IV SA/Wa 1869/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-21

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest emerytką, posiada majątek w postaci domu i mieszkania oraz której mąż posiada środki finansowe na rachunku bankowym, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 PPSA?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie jest uzasadniony, gdy osoba fizyczna wykazuje, że ona i jej małżonek uzyskują stałe dochody z emerytur oraz posiadają majątek w postaci domu i mieszkania, a małżonek posiada zgromadzone środki finansowe na rachunku bankowym. Małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, co oznacza, że nawet przy braku wspólnego gospodarstwa domowego, oboje zobowiązani są do zaspokajania potrzeb rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca H. N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni podała, że jest emerytką z dochodem 1.015,70 zł miesięcznie, który przeznacza na podstawowe potrzeby życiowe, oraz jest współwłaścicielem domu i mieszkania. Przedstawiła dokumenty dotyczące swoich dochodów i wydatków, a także sytuacji majątkowej męża, który posiadał na rachunku bankowym 7.975,68 zł. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w sprawie ze skargi H. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: - odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. H. N. wnioskiem z 6 sierpnia 2016 r. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest emerytką i otrzymuje emeryturę w wysokości 1.015,70 zł., którą w całości przeznacza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych: zakup pożywienia, leczenie oraz utrzymanie domu (gaz, energię elektryczną, wodę, ścieki, odpady komunalne, telefon) i jego remont. Skarżąca podała, że oprócz domu o pow. 270 m2 położonego w [...], jest współwłaścicielem mieszkania (kawalerki) w [...]. Skarżąca przedstawiła kopie faktur i rachunków dotyczących wymienionych wydatków. W piśmie z dnia 26 września 2016 r. skarżąca oświadczyła, że nie posiada rachunku bankowego. Wyjaśniła ponadto, że w kawalerce mieszka jej mąż C. N. w związku z tym nie uzyskuje z niego żadnego dochodu. W dniu 7 listopada 2016 r. H. N. nadesłała do Sądu dokumenty odnoszące się do sytuacji majątkowej męża: wyciąg z rachunku bankowego za okres od 30 sierpnia do 1 listopada 2016 r. (saldo 7.975.68 zł.), kopię decyzji ZUS o waloryzacji emerytury (1.332.34 zł.), kopię PIT - 40A za 2015 r. Stwierdzono, co następuje: Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie jest uzasadniony. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt I OZ 1099/11). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy w zakresie całkowitym jest przyznawane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca i jej mąż uzyskują stałe dochody z tytułu emerytur oraz posiadają majątek w postaci domu i mieszkania. Mąż skarżącej na rachunku bankowym ma zgromadzone środki finansowe w kwocie 7.975.68 zł. (stan na 1 listopada 2016 r.). Należy podkreślić, że zgodnie z art. 27 zd. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.), małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Stosownie zaś do treści art. 23 zd. 2 tej ustawy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. W związku z tym, nawet, jeśli skarżąca nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego, to nadal obydwoje zobowiązani są do zaspokajania potrzeb rodziny. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło