IV SA/Wa 178/16

WyrokWSA w Warszawie2016-09-19

Skład orzekający: Anita Wielopolska, Agnieszka Wójcik, Grzegorz Rząsa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego ma interes prawny do żądania aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni użytkowej tego lokalu w ewidencji gruntów i budynków?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie posiadała interesu prawnego do żądania aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących powierzchni użytkowej lokalu. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie jest tytułem prawnym pozwalającym na żądanie takich zmian w ewidencji gruntów i budynków, a jedynie interes faktyczny.
Stan faktyczny
Skarżąca I. J. wniosła o aktualizację operatu ewidencyjnego w zakresie powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, do którego posiadała spółdzielcze własnościowe prawo. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając skarżącą za niebędącą stroną postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących ustalenia stron postępowania i braku wyjaśnienia interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik, sędzia WSA Grzegorz Rząsa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2016 r. sprawy ze skargi I. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] września 2015 r. o odmowie wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", na wniosek Skarżącej z 19 sierpnia 2015 r., postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie zawartej w kartotece lokali powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Przepisami prawa materialnego określającymi strony postępowania w sprawie zmian w ewidencji gruntów jest art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), zwanej dalej "p.g.k." oraz § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542), zwanego dalej "rozporządzeniem". Zgodnie z nimi stroną w takich sprawach jest właściciel nieruchomości, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych także inne podmioty, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Prawo własności do gruntów, budynków i lokali oraz prawo władania (w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych) powinno wynikać z dokumentów wyszczególnionych w § 12 rozporządzenia, tj. 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Wnioskodawczyni nie dysponuje żadnym z wyżej wskazanych dokumentów. Właścicielem części budynku obejmującym przedmiotowy lokal i współużytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej jest [...] w upadłości w [...]. Jest ona uprawniona do wystąpienia o aktualizację danych ewidencyjnych w zakresie dotyczącym przedmiotowego lokalu. Przysługujące Wnioskodawczyni spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nie daje podstaw do występowania w charakterze władającego w rozumieniu przepisów p.g.k. i posiadania przymiotu strony w postępowaniu o zmianę danych ewidencyjnych. Ponadto, obowiązujące przepisy prawa nie dają podstaw do definiowania władającego odnośnie do budynku i lokalu nie stanowiącego własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 2431/12 (dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA") został wydany w odmiennym stanie prawnym, co zauważył ten Sąd w wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 1202/14 (dostępny w CBOSA). Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniosła I. J. podnosząc, że: - zgodnie z art. 28 K.p.a. posiada przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu z uwagi na przysługiwanie jej spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu, ujawnionego w księdze wieczystej; - wielkość powierzchni użytkowej lokalu ma wpływ na wysokość czynszu, opłat za media i podatku od nieruchomości; - dane z kartoteki lokalu powinny być zgodne z danymi ujawnionymi w księdze wieczystej, co jest koniecznym warunkiem przy przekształceniu przysługującego jej prawa we własność, a co uniemożliwia jej syndyk masy upadłości. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym (k. 65-69) Skarżąca, za pośrednictwem pełnomocnika, zarzuciła naruszenie: - art. 7, 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 61a § 1 i art. 28 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a w konsekwencji niewyjaśnienie czy Skarżąca ma interes prawny do złożenia wniosku o aktualizację operatu ewidencyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł. Wskazano, że przysługujące Skarżącej ograniczone prawo rzeczowe stanowi tytuł prawny do posiadania lokalu, a wielkość jego powierzchni użytkowej ma wpływ na jej zobowiązania finansowe. Sąd zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Organ odwoławczy trafnie przywołał uwarunkowania sprawy - regulacje dotyczące podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie zawartej w kartotece lokali powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, mogące mieć istotne znaczenie w sprawie. Zasadnie odmówiono wszczęcia przedmiotowego postępowania uznając, że Skarżąca nie jest jego stroną, gdyż nie ma interesu prawnego w sprawie. Ponowne przytaczanie argumentacji organu, z uwagi na uprzednie jej zreferowanie, byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Odnosząc się do zarzutów Skarżącej należy stwierdzić, co następuje. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydaje się, jeżeli zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną (art. 61a § 1 K.p.a.). Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 K.p.a.). Przepis art. 61a § 1 K.p.a. ma zastosowanie, gdy z żądania wszczęcia postępowania w sprawie wynika w sposób oczywisty (bez żadnych wątpliwości, "na pierwszy rzut oka"), że wnioskodawca nie ma w sprawie interesu prawnego. Z sytuacją taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż w świetle obowiązujących w dniu wydania zaskarżonego postanowienia przepisów oczywistym jest, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nie umożliwia wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie powierzchni użytkowej lokalu. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje m. in.: - informacje dotyczące powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 pkt 3 p.g.k.); - wykaz właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości (art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. a p.g.k.). Nieruchomość budynkowa, w które znajduje się przedmiotowy lokal, nie jest nieruchomością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Jej właścicielem jest [...] w upadłości w [...]. W odniesieniu do tej nieruchomości budynkowej niemożliwe jest ujawnienie w ewidencji podmiotu innego niż właściciel, np. podmiotu władającego lokalem. Ponadto, stosownie do § 71 ust. 1 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dane ewidencyjne dotyczące lokali, o których mowa w § 70 ust. 1 rozporządzenia (m. in. pole powierzchni użytkowej lokalu - pkt 7), o ile nie są zawarte w dokumentach, o których mowa w art. 23 p.g.k., ujawnia się w ewidencji na wniosek właściwych podmiotów ewidencyjnych lub osób, jednostek organizacyjnych i organów, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia: - użytkowników wieczystych gruntów; - jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami; - państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych; - organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości; - użytkowników gruntów państwowych i samorządowych. Skarżąca nie należy do żadnego z powyższych rodzajów podmiotów. Brak jest przepisu upoważaniającego władającego lokalem na podstawie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu do żądania wprowadzenia zmian w kartotece lokali (patrz: wyżej wskazany wyrok o sygn. akt IV SA/Wa 1202/14 - dostępny w CBOSA). Jest ona raportem zawierającym informacje o lokalach wymienione w § 70 ust. 1 rozporządzenia (§ 27 ust. 1 rozporządzenia). Przepis § 27 ust. 1 rozporządzenia 31 grudnia 2013 r. uległ zmianie, po której kartoteka lokali nie zawiera już danych określających władającego lokalem. Dla rozstrzygnięcia nie ma znaczenia, czy dane z kartoteki lokalu powinny być zgodne z danymi ujawnionymi w księdze wieczystej. W tym świetle należy uznać, w obliczu wpływu wielkości powierzchni użytkowej lokalu na wysokość czynszu, opłat za media i podatku od nieruchomości, że Skarżąca posiada jedynie interes faktyczny (a nie prawny) w zmianie danej ewidencyjnej dotyczącej pola powierzchni użytkowej lokalu. W związku z powyższym oraz wyczerpującym uzasadnieniem zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia wskazanych w dodatkowym piśmie procesowym przepisów postępowania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło