesów poprzez brak zapewnienia bezpośredniego dojazdu do prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioski o stwierdzenie nieważności były składane wielokrotnie, a organy administracji odmawiały wszczęcia postępowania, uznając tożsamość zarzutów z wcześniejszymi wnioskami. WSA uchylił poprzednie postanowienie organu, nakazując szczegółową analizę zarzutów. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, uznając zarzuty za tożsame z już rozpatrzonymi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2014 r. sprawy ze skargi H. A. i T. A. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art 144 oraz art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.), zwanej dalej "kpa" - po rozpoznaniu wniosku H.A., T.A., K.S., A.A. oraz L.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej dla inwestycji pn.: "Rozbudowa drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku W. – T. od km 346+803,80 do km 356+700,00 wraz z przebudową infrastruktury technicznej", na terenie gmin T. i L. oraz miasta T.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2008 r. ustalił lokalizację drogi krajowej dla inwestycji pn.: "Rozbudowa drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku W. – T. od km 346+803,80 do km 356+700,00 wraz z przebudową infrastruktury technicznej". Wobec niezłożenia odwołań od powyższej decyzji, stała się ona ostateczna z dniem 6 listopada 2008 r.
W dniu 25 maja 2009 r. H.A., C.A. oraz T.A. w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa wystąpili do Ministra Infrastruktury wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww decyzji Wojewody [...] wskazując na wystąpienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
We wniosku podnieśli, że decyzja Wojewody [...] wywołała skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia społeczno-gospodarczego, a przede wszystkim z punktu widzenia zasad praworządności. W ocenie wnioskodawców, naruszona została zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, o której mowa w art. 8 kpa, nakładającym na właściwe organy obowiązek sprawiedliwego prowadzenia postępowania. Zakwestionowana decyzja nie uwzględnia bowiem ochrony uzasadnionych interesów ich rodziny poprzez zapewnienie dojazdu do działki na której prowadzonej przez nich działalności gospodarczej wprost z planowanej drogi ekspresowej, co będzie rodziło konieczność zamknięcia zakładu wulkanizacyjnego. Ponadto podnieśli, że przedmiotowa decyzja narusza zagwarantowane przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. prawa wnioskodawców jako obywateli, dotyczące godnego traktowania oraz poszanowania nabytych już praw.
Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności zakwestionowanej decyzji Wojewody [...].
Pismem z dnia 21 lipca 2010 r. H.A., C.A. i T.A. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2010 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2010 r.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli H.A., C.A. i T.A.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 2238/10 odrzucił skargę.
W dniu 5 marca 2013 r. do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynął kolejny wniosek H.A., T.A., L.A., K.S. oraz A.A. z dnia 27 lutego 2013 r. o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewody [...], jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący zarzucili naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, o której mowa w art 8 kpa, jak i obowiązku ochrony uzasadnionych interesów ich rodziny poprzez zapewnienie bezpośredniego dojazdu do nieruchomości, na której prowadzą działalność gospodarczą. Wskazali na negatywne konsekwencje, które spowoduje przedmiotowa decyzja, w tym konieczność zamknięcia prowadzonego od 25 lat zakładu wulkanizacyjnego. Ponownie podnieśli, że przedmiotowa decyzja narusza ich prawa jako obywateli, w tym zagwarantowane przez Konstytucję RP prawo do godnego traktowania oraz poszanowania nabytych już praw.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], z uwagi na wystąpienie przez strony z wnioskiem opartym na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż przedmiotowa decyzja była już badana pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa.
Pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. wnioskodawcy wystąpili o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnili, że zarzuty podniesione we wniosku z dnia 27 lutego 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] różnią się od zarzutów zawartych w uprzednio złożonym wniosku z dnia 25 maja 2009 r., a zatem nie można uznać, że ww wnioski są tożsame. Ponadto stwierdzili, że po upływie czterech lat wyszły na jaw ,,nowe okoliczności", które stanowią samodzielną podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...].
Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli H.A., T.A., L.A., A.A. oraz K.S.
Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1760/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż wbrew stanowisku Ministra, sam fakt kontroli legalności danego aktu administracyjnego i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie nie zamyka bezwzględnie możliwości ponownego procedowania przez ten sam organ administracji, co do ustalania czy dany akt nie jest dotknięty kwalifikowaną wadliwością. W ocenie Sądu, Minister nie przeanalizował we właściwy sposób wniosku. Konieczne było bowiem wskazanie, jakiego rodzaju wady kwalifikowane strony przypisywały decyzji Wojewody [...] w poprzednim wniosku i czy w stosunku do nich organ zajął już merytorycznie stanowisko. Niezbędne zatem byłoby zestawienie podniesionych w obu wnioskach zarzutów w celu ustalenia, jakie zdaniem skarżących przepisy zostały rażąco naruszone i w jaki sposób, bądź w jakim zakresie decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że sam fakt wstąpienia w prawa jednej ze stron jej spadkobierców nie może prowadzić do konkluzji
o braku tożsamości podmiotów występujących w sprawie administracyjnej. Zobowiązał Ministra do przeprowadzenia szczegółowej analizy wniosku, który miał inicjować kolejne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]
i zbadania, czy podnoszone zarzuty nie były już prawomocnie przesądzone.
W tych okolicznościach, po ponownym rozpoznaniu sprawy wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2014 r., zostało wydane zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2014 r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał na wstępie, że na mocy § 1 ust. 1 oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju oraz zniesienia Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1390), z dniem 27 listopada 2013 r. utworzone zostało Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju w drodze przekształcenia dotychczasowego Ministerstwa Rozwoju Regionalnego oraz zniesiono Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. W myśl § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Rozwoju (Dz. U. z 2013 r. poz. 1391) organ ten kieruje działem administracji rządowej budownictwo, lokalne planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo.
Minister podał, że organ na wstępie bada dopuszczalność wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, zgodnie z art. 157 § 2 kpa. Podkreślił, iż odmowa wszczęcia postępowania może nastąpić jedynie w przypadku braku jednej z podmiotowych lub przedmiotowych przesłanek dopuszczalności wniosku. Minister wyjaśnił, że art. 61 a kpa stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. Zauważył, że w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.
Po ponownej analizie materiału dowodowego Minister stwierdził, że kwestionowana decyzja Wojewody [...] była już przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Ministra infrastruktury z dnia [...] października 2010 r., zaś zarzuty podniesione we wniosku z dnia 27 lutego 2013 r. są tożsame z zarzutami podniesionymi we wniosku z dnia 25 maja 2009 r. Organ wskazał, iż w obu wnioskach zarzuty sprowadzają się do kwestii braku zapewnienia stronom właściwego dostępu do drogi publicznej. We wniosku z dnia 25 maja 2009 r. wnioskodawcy zarzucili, że decyzja Wojewody [...] nie zapewnia dojazdu do prowadzonej przez nich działalności gospodarczej wprost z planowanej drogi ekspresowej, co będzie rodziło konieczność zamknięcia prowadzonego przez nich zakładu wulkanizacyjnego. Tożsamy zarzut został podniesiony we wniosku z dnia 27 lutego 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji. Minister zauważył również, że w obu wnioskach z tego naruszenia strony wywodzą kolejne zarzuty, a mianowicie naruszenie zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa) i prawa do godnego traktowania oraz poszanowania nabytych już praw, zagwarantowanego w Konstytucji RP.
Minister stwierdził, że powyższe zarzuty stanowiły już przedmiot badania w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. W rozstrzygnięciach tych Minister ustosunkował się do podniesionego przez wnioskodawców zarzutu naruszenia uzasadnionego interesu osób trzecich, poprzez brak zagwarantowania dojazdu do nieruchomości wprost z planowanej drogi ekspresowej. Organ wyjaśnił, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, iż nie można mówić o naruszeniu wymagań dotyczących uzasadnionych interesów osób trzecich, gdy dostęp nieruchomości do drogi publicznej zostanie w decyzji lokalizacyjnej określony poprzez drogę zbiorczą, gdyż ww rozwiązanie spełnia wymóg zapewnienia dostępu do drogi publicznej.
Minister wskazał, że dla nieruchomości należącej do wnioskodawców zaprojektowano drogę zbiorczą (o klasie technicznej D), z nawierzchnią bitumiczną, o szerokości 5,0 m, posiadającą pobocza o szerokości 1,25 m. Podkreślił ponadto, że w znajdującym się w aktach sprawy piśmie z dnia 8 września 2008 r. inwestor wskazał, iż zjazd z drogi do obiektu i wjazd na drogę, w obszarze oddziaływania węzła, znajdowałby się w miejscu zagrażającym bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zauważył również, że obowiązujące przepisy nie nakładają obowiązku zapewnienia nieruchomościom sąsiadującym z planowaną inwestycją dostępu do drogi publicznej najwyższej kategorii (tu: ekspresowej), zwłaszcza gdy możliwości techniczne pozwalają jedynie na zapewnienie dostępu do drogi publicznej niższej kategorii. Ponadto organ podkreślił, iż przepis § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 i Dz. U. z 2010 r. Nr 4, poz. 29), stanowi, iż stosowanie zjazdów na drodze klasy S jest zabronione.
Minister stwierdził, iż decyzja Wojewody Łódzkiego nie uchybiła wymaganiom dotyczącym ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Ponadto dokonał kontroli przedmiotowej decyzji pod kątem zaistnienia pozostałych przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 kpa uznając, że decyzja nie jest obarczona żadną z tych wad. Stwierdził, że wniosek H.A., C.A. i T.A. z dnia 25 maja 2009 r., jak i wniosek H.A., T.A., L.A., K.S. i A.A. z dnia 27 lutego 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji, dotyczy tego samego przedmiotu. Tożsamy jest także interes prawny stron co do zakresu ich żądania.
Minister podkreślił, że w przypadku obu wniosków występuje również tożsamość podmiotowa. Jak zauważył Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, zmianie uległ krąg wnioskodawców domagających się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], bowiem pierwotnie z żądaniem takim wystąpili H.A., T.A. i C.A., natomiast wniosek z dnia 27 lutego 2013 r. został złożony przez H.A., T.A., L.A., A.A. i K.S. Z ustaleń Ministra wynika jednak, że L.A., K.S. oraz A.A. są spadkobiercami C.A., a więc wstąpili w ogół praw i obowiązków po zmarłym. Zauważył, że spadkobiercy strony postępowania dziedziczą wraz z prawami majątkowymi do nieruchomości także sytuację prawno-procesową tej strony.
Mając powyższe na uwadze organ uznał, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej słusznie stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie zaszła tożsamość adresatów normy indywidualnej, dyspozycji normy indywidualnej oraz jej przedmiotu, zaś ponowne wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już uprzednio badana pod względem wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 kpa stanowi przeszkodę o charakterze przedmiotowym, uniemożliwiającą prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Powoduje to bowiem wystąpienie względem wnioskodawców powagi rzeczy rozstrzygniętej ostateczną decyzją administracyjną. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Łódzkiego, Minister ocenił jako prawidłowe.
Odnosząc się do zarzutu, iż po upływie czterech lat wyszły na jaw nowe okoliczności, które mogą stanowić samodzielną podstawę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, organ wskazał, iż ww okoliczność stanowić może jedynie przesłankę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Nie jest bowiem dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.
Zdaniem organu, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej właściwie uznał, iż rozpatrzenie zarzutów podniesionych przez wnioskodawców naruszałoby powagę rzeczy osądzonej.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H.A. i T.A.
Skarżący zarzucili naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 107 § 3 i 126 kpa poprzez powierzchowne zbadanie przesłanek będących podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. Podkreślili, że zostało ono wydane w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1760/13, w którym Sąd zalecił, aby organ administracji rozpoznając sprawę wziął pod uwagę inne podmioty, które wystąpiły z wnioskiem oraz przedstawioną przez nich argumentację. Zdaniem skarżących, zaskarżone postanowienie nie uwzględniło zaleceń ujętych w powyższym wyroku. Nie odniesiono się do zarzutów zgłoszonych przez skarżących, dotyczących przede wszystkim dostępu do drogi krajowej oraz jego parametrów technicznych pod kątem spełniania obsługi zakładu wulkanizacyjnego skarżących. Ponadto podnieśli, że wniosek z 2009 r. o stwierdzenie nieważności decyzji odnosił się do innej sytuacji, gdyż budowa się jeszcze nie zaczęła, zaś w 2013 r. została już zakończona i błędy w decyzji lokalizacyjnej stały się oczywiste.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie kwestionowanego postanowienia.
Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi, dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane po uprawomocnieniu się wyroku tut. Sądu z dnia z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1760/13, uchylającym postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r, utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, organ zobowiązany będzie ustalić, jakiego rodzaju wady kwalifikowane strony przypisywały decyzji Wojewody [...] w poprzednim wniosku i czy w stosunku do nich organ zajął już merytorycznie stanowisko. Za niezbędne uznał zestawienie podniesionych w obu wnioskach zarzutów w celu ustalenia, jakie zdaniem skarżących przepisy zostały rażąco naruszone i w jaki sposób, bądź w jakim zakresie kwestionowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że sam fakt wstąpienia w prawa jednej ze stron jej spadkobierców nie może prowadzić do konkluzji o braku tożsamości podmiotów występujących w sprawie administracyjnej. Zobowiązał Ministra do przeprowadzenia szczegółowej analizy wniosku, który miał inicjować kolejne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] i zbadania, czy podnoszone zarzuty nie były już prawomocnie przesądzone.
Rozpoznając zatem niniejszą sprawę tutejszy Sąd, tak samo jak organ, pozostawał związany oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w przedstawionym powyżej prawomocnym wyroku.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt 11 FSK 451/08, lex nr 526493, wyrok NSA z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, lex nr 594010). Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 23 października 1998 r., I SA 1663/96), co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. W pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim, wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Determinuje ona zatem, podobnie jak zawarte w orzeczeniu wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Naruszenie przez organ administracji publicznej art 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania samego sądu oznacza natomiast, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie poglądowi wyrażonemu we wcześniejszym orzeczeniu.
Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do wniosku, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Minister Infrastruktury i Rozwoju wydając zaskarżone w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym postanowienie z dnia [...] czerwca 2014 r., zastosował się do wskazań zawartych w przywołanym wyżej wyroku.
Rozpoznając ponownie sprawę organ poddał szczegółowej analizie wniosek z dnia 27 lutego 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej dla inwestycji pn.: "Rozbudowa drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku W. – T. od km 346+803,80 do km 356+700,00 wraz z przebudową infrastruktury technicznej", na terenie gmin T.i L. oraz miasta T., pod kątem zbadania, czy podnoszone przez wnioskodawców zarzuty nie są tożsame z zarzutami podniesionymi we wcześniejszym wniosku z dnia 25 maja 2009 r., co do których organ nadzorczy odniósł się merytorycznie ostatecznym rozstrzygnięciem. W wyniku przeprowadzonej analizy organ wskazał, iż w obu wnioskach zarzuty sprowadzają się do kwestii braku zapewnienia stronom właściwego dostępu do drogi publicznej. Mianowicie we wniosku z dnia 25 maja 2009 r. wnioskodawcy zarzucili, że decyzja Wojewody [...] nie zapewnia dojazdu do prowadzonej przez nich działalności gospodarczej wprost z planowanej drogi ekspresowej, co będzie rodziło konieczność zamknięcia prowadzonego przez nich zakładu wulkanizacyjnego. Organ zauważył, że tożsamy zarzut został podniesiony we wniosku z dnia 27 lutego 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji. Minister podkreślił, że w obu wnioskach z tego naruszenia strony wywodzą kolejne zarzuty, a mianowicie naruszenie zasady praworządności, zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 kpa) i prawa do godnego traktowania oraz poszanowania nabytych już praw, zagwarantowanego w Konstytucji RP.
Następnie organ nadzorczy wskazał, że wadliwości przypisywane przez strony w/w decyzji Wojewody [...] stanowiły przedmiot badania w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. Wyjaśnił, że w powołanych decyzjach Minister Infrastruktury szeroko ustosunkował się do podniesionego przez skarżących zarzutu naruszenia uzasadnionego interesu osób trzecich poprzez brak zagwarantowania dojazdu do nieruchomości wprost z planowanej drogi ekspresowej.
Stwierdzić należy, iż analiza przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że powyższe ustalenia organu należy ocenić jako prawidłowe. Tym samym za nieuprawniony należy uznać podniesiony przez skarżących zarzut nieuwzględnienia zaleceń ujętych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2014 r.
Słusznie zatem Minister Infrastruktury i Rozwoju uznał, że skoro decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej nr [...], była już przedmiotem postępowania nadzorczego, zakończonego ostateczną decyzją, zaś podniesione przez skarżących zarzuty we wniosku z dnia 27 lutego 2013 r. są tożsame z zarzutami podniesionymi we wniosku z dnia 25 maja 2009 r., to zasadna była odmowa wszczęcia postępowania w tym samym przedmiocie na podstawie art. 61 a k.p.a.
Nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art. 7, 77 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 i art. 126 k.p.a., polegający na powierzchownym zbadaniu przesłanek będących podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...].
Biorąc powyższe pod uwagę, skoro zarzuty podniesione w skardze okazały się bezzasadne, a zaskarżone postanowienie prawidłowe, skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło