IV SA/Wa 1869/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-21
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest emerytką, posiada majątek w postaci domu i mieszkania oraz której mąż posiada środki finansowe na rachunku bankowym, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 PPSA?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie jest uzasadniony, gdy osoba fizyczna wykazuje, że ona i jej małżonek uzyskują stałe dochody z emerytur oraz posiadają majątek w postaci domu i mieszkania, a małżonek posiada zgromadzone środki finansowe na rachunku bankowym. Małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, co oznacza, że nawet przy braku wspólnego gospodarstwa domowego, oboje zobowiązani są do zaspokajania potrzeb rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca H. N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni podała, że jest emerytką z dochodem 1.015,70 zł miesięcznie, który przeznacza na podstawowe potrzeby życiowe, oraz jest współwłaścicielem domu i mieszkania. Przedstawiła dokumenty dotyczące swoich dochodów i wydatków, a także sytuacji majątkowej męża, który posiadał na rachunku bankowym 7.975,68 zł. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w sprawie ze skargi H. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: - odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy.
H. N. wnioskiem z 6 sierpnia 2016 r. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest emerytką i otrzymuje emeryturę w wysokości 1.015,70 zł., którą w całości przeznacza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych: zakup pożywienia, leczenie oraz utrzymanie domu (gaz, energię elektryczną, wodę, ścieki, odpady komunalne, telefon) i jego remont. Skarżąca podała, że oprócz domu o pow. 270 m2 położonego w [...], jest współwłaścicielem mieszkania (kawalerki) w [...]. Skarżąca przedstawiła kopie faktur i rachunków dotyczących wymienionych wydatków. W piśmie z dnia 26 września 2016 r. skarżąca oświadczyła, że nie posiada rachunku bankowego. Wyjaśniła ponadto, że w kawalerce mieszka jej mąż C. N. w związku z tym nie uzyskuje z niego żadnego dochodu. W dniu 7 listopada 2016 r. H. N. nadesłała do Sądu dokumenty odnoszące się do sytuacji majątkowej męża: wyciąg z rachunku bankowego za okres od 30 sierpnia do 1 listopada 2016 r. (saldo 7.975.68 zł.), kopię decyzji ZUS o waloryzacji emerytury (1.332.34 zł.), kopię PIT - 40A za 2015 r.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie jest uzasadniony.
Przede wszystkim zaznaczyć należy, że prawo pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jaki i częściowym, jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt I OZ 1099/11).
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy w zakresie całkowitym jest przyznawane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca i jej mąż uzyskują stałe dochody z tytułu emerytur oraz posiadają majątek w postaci domu i mieszkania. Mąż skarżącej na rachunku bankowym ma zgromadzone środki finansowe w kwocie 7.975.68 zł. (stan na 1 listopada 2016 r.).
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 27 zd. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.), małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Stosownie zaś do treści art. 23 zd. 2 tej ustawy małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny. W związku z tym, nawet, jeśli skarżąca nie prowadzi z mężem wspólnego gospodarstwa domowego, to nadal obydwoje zobowiązani są do zaspokajania potrzeb rodziny.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło