IV SA/Wa 1843/13
WyrokWSA w Warszawie2014-04-09
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Katarzyna Golat, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, nie rozpatrując wnikliwie zarzutów dotyczących wpływu inwestycji na środowisko, w tym jakość powietrza, hałas, ptaki, wody podziemne i krajobraz?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności obowiązku wnikliwego wyjaśnienia sprawy i uzasadnienia orzeczenia. Organ odwoławczy nie rozważył w sposób należyty zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących wpływu inwestycji na środowisko, takich jak jakość powietrza, hałas, ptaki, wody podziemne czy krajobraz kulturowy. Brak wszechstronnej analizy tych kwestii mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Stowarzyszenie E. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla realizacji inwestycji polegającej na naziemnym magazynowaniu surowców energetycznych, garażach i parkingach. Stowarzyszenie podniosło szereg zarzutów dotyczących m.in. przekroczenia standardów jakości powietrza, braku analizy kumulacji uciążliwości, wpływu na klimat, zagrożeń dla ptaków, wód podziemnych oraz krajobrazu kulturowego. Organ odwoławczy nie rozpoznał tych zarzutów w sposób wnikliwy, co doprowadziło do uchylenia jego decyzji przez WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia E. w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] października 2012 r., ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (zwaną dalej "decyzją środowiskową") dla realizacji instalacji do naziemnego magazynowania kopalnych surowców energetycznych, garaży i parkingów samochodowych, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha, w ramach budowy zespołu obiektów użyteczności publicznej o wiodącej funkcji biurowo-usługowo-handlowej, z garażem podziemnym, zjazdami, infrastrukturą techniczną, elementami zagospodarowania terenu, elementami zagospodarowania terenu oraz możliwością połączenia z zespołem wyjść [...], przy ul. [...] w W.,
W uzasadnieniu orzeczenia organ odnotował, że odwołanie od decyzji wniosło, uczestniczące na prawach strony, Stowarzyszenie E., zwane dalej "Stowarzyszeniem". Wskazano, że zarzuty odwołania były następujące:
- na obszarze, gdzie ma być realizowana inwestycja, są przekroczone standardy, jakości środowiska odnośnie jakości powietrza; program ochrony powietrza zaleca - w ramach przywracania dopuszczalnych norm jakości powietrza - ograniczenie ruchu samochodów; planowana inwestycja będzie znacznie zwiększała ten ruch,
- w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zwanym dalej "raportem", w ogóle nie uwzględniono istniejących i powstających obok obiektów (w kontekście nakładania się uciążliwości) i w związku z tym nie przeanalizowano możliwości swobodnego dojazdu (i wyjazdu) do garażu podziemnego przy ul. [...]; zakwestionowano przyjętą do wyliczeń ilość samochodów jako zbyt małą, w kontekście powierzchni garażowej i ilości miejsc parkingowych rotacyjnych,
- na obszarze gdzie ma być inwestycja występuje tzw. "wyspą ciepła" - stan bardzo groźnym dla zdrowia ludzi; wpływ planowanej inwestycji na klimat w ogóle nie został przedstawiony w raporcie, a organ administracji nie żądał uzupełnienia raportu o te informacje,
- na obszarze realizacji przedsięwzięcia są przekroczone standardy jakości środowiska odnośnie natężenia hałasu, co wykorzystali autorzy raportu, wywodząc w podsumowaniu na ten temat, że hałas generowany przez planowane przedsięwzięcie nie będzie uciążliwszy od tego już istniejącego; organ w związku z tą sytuacją bezprawnie godzi się na dalsze pogarszanie standardów środowiska,
- ze względu na wysokość planowanego budynku powinna zostać przeprowadzona analiza wpływu przedsięwzięcia na ptaki, w szczególności z załącznika I dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.Urz. UE z 2010 r. L. Nr 20 str. 7), określonej przez Stowarzyszenie mianem "dyrektywy ptasiej"; w następstwie tego w raporcie nie podano możliwych sposobów zabezpieczenia np. elewacji budynku, sposobu jego oświetlenia w celu ochrony ptaków,
- ze względu na głębokość posadowienia planowanego przedsięwzięcia zakwestionowano przedstawiony w raporcie wpływ planowanego przedsięwzięcia na wody podziemne; ignorowanie przez organ wydający decyzję tego tematu jest niezasadne wobec bliskości zabudowy mieszkalnej,
- w kontekście ochrony dziedzictwa narodowego (panoramy [...]) nie przeprowadzono analizy wysokościowej planowanego przedsięwzięcia; autorzy raportu w ogóle nie odnieśli się do tego zagadnienia.
Odnosząc się do tych zarzutów organ, po przywołaniu regulacji dotyczących procedury ocen oddziaływania na środowisko, stwierdził:
- analiza treści decyzji środowiskowej nie daje podstaw do uznania, jakoby przy jej wydawaniu nie zostały wzięte pod uwagę kwestie wskazane w stosownych przepisach prawa, w szczególności aby nie zostały uwzględnione wyniki uzgodnień i opinii pozyskanych w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie (powołano opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z [...] lipca 2012 r. oraz uzgodnienie dokonane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. postanowieniem z [...] czerwca 2012 r.), jak również ustalenia zawarte w raporcie oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa,
- bez wątpienia, realizacja planowanego przedsięwzięcia może wpłynąć w sposób negatywny na środowisko; nie oznacza to jednak, że tylko z tego powodu nie może ona dojść do skutku; inwestycja jest planowana w ścisłym centrum [...], czego zdaje się nie zauważają odwołujące się organizacje (użyto liczby mnogiej pomimo że, jak wywodzono wcześniej, środki odwoławcze wniosło jedynie Stowarzyszenie), w którym nie sposób spodziewać się, że możliwe jest zachowanie wysokich standardów ochrony środowiska jak dla terenów niezabudowanych, pod względem:
- ochrony powietrza przez zanieczyszczeniami emitowanymi przede wszystkim przez pojazdy samochodowe; przy tym nie było zdaniem organu podstaw do uznania, że ruch samochodowy, generowany w przyszłości przez użytkowników planowanego budynku, mógł w sposób istotni wpłynąć na jakość powietrza w jego otoczeniu;
- ochrony sąsiedztwa przez emisją hałasu (chodzi o centrum miasta, sąsiedztwo kilku skrzyżowań ulic o szczególnie dużym natężeniu ruchu) i ciepła (brak jest podstaw do uznania, że planowany budynek wpłynie w sposób istotny na rozkład emisji ciepła z tego terenu do otoczenia),
- art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ocenach", wymienia elementy decyzji środowiskowej; w szczególności, w pkt 1 lit. b tego przepisu wskazano, że określa ona warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji łub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; warunki takie zostały określone przede wszystkim w pkt II decyzji organu I. instancji; w szczególności, w punktach tych określono zasady gospodarki odpadami (pkt II.2.1.13-15, II,2.1.25-27), ochrony środowiska gruntowo-wodnego, w tym - przed wyciekami substancji ropopochodnych (pkt. II.2.1.4, II.2.1.8, II.2.2.1 i II.2.2.2), zasady postępowania z wodami gruntowymi (pkt II.2.1.10-12), zasady postępowania ze ściekami bytowymi i przemysłowymi na etapie użytkowania obiektu, w tym - ze ściekami z odwadniania garaży (pkt II.2.1.19-21, II.3.1.5-7), ochrony przed hałasem (pkt II.3.1.4 i II.3.3.3) oraz zabezpieczeń dla ptaków (pkt II.3.1.9-10); w ten sposób zostały nałożone na inwestora określone obowiązki, z których będzie musiał wywiązać się zarówno w trakcie realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, jak i w czasie jego eksploatacji,
- organ I. instancji wywiązał się w ten sposób z nałożonego nań obowiązku, zwłaszcza w sytuacji, gdy nałożone na inwestora obowiązki w pełni odpowiadają treści wymienianych wcześniej opinii i uzgodnienia,
- w myśl art. 62 ust. 1 lit. a-d ustawy o ocenach, w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki oraz wzajemne oddziaływanie między wymienionymi elementami; brak jest podstaw do uznania, jakoby ocena takiego wpływu nie została w niniejszej sprawie przeprowadzona lub została przeprowadzona w sposób niedostateczny,
- nie jest prawdą, jakoby w raporcie nie zajęto się w ogóle wpływem przedsięwzięcia na zabytki chronione; wpływ taki został poddany analizie w pkt II.2-3 raportu; z analizy tej wynika, że planowana zabudowa nie będzie miała wpływu na kształtowanie przestrzeni miasta niezgodnie z wymaganiami dotyczącymi zabytków prawnie chronionych; Stowarzyszenie nie przedstawiło jakichkolwiek dowodów na to, że analiza w tym zakresie została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy, a jej wyniki nie odpowiadają rzeczywistości,
- żądania odwołania uzupełnienia decyzji środowiskowej czy raportu, bez sprecyzowania, na czym konkretnie uzupełnienie takie powinno polegać, jak również konkretnej podstawy prawnej takiego żądania, nie mogą skutkować uchyleniem lub zmianą decyzji organu I. instancji.
W skardze Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 66 ustawy o ocenach w związku z art. 144 ust.4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), przez nie uwzględnienie zapisów programów ochrony powietrza, oraz art. 112 ustawy - Prawo ochrony środowiska, odnośnie ochrony przed hałasem a także art. 4 i 5 lit d Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego przyjętej w Paryżu dnia 16 listopada 1972 r. przez Konferencję Generalną Organizacji Narodów Zjednoczonych dla Wychowania, Nauki i Kultury na jej siedemnastej sesji (Dz.U. z 1976 r. Nr 32, poz. 190), w powiązaniu z art. 7, 77 K.p.a.
W uzasadnieniu skargi wskazano:
- ogólnikowe uzasadnienie decyzji oraz prezentowane podejście do przepisów prawa uniemożliwiające "podjecie dyskusji",
- organ odwoławczy był obowiązany wyłącznie do przeanalizowania pod względem poprawności postępowania administracyjnego organu I instancji i zapisów decyzji środowiskowej w kontekście obowiązującego w Polsce i Unii Europejskiej prawa w zakresie ochrony środowiska, zaś z treści uzasadnienia nie wynika, aby zgodnie z prawem analizę taką przeprowadzono,
- w związku z wadliwym uzasadnieniem zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym (k. 83) Stowarzyszenie wniosło o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz podniosło dodatkowo:
- dla obszaru zainwestowania zostały wydane dwie decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach (z [...] września i [...] października 2012 r.) od obu decyzji Stowarzyszenie złożyło odwołania a Samorządowe Kolegium Odwoławcze stosownymi decyzjami utrzymało w mocy powyższe decyzje; obie decyzje zostały zaskarżone do Sądu; przedsięwzięcia, które były poddawane ocenie, a których dotyczą powyższe decyzje, różnią się przede wszystkim rozległością zajętego terenu; niniejsza sprawa dotyczy inwestycji, której dodatkowy element o dużych gabarytach ma być usytuowany w bliskiej odległości od istniejącego budynku mieszkalnego,
- organ nie przeprowadził - w związku z odwołaniem - postępowania wyjaśniającego i nie uzasadnił swojej decyzji, zgodnie z art. 7 i 77 K.p.a.; organ nie wyjaśnił także w decyzji, stwierdzając, że w mieście nie jest możliwe utrzymanie standardów jakości środowiska, po co opracowuje się w postaci aktów prawa miejscowego takie dokumenty jak: program ochrony powietrza i program ochrony przed hałasem a przede wszystkim, w jakich sytuacjach należy stosować art. 144 ust.4 ustawy - Prawo ochrony środowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługują na uwzględnienie, Zaskarżona decyzja została bowiem wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w zakresie obowiązku wnikliwego wyjaśnienia sprawy z uwzględnieniem swobodnej oceny dowodów oraz uzasadnienia orzeczenia (art. 7, 77 § 1 art. 80 i 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W odwołaniu uczestnik postępowania na prawach strony (Stowarzyszenie), co sam odnotował organ administracji, podnosił konkretne kwestie, które miały – jego zdaniem - istotne znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości decyzji środowiskowej. Wskazano na kwestie: jakości środowiska (problematyka przekroczenia standardów jakości powietrza oraz akustycznych), zmian klimatu, zagrożenia dla fauny (ptaków) wód podziemnych, walorów krajobrazu historycznego miasta. Wywodzono, że przedsięwzięcie jest realizowane w domniemanej sprzeczności z planami ochrony powietrza oraz przed hałasem.
Kwestie te nie wykraczają generalnie poza zakres postępowania w sprawie ocen oddziaływania na środowisko, bowiem środowiskiem jest ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnia ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat (art. 3 pkt 39 ustawy - Prawo ochrony środowiska). Jak stąd wynika np. krajobraz, także przekształcony, stanowi jeden z elementów środowiska a obowiązek uwzględnienia ochrony dóbr kultury w procedurze ocen wyrażony jest dodatkowo expressis verbis. W myśl art. 62 ust. 1 lit. b i c ustawy o ocenach określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na dobra materialne i zabytki, kwestie te ujmuje się także w raporcie (art. 66 ust. 1 pkt 3 i 7 lit. c i d). Wobec tego wnikliwe rozważenie uwag, jako podnoszonych w toku postępowania, było obowiązkiem organu, co do meritum orzekającego, w sprawie (tu organu odwoławczego). Celem bowiem postępowania w sprawie ocen oddziaływania na środowisko jest analiza wpływu przedsięwzięcia na środowisko jak również możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy o ocenach), natomiast konkretne warunki służące realizacji tego celu (sposób zapobiegania i zmniejszania) są określane w decyzji środowiskowej w związku z art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b i c, pkt 2 lit b oraz ust. 2 ustawy o ocenach. Jednym z istotnych materiałów dowodowych, na podstawie których wydaje się orzeczenia jest raport (art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy o ocenach). Dokument ten podlega jednak analizie tak jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a więc mając na uwadze zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego.
Wobec podniesionych zarzutów, rolą organu administracji była analiza, na postawie zgromadzonego materiału dowodowego, następujących kwestii (wynikiem tego powinny być określone konkluzje w uzasadnieniu orzeczenia):
- czy wywodzone przez Stowarzyszenie potencjalne oddziaływania przedsięwzięcia na wskazane elementy środowiska były przedmiotem rozważań, w szczególności w raporcie, ewentualnie innych dokumentach,
- czy zidentyfikowano je, jako faktyczne oddziaływania, a jeżeli nie - to czy wskazano, czemu nie mają takiego charakteru, ewentualnie czy organ odwoławczy z urzędu - nie dysponując wiedzą ekspercką, ale mając na uwadze zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania - może wywieść, że domniemane oddziaływania nie mogą mieć znaczenia,
- o ile z etapu uprzedniego wynikałaby konkluzja o istnieniu potencjalnych oddziaływań dla środowiska - czy zaproponowano stosownie konkretne rozwiązania minimalizujące oddziaływanie w Raporcie, a następnie w decyzji środowiskowej.
Analiza kwestii zakresu dopuszczalnych oddziaływań jak i zasadności doboru środków ograniczających oddziaływanie powinna zostać dokona w odniesieniu do obowiązujących w konkretnych zakresach regulacji normatywnych, zakreślających materialne wymagania ustanowione przez prawodawcę (na szczeblu krajowym, bądź bezpośrednio wspólnotowym a także wynikające z ratyfikowanych umów międzynarodowych, o ile są wystarczająco skonkretyzowane).
W rozpoznawanym przypadku w sposób oczywisty nie uczyniono zadość temu wymaganiu.
W szczególności, gdy chodzi o pierwszą z podniesionych w odwołaniu kwestie - jakości powietrza, organ nie wskazał:
- czy na danym terenie w istocie są obecnie przekroczone standardy jakości środowiska; czy było to przedmiotem analizy, jaki skutek będzie miała realizacja przedsięwzięcia z punktu widzenia dotrzymywania standardów lub nie pogarszania sytuacji aktualnej, gdy są one przekroczone, w szczególności z uwagi na treść art. 81 i 144 ust. 4 ustawy - Prawo ochrony środowiska przy uwzględnieniu, że prawodawca pod pojęciem instalacji rozumie również budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję (art. 3 pkt 6 lit c ustawy); jakie były w tym zakresie wnioski w raporcie i dlaczego organ uznał je za wiarygodne (dał wiarę temu dowodowi), pomimo że raport nie jest dokumentem urzędowym, w rozumieniu art. 76 K.p.a.; w orzecznictwie prezentowany jest jednolicie pogląd, iż raport stanowi jedynie dokument prywatny, przedkładany przez uczestnika postępowania, a osoba go sporządzająca nie jest biegłym, w rozumieniu art. 84 K.p.a. (patrz np. wyroki NSA sygn. akt II OSK 359/06, 363/06 i 1113/07, prawomocne wyroki WSA sygn. akt IV SA/Wa 1953/05, 1011/06, 1809/06, 1961/06, 366/09, 706/12 – dostępne w CBOSA),
- czy do przedmiotowego przedsięwzięcia znajdą zastosowanie przepisy aktu prawa miejscowego – konkretnego programu ochrony powietrza (art. 91 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska) z uwagi na zakres danej regulacji; jeśli tak - które przepisy programu mogą mieć znacznie w danej sprawie oraz wobec jakich uwarunkowań uznano, że nie zostaną one naruszone w następstwie realizacji przedsięwzięcia.
Nie może być w tym kontekście wystarczające stwierdzenie, że
- na terenie miasta nie mogą być zachowane wyśrubowane standardy, a - w ocenie organu odwoławczego - zwiększony ruch pojazdów nie będzie miał istotniejszego znaczenia,
- warunki zakreślone w decyzji środowiskowej są wystarczające a organ I. instancji "wywiązał z nałożonego nań obowiązku".
Analogicznie zdawkowo odniesiono się do sygnalizowanych w odwołaniu zagadnień domniemanego naruszenia standardów akustycznych, przy czym w tym przypadku zastosowanie mogłyby znaleźć odpowiednio art. 112, 144 ust. 1 i 119 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska.
Z kolei, praktycznie w żadnym zakresie, organ nie rozważył podnoszonej w odwołaniu kwestii domniemanych zagrożeń dla ptaków oraz dla wód podziemnych, kwitując te zagadnienia wskazaniem, gdzie w decyzji środowiskowej zawarto warunki odnośnie tej problematyki oraz wyrażając ogólnikowo opinie, że są one właściwe. Nie wskazano, jakie były ustalenia, co do domniemanych zagrożeń w danym zakresie (czy zdaniem organu one występują, m.in. w kontekście treści raportu) oraz dlaczego przyjęte środki uznano za adekwatne.
W ogóle natomiast nie wskazano:
- czy w toku postępowania były analizowane kwestie wpływu planowanego przedsięwzięcia na klimat - w tym np. czy problematyka ta w ogóle była poruszona w raporcie,
- na jakiej postawie organ odwoławczy sformułował wniosek o braku "podstaw do uznania, że planowany budynek wpłynie w sposób istotny na rozkład emisji ciepła z tego terenu do otoczenia".
W końcu, zajmując stanowisko odnośnie domniemanych zagrożeń dla krajobrazu kulturowego (bóbr materialnych i zabytków), organ przywołał konkluzje raportu nie wyjaśniając jednak, jakimi kryteriami się kierował, uznając ten dokument za wiarygodny, co do tej problematyki - np., czy oceniono stosowne kompetencje jego autorów w danym zakresie - nie dając zaś wiary twierdzeniom wnoszącego odwołanie Stowarzyszenia (zasada swobodnej oceny dowodów – art. 80 K.p.a.). Jak wskazano raport podlega ocenie, jako dowód w sprawie, na zasadach ogólnych, przy czym domniemywa się rzetelność merytoryczną i brak wadliwości konkluzji raportu, o ile został sporządzony przez osoby o stosownych kwalifikacjach (patrz tak samo prawomocne wyroki WSA sygn. akt IV SA/Wa 2084/06, 2319/06, 1395/07, 1468/07, 1288/07, 1668/07, 366/09, 2094/09, 239/10, 706/12 - dostępne w CBOSA).
Wymaga podkreślenia, że samo wskazanie w uzasadnieniu orzeczenia na uwzględnienie w decyzji środowiskowej stanowisk organów wyspecjalizowanych, jakie zajęły one w ramach uzgodnienia bądź opiniowania, nie może być argumentem kluczowym przy ocenie merytorycznej tego aktu, bowiem nie sposób wyciągać wniosku o takim znaczeniu treści art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o ocenach . W szczególności nie można tracić z pola widzenia tego, że z uwagi na niezaskarżalność aktów organów współdziałających (art. 77 ust. 7 ustawy o ocenach) to na organie odwoławczym spoczywa także obowiązek oceny, czy akty te nie są także wadliwe (w myśl art. 142 K.p.a.). Stanowisko to było już wyrażane w orzecznictwie sądowym (patrz tak samo prawomocne wyroki WSA o sygn. akt IV SA/Wa 1631/11, 1637/11, 706/12 - dostępne w CBOSA).
Nie rozważenie wnikliwie wskazywanych kwestii mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie sposób bowiem a priori założyć, że prawidłowe, wszechstronne rozpoznanie sprawy nie prowadziłoby do odmiennych wniosków niż utrzymanie w mocy decyzji organu I. instancji.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest natomiast uprawniony do oceny, czy naruszanie przepisów postępowania miało wpływ na jej wynik (a nie wyłącznie "mogło mieć"), ogólnie - w kontekście zaaprobowania realizacji danego przedsięwzięcia w konkretnym miejscu, z uwzględnieniem warunków wskazanych w decyzji środowiskowej. Wymagałoby to bowiem przesądzenia, na etapie sądowej kontroli legalności orzeczenia, zasadności zarzutów odwołania, co do meritum (czy decyzja środowiskowa w kontekście konkretnych zastrzeżeń jest prawidłowa).
Pełna ocena materiału dowodowego przed wydaniem orzeczenia, co musi znaleźć odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu (art. 11 i 107 § 3 K.p.a.), należy do organu administracji. O ile nie uczyniono zadość temu wymaganiu, wada ta nie może być konwalidowana przez sąd administracyjny poprzez dokonanie samodzielnych ustaleń w tym zakresie, gdyż prowadziłoby to de facto do pozbawienia stron prawa rozpatrzenia sprawy w dwu instancjach administracyjnych (art. 15 K.p.a.) przed sądową kontrolą legalności ostatecznego orzeczenia (patrz tak samo wyroki NSA sygn. akt II OSK 672/10, 1717/10, 261/11 - dostępne w CBOSA).
Przedwczesne są natomiast zarzuty Stowarzyszenia, w których wywodzi się naruszanie przepisów prawa materialnego (w tym stanowionych a szczeblu Unii Europejskiej i stosownie implementowanych do polskiego porządku prawnego czy wynikających z ratyfikowanych umów) zarówno w zakresie braku uwzględnienia wymagań, jakie powinny być spełnione przez przedsięwzięcie jak i naruszenia procedery na skutek braku pełnej informacji w istotnych zakresach, która nie została jakoby zawarta w raporcie. W kwestii tej, w kontekście zarzutów odwołania, musi zająć wpierw stanowisko organ administracji. Oceni on m.in., czy zakres raportu jest wystarczający, w szczególności w kontekście zarzutu nie uwzględnienia kumulacji oddziaływań szeregu przedsięwzięć przewidywanych do realizacji na danym terenie oraz wadliwego oszacowania dodatkowej emisji w następstwie parkowania pojazdów (zaniżone oszacowanie ich potencjalnej ilości).
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów w pkt 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.
Orzekając ponownie w sprawie organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło