IV SA/Wa 1796/13

WyrokWSA w Warszawie2013-10-18

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ciek wodny łączący dwa jeziora, który został zidentyfikowany przez Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych jako rzeka, podlega zakazowi lokalizacji obiektów budowlanych w odległości 100 m od jego brzegu, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie obszarów chronionego krajobrazu?
Ratio decidendi
Sąd, związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, uznał, że ciek wodny łączący dwa jeziora, zidentyfikowany przez właściwy Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych jako rzeka, podlega zakazowi lokalizacji obiektów budowlanych w odległości 100 m od jego brzegu. Informacja pochodząca od Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, jako jednostki właściwej do prowadzenia ewidencji wód, stanowi dokument urzędowy, który nie został skutecznie podważony przez stronę skarżącą. W związku z tym, organy ochrony środowiska prawidłowo odmówiły uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej w tej strefie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej i zbiornika wybieralnego na nieczystości płynne. Odmowa wynikała z lokalizacji inwestycji w odległości mniejszej niż 100 m od cieku wodnego, który organy uznały za rzekę, objętą zakazem zabudowy w pasie przybrzeżnym. Strona skarżąca kwestionowała charakter cieku wodnego jako rzeki i podnosiła, że na sąsiednich działkach wydano zgody na podobne inwestycje. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA, który uwzględnił skargę, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania przez WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2013 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] działając na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) odmówił uzgodnienia projektu decyzji w sprawie realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej i zbiornika wybieralnego na nieczystości płynne na działce ew. nr [...] położonej w miejscowości W. w gminie P. w obrębie Obszaru Chronionego Krajobrazu Jezioro G.. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przedmiotowa inwestycja ma być zlokalizowana w stumetrowej strefie od brzegu rzeki. Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr 72, poz. 1377 z p. zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem nr [...]", zakazuje się lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] podał w uzasadnieniu, że z pisma [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. - Biura Terenowego w [...] wynika, że ciek wodny łączący jezioro [...] z jeziorem [...] stanowi rzeką [...]. Wobec ustalenia, że ww. ciek wodny stanowi rzekę lokalizowanie inwestycji w odległości mniejszej niż 100 m od brzegu rzeki jest zakazane. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie odległość najdalszego punktu działki od wymienionej rzeki wynosi 57,7 m i w związku z tym nie jest możliwe pozytywne zaopiniowanie inwestycji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła S. W. będąca wnioskodawczynią w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W zażaleniu strona podniosła, że ciek wodny znajdujący się w pobliżu planowanej inwestycji nie może być uznany za rzekę. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przedmiotowa działka leży w obrębie Obszaru Chronionego Krajobrazu Jezioro [...], na terenie którego obowiązują określone zakazy dotyczące lokalizacji obiektów budowlanych. W § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia [...] Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu zakazuje się między innymi lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Zgodnie z § 3 ust 3 rozporządzenia nr [...] zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nie dotyczy zbiorników antropogenicznych o powierzchni do 1 ha, cieków wodnych stanowiących budowle i urządzenia melioracyjne, terenów przeinaczonych pod zabudowę, dla których szerokość strefy zakazu zabudowy wyznacza się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przypadków budowy obiektów budowlanych, gdy w wyznaczonej strefie znajduje się zespół istniejącej zabudowy, które mają uzupełniać, bądź do których będą przylegać nowo planowane obiekty. Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania wyjątki od zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. W ocenie organu drugiej instancji Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] prawidłowo odmówił uzgodnienia warunków zabudowy planowanej inwestycji, gdyż znajduje się ona w odległości mniejszej niż 100 m od rzeki Skargę na postanowienie organu odwoławczego wniosła S. W., zarzucając, że postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa tj. bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i z całkowitym pominięciem słusznego interesu strony. Skarżąca wskazała, że organy administracji bezzasadnie oparły swoje odmowne rozstrzygnięcie na informacji z pisma [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. - Biura Terenowego w [...], że ciek wodny łączący jezioro [...] z jeziorem [...] stanowi rzeką i w związku z tym błędnie uznano, że nie jest możliwa lokalizacja inwestycji w odległości mniejszej niż 100 m od tego cieku wodnego. Skarżąca podniosła także, że w stosunku do działek sąsiednich wydano zgody na lokalizację Inwestycji chociaż odległość od cieku wodnego jest podobna. Wskazując na te okoliczności, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wyrokiem z dnia z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1341/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał na niewyczerpujące i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, bez uwzględnienia słusznego interesu obywatela. Wskazał także, że organ winien wyjaśnić, czy istotnie na sąsiadujących działkach znajdujących się w podobnej odległości od cieku wodnego dokonano uzgodnień inwestycji budowlanych. Powołując się na to, że skarżąca kwestionowała fakt, iż znajdujący się w pobliżu działki ciek wodny jest rzeką oraz podnosiła, że na działce sąsiedniej ustalono warunki zabudowy nie uznając, że przedmiotowy ciek wodny jest rzeką Sąd I instancji stwierdził, iż organ ochrony środowiska nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, że ciek wodny znajdujący się w pobliżu terenu planowanej inwestycji jest rzeką. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości, jako podstawę skargi kasacyjnej wskazał naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ppsa poprzez jego zastosowanie i uwzględnienie skargi wskutek błędnego przyjęcia, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, 77 i 75 kpa. W oparciu o przytoczoną podstawę kasacyjną Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012r. sygn. akt II OSK 479/12 uchylił zaskarżony wyrok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu. Na wstępie podkreślić należy, iż stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd, któremu sprawa została przekazana w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. A zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający ponownie sprawę zobowiązany był uwzględnić ocenę prawną zawartą w wydanym w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2009r. Orzekający w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012r. sygn. akt II OSK 479/12 uwzględnił skargę kasacyjną organu uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd wskazał, iż podstawa, na której została oparta okazała się usprawiedliwiona, a podniesione w jej ramach zarzuty zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wbrew stanowisku poprzednio orzekający Sądu organy ochrony środowiska przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób prawidłowy i wyczerpujący. W celu ustalenia, czy ciek wodny łączący jezioro [...] z jeziorem [...] jest rzeką, organ I instancji - wykonując wskazania Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska - zwrócił się o udzielenie informacji w tym zakresie do [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. - Biura Terenowego w [...]. Zgodnie z uzyskaną informacją przedmiotowy ciek wodny jest rzeką [...], będącą publiczną powierzchniową wodą płynącą w stosunku do której prawa właścicielskie w imieniu Skarbu Państwa wykonuje Marszałek Województwa [...] NSA mając na uwadze powyższe, wskazał, iż zgodnie z art. 70 ust. 3 w związku z art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo wodne, ewidencję śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzi marszałek województwa. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, powoływany na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1590 ze zm.), jest natomiast wojewódzką samorządową jednostką budżetową, która może realizować m.in. zlecone marszałkowi województwa zadania wynikające z przepisów ustawy - Prawo wodne, w tym prowadzenie przedmiotowej ewidencji, a powierzone tej jednostce do wykonywania i określone w jej statucie [zob. art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) - obecnie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.)]. W świetle powyższego, zdaniem NSA podzielić należało stanowisko Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, że w warunkach niniejszej sprawy [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. jest jednostką właściwą do wskazania, czy przedmiotowy ciek wodny stanowi rzekę, czy też nie. W konsekwencji, wystawiony przez tą jednostkę dokument uznać należy za dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 kpa. Dokumenty urzędowe, stosownie do art. 76 § 1 kpa, stanowią natomiast dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje zatem domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało stwierdzone w dokumencie urzędowym, lecz nie wyklucza możliwości obalenia tego domniemania (art. 76 § 3 kpa). Strona, która podnosi, że zawarte w nim stwierdzenia są niezgodne z rzeczywistością powinna jednak tą okoliczność udowodnić przedstawiając w tym zakresie stosowny przeciwdowód. Gołosłowne twierdzenia strony w tym zakresie nie mogą prowadzić do obalenia tego domniemania. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił zatem, iż w oparciu o akta administracyjne przyjąć należało, że organy ochrony środowiska przeprowadziły postępowanie dowodowe w sposób właściwy i wyczerpujący, a skarżąca kwestionująca charakter cieku wodnego nie przedstawiła dowodu, który skutecznie podważyłby treść informacji o charakterze tego cieku uzyskanej z Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych. Ponadto poza przedmiotem rozpoznawanej sprawy NSA wskazał informacyjnie można, że uzgodnienie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy na sąsiedniej działce, na którą powołuje się uczestnik postępowania w odpowiedzi na skargę kasacyjną, jak wynika z załączonej mapy geodezyjnej oraz decyzji o ustaleniu warunków dotyczy zabudowy działki położonej w odległości ponad 100m od brzegów rzeki tj. za działką zainteresowanej w odwrotnym kierunku od tej rzeki. Mając na uwadze powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponownie rozpoznający sprawę Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzić należy, iż Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, którym organ odmówił uzgodnienia projektu decyzji w sprawie realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej i zbiornika wybieralnego na nieczystości płynne na działce ew. nr [...] położonej w miejscowości W.- S. w gminie P. nie naruszył prawa. Mając bowiem na uwadze, iż przedmiotowa działka leży w obrębie Obszaru Chronionego Krajobrazu Jezioro [...], zastosowanie znajduje przepis § 3 ust 1 pkt 8 rozporządzenia [...] Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu. Zgodnie z tym przepisem zakazuje się między innymi lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Zgodnie z § 3 ust 3 rozporządzenia nr 13 zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nie dotyczy zbiorników antropogenicznych o powierzchni do 1 ha, cieków wodnych stanowiących budowle i urządzenia melioracyjne, terenów przeinaczonych pod zabudowę, dla których szerokość strefy zakazu zabudowy wyznacza się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przypadków budowy obiektów budowlanych, gdy w wyznaczonej strefie znajduje się zespół istniejącej zabudowy, które mają uzupełniać, bądź do których będą przylegać nowo planowane obiekty. Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego ciek wodny łączący jezioro [...] z jeziorem [...] stanowi rzeką [...]. Wobec ustalenia, że ww. ciek wodny stanowi rzekę lokalizowanie inwestycji w odległości mniejszej niż 100 m od brzegu rzeki jest zakazane. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił jednocześnie, iż [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. jest jednostką właściwą do wskazania, czy przedmiotowy ciek wodny stanowi rzekę. Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie odległość najdalszego punktu działki od wymienionej rzeki wynosi 57,7 m, organy uzgodnieniowe prawidłowo uznały, iż nie jest możliwe pozytywne zaopiniowanie inwestycji. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania wyjątki od zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło