IV SA/Wa 1771/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-17
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzęt teleinformatyczny i telekomunikacyjny (komputery osobiste, laptopy, sprzęt kopiujący) kwalifikuje się jako sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych w rozumieniu ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, co wiąże się z obowiązkiem zawarcia umowy z organizacją odzysku lub wniesienia zabezpieczenia finansowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym nie definiuje w sposób jasny i precyzyjny pojęcia "sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych". Brak tej definicji, w połączeniu z treścią załącznika nr 1 do ustawy, który klasyfikuje komputery i laptopy jako sprzęt teleinformatyczny, a nie sprzęt AGD, wyklucza możliwość takiej interpretacji, która nakładałaby na przedsiębiorcę obowiązki nie wynikające wprost z ustawy. Zastosowanie "Wytycznych technicznych" Ministra Środowiska, które nie są powszechnie obowiązującym źródłem prawa, było nieprawidłowe.Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. wniosła o wpis do rejestru przedsiębiorców wprowadzających sprzęt elektryczny i elektroniczny, wskazując na sprzęt teleinformatyczny (komputery, laptopy). Główny Inspektor Ochrony Środowiska odmówił wpisu, uznając, że wskazany sprzęt jest przeznaczony dla gospodarstw domowych, a spółka nie spełniła obowiązku zawarcia umowy z organizacją odzysku lub wniesienia zabezpieczenia finansowego. Po uchyleniu przez NSA pierwszej decyzji WSA, sąd ponownie rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Michał Sowiński, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do rejestru przedsiębiorców wprowadzających sprzęt I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego E. Sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Ochrony Środowiska z dnia
[...] października 2007r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2007r. znak: [...] o odmowie wpisu do rejestru prowadzonego na podstawie art. 6 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. Nr 180, poz. 1495). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że firma E. Sp. z o.o. w B. wnioskiem z dnia 29.09.2006r. wystąpiła do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o wpis do rejestru jako przedsiębiorca wprowadzający sprzęt z grupy 3 "Sprzęt teleinformatyczny i telekomunikacyjny" rodzaje "Bl Komputery osobiste stacjonarne, w tym procesor, mysz, monitor i klawiatura", "B3 Notebooki" i B6 "Sprzęt kopiujący".
Organ stwierdził, że sprzęt elektryczny i elektroniczny klasyfikowany w grupie 3 rodzaje Bl i B3 jest sprzętem przeznaczonym dla gospodarstw domowych. Zatem Spółka E. jest przedsiębiorcą wprowadzającym sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych i w myśl przepisów art. 18 ww. ustawy zobowiązywało ją to do wniesienia zabezpieczenia finansowego przeznaczonego na sfinansowanie zbierania, przetwarzania, odzysku, w tym recyklingu, i unieszkodliwiania zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych, albo zawarcia umowy z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Zdaniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z uwagi na fakt, że spółka nie wykonała ww. obowiązku, nie mogła zostać wpisana do rejestru przedsiębiorców i organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, wydano decyzję o odmowie wpisu do rejestru.
Organ stwierdził, że ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym
i elektronicznym nie definiuje wprost pojęcia sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, a definiuje w art. 3 ust. 2 ustawy pojęcie zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych, za który należy uważać również zużyty sprzęt pochodzący z innych źródeł, który ze względu na charakter i ilość jest podobny do zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych. Generalny Inspektor Ochrony Środowiska zaznaczył, że organem właściwym w zakresie interpretacji przepisów ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym jest Minister Środowiska. W przypadku kierowania do niego
indywidualnych zapytań od przedsiębiorców, dotyczących pojęcia sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, przedstawiane jest w każdym przypadku jednolite stanowisko. Organ wywodził, że zgodnie z tym stanowiskiem za sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych uznaje się sprzęt elektryczny i elektroniczny, który z zasady jest przeznaczony głównie do użytku w gospodarstwach domowych lub jego konstrukcja jak i funkcje nie wykluczają go z zastosowania w gospodarstwach domowych, jak również jest wprowadzany z myślą o nabywcy detalicznym.
Sprzętem innym niż przeznaczony dla gospodarstw domowych będzie taki sprzęt, którego głównym odbiorcą jest przemysł, instytucje czy przedsiębiorstwa, nie jest wprowadzany z myślą o nabywcy detalicznym jak również jego konstrukcja i funkcje wykluczają zastosowanie w gospodarstwach domowych.
Zdaniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska powyższe okoliczności świadczą, iż komputery osobiste i laptopy, bez względu na fakt kto je użytkuje (osoba prywatna czy przedsiębiorca), są traktowane jako sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych.
Odnosząc się natomiast do stwierdzenia zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że spółka złożyła oświadczenie o przeznaczeniu sprzętu jedynie dla szkół i urzędów organ wskazał, że komputery osobiste i laptopy, niezależnie od odbiorcy któremu są dostarczane pozostają nadal sprzętem przeznaczonym dla gospodarstw domowych. W związku z tym, w ocenie organu, E. Sp. z o. o., wprowadzając na terytorium Polski komputery osobiste i laptopy, uznawane za sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych, była zobowiązana do zawarcia umowy z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego lub wniesienia zabezpieczenia finansowego, zgodnie z art. 18 ust. 1 ww. ustawy. Skoro spółka nie wykonała ww. obowiązku, to zdaniem organu zgodnie z art. 8 ust 3 pkt. 2 tejże ustawy uzasadniało wydanie decyzji o odmowie wpisu do rejestru.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. Spółka z o.o. w B. zarzucając naruszenie art. 87 Konstytucji RP, art. 3 ust. 2, art. 8 ust. 2 pkt. 1, art. 18 i załącznika nr 1 ustawy z dnia 29.07.2005r. - o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. nr 180, poz. 1495) oraz art. 6, 7, 8 i 10 ustawy z dnia 14.06.1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 181, poz. 1524, ze zm.). Wskazując na powyższe spółka wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Ochrony
Środowiska z dnia [...].10.2007r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji tegoż organu z dnia [...].08.2007r., nr [...] i zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi spółka wywodziła, że zgodnie z Konstytucją RP - źródłami powszechnie obowiązującego prawem w Rzeczypospolitej Polskiej są: konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia - art. 87 ust. 1. ,wyjątkowo też akty prawa miejscowego - art. 87 ust. 2. Zgodnie zaś z art. 6 k.p.a. - organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
W ocenie skarżącego w niniejszym jednak przypadku, organ powyższą zasadę naruszył, albowiem obowiązującym prawem uczynił materiał (opinię) pod tytułem: "Wytyczne techniczne dla oceny wyrobu, w zakresie jego podlegania przepisom ustawy z dnia 29.07.2005r. - o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym", który umieszczony został na stronach internetowych Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z adnotacją, iż niniejsza informacja nie jest prawnie wiążąca i wyraża jedynie opinię Departamentu Gospodarki Odpadami.
Skarżąca spółka motywowała, iż składając wniosek o wpis do rejestru, wskazała sprzęt z grupy 3 załącznika nr 1 do ww. ustawy, tj. sprzęt teleinformatyczny i telekomunikacyjny, a w szczególności: komputery osobiste stacjonarne, notebooki i sprzęt kopiujący, nie oznacza, iż również ustawodawca uznał ten sprzęt jako przeznaczony dla gospodarstw domowych.
Zdaniem skarżącej pomimo, iż ustawa z 29.07.2005r. - o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, nie zawiera definicji: "sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych" - na pewno definicji takiej nie można upatrywać w art. 3 ust. 2 tejże ustawy, jak to zdaje się czynić organ. Skarżąca wywodziła, że co do zasady bowiem głównym odbiorcą sprzętu teleinformatycznego i telekomunikacyjnego jest przemysł, firmy, przedsiębiorstwa, instytucje oświaty i to raczej z myślą o tym segmencie rynku sprzęt ten jest wprowadzany do obrotu.
Ponadto skarżąca spółka uzasadniała, że wprowadza sprzęt teleinformatyczny przeznaczony tylko i wyłącznie dla szkół i urzędów, a więc nie
z przeznaczeniem dla nabywcy detalicznego. O powyższym świadczyć mogą ilości wprowadzanego sprzętu, czy faktury VAT wystawione przez skarżąca spółkę w związku ze sprzedanym sprzętem, czego w ogóle nie wziął pod uwagę organ. Zdaniem spółki w ten sposób naruszony został art. 7 i 8 k.p.a., albowiem organ nie podjął żadnych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, tj. do ustalenia faktycznego przeznaczenia sprzętu wprowadzonego przez skarżącą spółkę do obrotu. Ponadto spółka zarzuciła, że prowadząc postępowanie organ nie zapewnił też stronie czynnego udziału w niniejszym postępowaniu, tj. nie zapewnił stronie skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, czym naruszył art. 10 k.p.a..
Zdaniem skarżącej skoro spółka nie wprowadza na rynek sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, nie jest też zobowiązana, ani do zawarcia umowy z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, ani też do wniesienia zabezpieczenia finansowego, o jakich mowa w art. 8 ust. 2 pkt. 1 lit. e oraz w art. 18 wyżej cytowanej ustawy. A skoro skarżąca Spółka spełniła wszystkie wymogi ustawowe, winna uzyskać wpis do stosownego rejestru prowadzonego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.
Wyrokiem z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 2609/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października, odmawiającą wpisu do rejestru przedsiębiorców wprowadzających sprzęt.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w ustawie o zużytym sprzęcie elektrycznym lub elektronicznym brak jest definicji sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, w związku z czym organ miał obowiązek samodzielnie ustalić jak należy rozumieć to pojęcie. Zdaniem Sądu organ słusznie przyjął, powołując się na wytyczne Ministra Środowiska, że za sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych uznaje się sprzęt elektryczny i elektroniczny, który z zasady jest przeznaczony głównie do użytku w gospodarstwach domowych a jego konstrukcja jak i funkcje nie wykluczają zastosowania tego sprzętu w gospodarstwach domowych, jak również na rynek jest wprowadzany z myślą o nabywcy detalicznym. Sprzętem innym niż przeznaczony dla gospodarstw domowych będzie natomiast taki, którego głównym
odbiorcą jest przemysł, instytucie czy przedsiębiorstwa. Nie jest więc wprowadzany na rynek z myślą o odbiorcy detalicznym a jego konstrukcja i funkcje wykluczają zastosowanie w gospodarstwach domowych. Sąd stwierdził, że komputery osobiste i laptopy - bez względu na fakt kto je użytkuje - w rozumieniu przepisów ustawy należy uznać za sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych. W konsekwencji, stosownie do przepisów powołanej ustawy, na skarżącej ciążyły obowiązki wskazane w zaskarżoną decyzji.
Sąd uznał za zasadny zarzut naruszenia przez organ art.10.k.p.a, wskazał jednak że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
Od powyższego wyroku E. Spółka z.o.o wniosła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 2, art. 8 ust. 2 pkt. 1, art. 18 w związku z załącznikiem nr 1 do" ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie przez Sąd, iż sprzęt jaki wprowadza skarżąca jest, zgodnie z ww. ustawą sprzętem przeznaczonym dla gospodarstw domowych i w związku z tym wpis do rejestru przedsiębiorców wprowadzających sprzęt oprócz złożenia wniosku wymaga albo zawarcia umowy z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego albo wniesienia stosownego zabezpieczenia finansowego, gdy de facto, wyżej cytowana ustawa nie kwalifikuje sprzętu z grupy 3 jako sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, - a nadto, ilość i masa wprowadzanego sprzętu wskazuje na jego przemysłowe, a nie domowe zastosowanie. Podniesiono również zarzut naruszenia przepisów .postępowania, tj. art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1. lit. a/ i c/ oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 87 i 7 Konstytucji RP oraz art. 6 i 10 k.p.a. - poprzez oparcie zaskarżonego wyroku na "Wytycznych technicznych dla oceny wyrobu w zakresie jego podlegania przepisom ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym", wydanych przez Ministra Środowiska. Miało to zasadniczy wpływ na wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie, pomimo iż "Wytyczne ..." nie stanowią powszechnie obowiązującego źródła prawa. Nadto Sąd nie wyjaśnił dlaczego naruszenie art. 10 § 1 kp.a. nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.
Skarżąca stwierdziła również, że wytyczne Ministra Środowiska nie stanowią zgodnie z Konstytucją (art. 87) źródła powszechnie obowiązującego prawa i jako takie nie powinny mieć bezpośredniego wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie.
Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2009r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny zarzuty podniesione w skardze uznał za usprawiedliwione.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 2, art. 8 ust. 2 pkt 1, art. 18 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym poprzez ich błędną wykładnię, Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że naruszenie prawa materialnego, przejawiające się w jego błędnej wykładni polega na mylnym zrozumieniu, a więc wadliwej interpretacji treści normy prawnej wynikającej z przepisu objętego zarzutem naruszenia. W ocenie naczelnego Sądu Administracyjnego sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny wywodził, że ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym określa wymagania jakim powinien odpowiadać sprzęt elektryczny i elektroniczny, a także zasadę postępowania z wymienionym wyżej zużytym sprzętem. Przedsiębiorcy, którzy - między innymi - wprowadzają do obrotu na terytorium kraju sprzęt elektryczny i elektroniczny, przed rozpoczęciem działalności, zobowiązani są złożyć do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosek o wpis do rejestru. Zgodnie z brzmieniem art. 18 ust. 1 wprowadzający sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych, w przypadku niezawarcia urnowy z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, wygaśnięcia lub rozwiązania, tej umowy jak również ogłoszenia upadłości tej organizacji lub otwarcia jej likwidacji podmiot zobowiązany jest do wniesienia zabezpieczenia finansowego na dany rok kalendarzowy.
Niewniesienie zabezpieczenia finansowego, w wymaganej wysokości, jeżeli wprowadza się sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych, pociąga za sobą konieczność odmowy dokonania wpisu do rejestru firmy wprowadzającej sprzęt (art. 8 ust. 3 cyt. ustawy).
Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że w niniejszej sprawie powodem odmowy wpisu do rejestru firmy E. sp. z o.o. z siedzibą w B., było nieziszczenie
przez nią zabezpieczenia finansowego przeznaczonego na finansowanie zbierania, przetwarzania, odzysku, w tym recyklingu i unieszkodliwiania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że u podstaw kontrolowanego rozstrzygnięcia legło - zakwestionowane przez skarżącą spółkę - stwierdzenie, że sprowadzany przez wymienioną wyżej firmę sprzęt "teleinformatyczny i telekomunikacyjny: B1 Komputery osobiste, stacjonarne w tym procesor, mysz, monitor, klawiatura, B 3 Notebooki i B6 Sprzęt kopiujący" jest "sprzętem przeznaczonym dla gospodarstw domowych".
Poza sporem jest, że wprowadzony w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym podział na sprzęt "przeznaczony dla gospodarstw domowych" i dla innych podmiotów wiąże się z dodatkowymi obowiązkami nałożonymi na przedsiębiorców wprowadzających sprzęt "przeznaczony dla gospodarstw domowych". Między innymi jest to obowiązek zawarcia umowy z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego a w przypadku jej braku obowiązek wniesienia stosownego zabezpieczenia finansowego (art. 18 ust. 1 cyt. ustawy).
Niewykonanie tego obowiązku - jak to już wyżej wskazano - pociąga za sobą sankcję w postaci odmowy dokonania wpisu do rejestru.
Naczelny Sąd Administracyjny wywodził, że mimo niejasności wskazanego wyżej sformułowania cytowana wyżej ustawa nie zawiera definicji pojęcia sprzętu "przeznaczonego dla gospodarstw domowych".
W art. 3 - stanowiącym słowniczek użytych w ustawie określeń - w ustępie 2 ograniczono się bowiem jedynie do wyjaśnienia, co należy rozumieć pod pojęciem "zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych". Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że nie jest ono tożsame z pojęciem "sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych", a zachodzące między przedstawionymi wyżej określeniami różnice powodują, że brak jest podstaw do stosowania analogii przy interpretacji wskazanego wyżej pojęcia. Nadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego racjonalny ustawodawca używając odmiennego sformułowania - "sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych" - musiał temu pojęciu nadać odmienne znaczenie.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dokonując interpretacji wskazanego wyżej pojęcia organ administracji oparł się na wytycznych Ministra Środowiska z
dnia 4 grudnia 2006 r., przedstawiających negatywne jego definicje i przyjął, że komputery osobiste i laptopy bez względu na to dla kogo są przeznaczone, przy wprowadzaniu na polski rynek, zawsze winny być traktowane jako sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych, ponieważ ich konstrukcja i funkcja nie wyklucza zastosowania w gospodarstwach domowych.
Przedstawione w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowisko pozbawione jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oparcia w przepisach niniejszej ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że w dołączonym do cytowanej wyżej ustawy załączniku nr 1 dokonany został podział sprzętu elektrycznego i elektronicznego na grupy i rodzaje. W rubryce "rodzaje sprzętu elektrycznego i elektronicznego" wyszczególnione zostały wielkogabarytowe i małogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego. Wśród wymienionego tam sprzętu brak jest komputerów, laptopów i notebooków. Co więcej tego rodzaju sprzęt zakwalifikowany został do grupy sprzętu teleinformatycznego i telekomunikacyjnego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowienie przepisów prawa, w których używane pojęcia są wzajemnie sprzeczce lub umożliwiające dowolną interpretację uznać należy za naruszające zasadę ochrony zaufania do państwa i prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w niniejszej sprawie z uwagi na niezdefiniowanie w omawianej ustawie pojęcia "sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych" i niejasność tego sformułowania, skarżący inaczej niż organy zinterpretował jego treść w następstwie czego uznał, iż komputery, laptopy itp. z uwagi na to, że ich odbiorcami są instytucje, a nie osoby fizyczne nie kwalifikują się jako sprzęt przeznaczony dla gospodarstwa domowego. Tym samym nie miał on obowiązku wnieść wymaganego w art. 18 ust. 1 cyt. ustawy zabezpieczenia finansowe.
Naczelny Sąd Administracyjny wywodził, że podstawowym elementem zasady demokratycznego państwa prawnego jest nakaz respektowania przez ustawodawcę zasad poprawnej legislacji. Przepisy prawa, zgodnie z zasadami techniki prawodawczej winny być redagowane tak aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów wyrażały intencje prawodawcy.
Również z zawartej w art. 2 Konstytucji zasady demokratycznego państwa prawnego wynika, że każda regulacja prawna, w tym także o charakterze ustawowym, winna spełniać wymóg dostatecznej określoności, to znaczy formułować przepisy w
sposób jasny, precyzyjny i poprawny. W szczególności jeżeli chodzi o nakładane obowiązki wymóg jasności winien oznaczać nakaz tworzenia zrozumiałych dla adresatów norm prawnych.
Brak w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym zdefiniowania, na użytek tejże ustawy, pojęcia "sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych", którego treść budzi istotne wątpliwości, wyklucza możliwość takiej jego interpretacji, w wyniku której nałożone zostały na obywatela obowiązki, nie wynikające wprost z ustawy. Tego rodzaju wykładnia treści wymienionego wyżej pojęcia byłaby sprzeczna z zasadami państwa prawa.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie sprawę związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny ( por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 maja 2009r., I SA/Gd 236/09, Lex nr 503177). W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka jednak nie zachodzi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany więc jest poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę
w wyniku wniesienia kasacji.
W myśl art. 18 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym ( Dz. U. Nr 180, poz. 1495 ze zm.) wprowadzający sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych w przypadku niezawarcia umowy z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, wygaśnięcia lub rozwiązania umowy z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, otwarcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, obowiązany jest do wniesienia zabezpieczenia finansowego na dany rok kalendarzowy. Artykuł ten posługuje się jednak pojęciem "sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych". W powołanej wyżej ustawie brak jest definicji tego pojęcia. Ustawa ta w art. 3 ust. 2 definiuje jedynie pojęcie "zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych". Pojęcia te nie są jednak tożsame.
Zgodzić należy się z Naczelnym Sądem Administracyjnym, że przepisy prawa, a zwłaszcza te regulacje, które nakładają na obywateli obowiązki, winny być tak skonstruowane w sposób jasny i precyzyjny, nie budzący wątpliwości w zakresie ich stosowania, a więc winny odpowiadać normom konstytucyjnym określonym w art. 2 ustawy zasadniczej. Cechy takiej nie można przypisać normie prawa na którą powołuje się organ w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Przyznać należy rację Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, że brak w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym zdefiniowania, na użytek tejże ustawy, pojęcia "sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych", którego treść budzi istotne wątpliwości, wyklucza możliwość takiej jego interpretacji, w wyniku której nałożone zostały na obywatela obowiązki, nie wynikające wprost z ustawy. Podkreślić należy, że również załącznik nr 1 do powołanej wyżej ustawy nie pozwala na prawidłowe zdefiniowanie zacytowanego wyżej pojęcia. W załączniku tym dokonany został podział sprzętu elektrycznego i elektronicznego na grupy i rodzaje. W rubryce "rodzaje sprzętu elektrycznego i elektronicznego" wymienione zostały wielkogabarytowe i małogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego. Wśród wymienionego tam sprzętu nie ma komputerów, laptopów i notebooków, a tego rodzaju sprzęt zakwalifikowany został do grupy sprzętu teleinformatycznego i telekomunikacyjnego.
Okoliczności powyższe czynią uzasadnionym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia naruszenie art. 87 Konstytucji RP, art. 3 ust. 2, art. 8 ust. 2 pkt. 1, art. 18 i załącznika nr 1 ustawy z dnia 29.07.2005r. - o zużytym sprzęcie elektrycznym i
elektronicznym (Dz. U. nr 180, poz. 1495) oraz art. 6, 7, 8 ustawy z dnia 14.06.1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 181, poz. 1524, ze zm.).
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. stwierdzić należy, że jest on uzasadniony. Organ administracji bowiem nie zapewnił stronie czynnego udziału w sprawie, a w szczególności uniemożliwił wypowiedzenie się odnośnie zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zgodnie z art. 153 p.p.s.a. winien mieć na ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu i wydać decyzje w oparciu o prawidłowa interpretację powołanych wyżej przepisów.
Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 145§1 lit. a, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło