IV SA/Wa 1700/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Parafii Ewangelicko-Augsburskiej [...] w P. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Ministra Edukacji Narodowej na rzecz skarżącej Parafii Ewangelicko-Augsburskiej [...] w P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Edukacji Narodowej – zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - decyzją z lipca 2008r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2008r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Oświaty z [...] maja 1960r. stwierdzającego przejście na własność Skarbu Państwa z dniem [...] marca 1958r. zabudowanej nieruchomości o powierzchni 2,8003 ha, położonej w P. przy ul. [...], stanowiącej własność Gminy Kościelnej Parafii Ewangelicko – Augsburskiej w P. Parafia Ewangelicko – Augsburska [...] w P. w skardze, a następnie w piśmie procesowym (stanowiącym "uzupełnienie skargi") z 10 września 2008r. i na rozprawie, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Edukacji Narodowej "z lipca 2008r. (brak oznaczenia dokładnej daty)". Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym – przez błędną wykładnię pojęcia "innego mienia" oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 i art. 107 § 1 K.p.a. Minister Edukacji Narodowej – w odpowiedzi na skargę - wniosło o oddalenie skargi na decyzję "z lipca 2008r.", podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu m. in. z przepisami postępowania administracyjnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę przez stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Edukacji Narodowej z lipca 2008r. Uznał, iż ów akt administracyjny został wydany z rażącym naruszeniem prawa, czyli zaszła przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: K.p.a.). Artykuł 107 § 1 K.p.a. określa niezbędne elementy decyzji administracyjnej. Zgodnie z tym przepisem decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, iż jednym ze składników decyzji jest data wydania. Oznacza to, iż każda prawidłowo wydana decyzja winna zawierać datę jej wydania. Przez datę wydania decyzji należy rozumieć datę wydania decyzji na piśmie lub datę ogłoszenia decyzji ustnie, przy czym datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane przez prawo składniki. Sporządzając więc decyzję, organ administracji publicznej musi określić dzień, miesiąc i rok wydania rozstrzygnięcia, co wyznaczać będzie granice czasowe dla stanu prawnego oraz okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej (wyrok NSA z 25.04.2006r., sygn. akt II OSK 714/05, publ. ONSA i WSA 2006/5/132 i Lex nr 197983; wyrok NSA z 17.11.1982r., sygn. akt I SA/Kr 664/82, ONSA 1982, z. 2, poz. 106; M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005, s. 645, analogiczne stanowisko prezentuje J. Kędziora: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 285 oraz G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Postępowanie administracyjne ogólne, Warszawa 2003, s. 661). W ocenie Sądu data wydania, jest więc tym ze składników decyzji, który ma większą doniosłość prawną od pozostałych, bowiem jego brak powoduje jej poważną wadę. Brak daty wydania jest podstawą do stwierdzenia kwalifikowanej wady decyzji. Data wydania (sporządzenia) decyzji zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. jest czynnością procesową wywołującą oznaczone skutki prawne. Tak więc oznaczenie daty wydania decyzji, złożonej z dnia, miesiąca i roku, jest doniosłe z tych względów, że: 1) dla oceny legalności decyzji przez sąd administracyjny decydujący jest stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji (wyrok NSA z 17.11.1982r., sygn. akt I SA/Kr 664/82, publ. ONSA 1992, nr 2, poz. 106; wyrok NSA z 25.04.2006r., sygn. akt II OSK 714/05, publ. ONSA i WSA 2006/5/132 i Lex nr 197983; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005, s. 645; J. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 285 oraz G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, Warszawa 2003, s. 661); 2) organ administracji publicznej rozpoznający i rozstrzygający sprawę ma obowiązek stosowania tych wszystkich przepisów prawnych, które zostały opublikowane do daty wydania decyzji, a jeżeli pominie zmiany tych przepisów czy ich uchylenie, to decyzja jest już dotknięta wadą (J. Borkowski, Decyzja administracyjna, Łódź, Zielona Góra 1998, s. 54; wyrok NSA z 25.04.2006r., sygn. akt II OSK 714/05, publ. ONSA i WSA 2006/5/132 i Lex nr 197983); 3) pozwala stwierdzić, czy organ, który wydał decyzję, nie naruszył przepisów dotyczących terminu załatwienia sprawy (A. Wiktorowska [w:] M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne..., s. 142; G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Wyd. II., Lex 2007; wyrok WSA w Warszawie z 19.02.2007r., sygn. akt VI SA/Wa 774/06, publ. Lex nr 342591); 4) oznaczenie daty decyzji ma znaczenie w kontekście powagi rzeczy osądzonych (A. Wiktorowska (w:) M. Szubiakowski, M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, tamże, s. 142; G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Wyd. II., Lex 2007; wyrok WSA w Warszawie z 19.02.2007r., sygn. akt VI SA/Wa 774/06, publ. Lex nr 342591); 5) data wydania decyzji określa również konkretny stan prawny w jakim dana decyzja zapadła, a zatem m.in. właściwość organów, krąg stron postępowania (wyrok WSA w Warszawie z 15.11.2005r., sygn. akt VII SA/Wa 490/05, publ. Lex nr 199043); 6) ustalenie w sposób precyzyjny daty wydania decyzji jest istotne również z tego powodu, że fakt ten ma decydujące znaczenie na przykład dla wznowienia postępowania, stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a więc jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, lecz nieznane organowi, który ją wydał. Brak zatem daty wydania decyzji uniemożliwia zweryfikowanie stanu faktycznego, a także stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania i uniemożliwia wykorzystanie tej przesłanki do wznowienia postępowania (G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Wyd. II., Lex; wyrok NSA z 25.04.2006r., sygn. akt II OSK 714/05, publ. ONSA i WSA 2006/5/132 i Lex nr 197983; wyrok WSA w Warszawie z 19.02.2007r., sygn. akt VI SA/Wa 774/06, publ. Lex nr 342591); 7) rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan prawa z dnia wydania tej decyzji; na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji tego prawa (wyrok NSA z 28.11.1997r., sygn. akt III S.A. 1134/96, publ. ONSA 1998, nr 3, poz. 101; B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 714). Przekładając powyższe na stan kontrolowanej sprawy należy zauważyć, iż Minister Edukacji Narodowej wydał zaskarżoną decyzję "w lipcu 2008r.", czyli nie określił dnia wydania rozstrzygnięcia. Okoliczność wydania decyzji bez właściwego określenia daty wydania (dzień, miesiąc, rok) jest bezsporna, albowiem nie tylko wynika z treści zaskarżonej decyzji, ale i akt postępowania sądowoadministracyjnego. Mianowicie już sama skarżąca w piśmie procesowym z 10 września 2008r., pisze iż "pismo to stanowi uzupełnienie skargi [...] na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia brak oznaczenia VII 2008r.", dalej "podtrzymuje zaskarżenie [...] decyzji Ministra Edukacji Narodowej z lipca 2008r. (brak dokładnej daty)". Następnie organ w odpowiedzi na skargę z 9 października 2008r. wnosi "o oddalenie skargi [...] na decyzję Ministra Edukacji Narodowej [...] z lipca 2008r." Za datę wydania decyzji nie można uznać daty widniejącej na jej ostatniej stronie, pod rozdzielnikiem, albowiem nie jest to data podpisania decyzji przez osobę upoważnioną do jej wydania, ale data akceptacji decyzji wyrażonej przez radcę prawnego i dyrektora Departamentu Prawnego. Wydanie decyzji – jak już wyżej podkreślano - jest czynnością procesową organu administracji publicznej, polegającą na podpisaniu decyzji zawierającej wymagane przez prawo elementy. W związku z tym datą wydania decyzji jest data jej podpisania przez osobę upoważnioną do wydania (wyrok SN z 2.10.2002r., sygn. akt III RN 149/01, publ. OSNP 2003, nr 16, poz. 371; wyrok NSA z 4.11.1998r., sygn. akt I SA 660/98, niepubl.; wyrok WSA w Warszawie z 15.11.2005r., sygn. akt VII SA/Wa 490/05, publ. Lex nr 199043). W świetle przytoczonych wywodów oznaczenie daty decyzji ma doniosłe znaczenie zarówno z punktu widzenia kontroli sądowoadministracyjnej, jak i postępowania administracyjnego (w tym również trybów nadzwyczajnych). Bez znaczenia jest więc także fakt, iż przedmiotem zaskarżenia była decyzja wydana w postępowaniu nieważnościowym, bowiem nie można wykluczyć, iż rozstrzygnięcie to może w przyszłości być również przedmiotem kontroli postępowania nadzwyczajnego. Tym samym nieokreślenie daty wydania aktu administracyjnego przez wskazanie dnia, miesiąca i roku jest wadą kwalifikowaną uzasadniającą konieczność wyeliminowania tak wydanej decyzji z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa (G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Wyd. II., Lex; wyrok WSA w Warszawie z 19.02.2007r., sygn. akt VI SA/Wa 774/06, publ. Lex nr 342591). Sąd wobec zaistnienia wymienionej przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, nie mógł badać legalności tej decyzji w zakresie naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy i prawa procesowego administracyjnego mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem i z tego powodu nie ustosunkował się merytorycznie do zarzutów skargi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, na które złożył się wpis od skargi i koszty zastępstwa procesowego, postanowiono na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).