IV SA/Wa 1875/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-04

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji wojewody z 1994 r. w przedmiocie przekazania nieruchomości rolnych na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności gdy nieruchomości te nie stanowiły własności Skarbu Państwa w dacie wydania decyzji?
Ratio decidendi
Decyzja Wojewody z 1994 r. o przekazaniu nieruchomości rolnych na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa została wydana z rażącym naruszeniem art. 17 ust. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ponieważ w dacie jej wydania nieruchomości te nie stanowiły własności Skarbu Państwa, lecz własność osób fizycznych. W związku z tym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zasadnie stwierdził nieważność tej decyzji w zaskarżonej części. Skarga Nadleśnictwa B. została oddalona, ponieważ legitymację do jej wniesienia posiadało ono jedynie w zakresie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa i pozostających w jego zarządzie, a w pozostałym zakresie brak było interesu prawnego.
Stan faktyczny
Nadleśnictwo B. wniosło skargę do WSA w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z maja 2012 r., która utrzymała w mocy decyzję własną z listopada 2011 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z listopada 1994 r. w części przekazującej nieruchomości rolne na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, w tym art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., a także naruszenie ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Wskazał na istnienie nieodwracalnych skutków prawnych oraz brak oceny formalno-prawnej w zakresie przekazania gruntów na rzecz Skarbu Państwa - Nadleśnictwa B.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Nadleśnictwa B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - UZASADNINIE Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., art. 157 § 1 k.p.a. i art. 158 § 1 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994 r. nr [...] w części przekazującej na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości rolnych oznaczonych jako: 1) działka nr [...] o pow. 4,92 ha, 2) działka nr [...] o pow. 13,20 ha, 3) działka nr [...] o pow. 10,98 ha - w tej części, w której działka ta pokrywa się: a) z działką W. A., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 14,1740 ha, b) z działką I. S., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 13,7220 ha, c) z działką R. S., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 14,12 ha, d) z częścią działki J. K., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 15,4465 ha e) z działką R. G., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 13,7825 ha, f) z działką L. G., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 13,5763 ha, 4) działka nr [...] o pow. 0,09 ha i działka nr [...] o pow. 4,40 ha - w tej części, w której działki te pokrywają się: a) z działką K. W., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 9,85 ha, b) z działką J. M., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 14,47 ha, 5) działka nr [...] o pow. 9,66 ha - w tej części, w której działka ta pokrywa się z działką o pow. 7,7036 ha, zapisaną w KW [...], stanowiącą gospodarstwo rolne E. i Z. M. W wyniku złożenia wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w [...] oraz Nadleśnictwa B. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2011r. W uzasadnieniu decyzji organ wywodził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994r., nr [...], wydana została w oparciu o art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Przywołany przepis stanowił, iż przekazaniu na rzecz Agencji podlegają nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi i następuje to poprzez wydanie decyzji przez właściwego wojewodę. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji Wojewody [...], ustawa ta regulowała zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do: 1) nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego i innych nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych, 2) innych nieruchomości i składników mienia pozostałych po likwidacji państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej oraz ich zjednoczeń i zrzeszeń, 3) lasów nie wydzielonych geodezyjnie z nieruchomości, określonych w pkt 1 i 2. Badając stan prawny, działek których dotyczy kontrolowana decyzja w dniu ich przekazania na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych ustalono, że w latach pięćdziesiątych XX w. w T. przeprowadzono prace geodezyjne związane z tzw. przebudową ustroju rolnego. Prace te polegały na scaleniu gruntów Skarbu Państwa w większe działki geodezyjne w celu przekazania ich utworzonej Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, która użytkowała nie tylko grunty Skarbu Państwa, przejęte w 1946r. na podstawie dekretu o reformie rolnej, ale również grunty stanowiące własność rolników, którzy wnieśli je do spółdzielni jako wkłady członkowskie. Tzw. "przebudowa ustroju rolnego" wsi T. przeprowadzona w latach 1952 - 1959 nie została ujawniona w księgach wieczystych. Nie została też wydana żadna decyzja administracyjna zatwierdzająca nowy podział działek. Organ podkreślił, że pomimo, że "przebudowa ustroju rolnego" nie miała mocy prawnej, nowoutworzone działki zostały wpisane w nowotworzonej ewidencji gruntów. Natomiast wydzielone w 1946r. z omawianych nieruchomości działki, dla których były prowadzone księgi wieczyste, nie zostały ujęte na nowych mapach ewidencyjnych. W ewidencji gruntów wsi T. nie ma też informacji o właścicielach tych gruntów, którzy wnieśli te grunty do Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej jako grunty wkładowe. Spółdzielnia otrzymała jedynie tzw. "rejestr pomiarowy" z 1948 r. wskazujący obszar gruntów wniesionych jako wkłady gruntowe przez poszczególnych rolników bez określenia geodezyjnej numeracji działek i bez wskazania numerów ksiąg wieczystych prowadzonych dla poszczególnych nieruchomości. Powyższa sytuacja spowodowała, że grunty wkładowe członków Spółdzielni zostały pod innymi numerami działek ujawnione w ewidencji gruntów jako własność Skarbu Państwa. Wojewoda [...], opierając się natomiast na danych z ewidencji gruntów, przekazał na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości rolne wymienione w tej decyzji o łącznej powierzchni 63,28 ha, położone w M., obręb T., w tym działki nr nr: [...] o pow. 4,92 ha, [...] o pow. 9,66 ha, [...] o pow. 13,20 ha, [...] o pow. 10,98 ha, [...] o pow. 0,09 ha i [...] o pow. 4,40 ha. Następnie Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "N." w T. nabyła od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 1994 r. i umowy sprzedaży z dnia [...] czerwca 1995r. powyższe działki, które użytkowała, uznając, że stanowiły one grunty Skarbu Państwa. W umowach sprzedaży oświadczono, że nieruchomości będące przedmiotem transakcji nie posiadają urządzonych ksiąg wieczystych i złożono wniosek założenie księgi wieczystej dla tych nieruchomości. Minister podkreślił, że po nabyciu omawianych nieruchomości przez Spółdzielnię powstała zatem taka sytuacja, że te same nieruchomości, ale oznaczone innymi numerami działek, były ujawnione w różnych księgach wieczystych, w których jako właściciele były ujawnione różne osoby. Na podstawie informacji zawartych w "Wyciągu z wykazu zmian danych ewidencyjnych gruntów wkładowych RSP N. T." z dnia [...] września 201Or. oraz z "Przyrównania danych ewidencyjnych do działek wykazanych w decyzji Wojewody [...] [...] z dnia [...].11.1994" z dnia [...] kwietnia 2011 r. Minister ustalił, że obecnie stan prawny omawianych działek wygląda następująco. Działka nr [...] o pow. 4,92 ha (KW [...]) pokrywa się z częścią działki J. K., stanowiącej grunt wkładowy, oznaczonej jako parcela [...] o pow. 15,4465 ha. Obecnie działka nr [...] o pow. 4,92 ha stanowi własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "N." w T. Działka nr [...] o pow. 13,20 ha (KW [...]) częściowo pokrywa się z częścią działki J. K., stanowiącej grunt wkładowy, oznaczonej jako parcela [...] o pow. 15,4465 ha. Obecnie działka nr [...] o pow. 13,20 ha stanowi własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "N." w T. Działka nr [...] o pow. 10,98 ha (KW [...]) pokrywa się: 1) z działką W. A., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 14,1740 ha (obecnie działki nr nr: [...] o pow. 5,12 ha, [...] o pow. 2,0514 ha, [...] o pow. 5,5488 ha, [...] o pow. 0,3864 ha i [...] o pow. 1,0676 ha, które stanowią własność K. M.), 2) z działką L. J., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 13,7440 ha (obecnie działki nr nr: [...] o pow. 5,4501 ha, [...] o pow. 1,8353 ha, [...] o pow. 5,2647 ha i [...] o pow. 1,1940 ha, które stanowią własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "N." w T.), 3) z działką I. S., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 13,7220 ha (obecnie działka nr [...] o pow. 6,35 ha, która stanowi własność J. Ś. i działki nr [...] o pow. 1,5416 ha, [...] o pow. 4,6583 ha oraz [...] o pow. 1,1719 ha, które stanowią własność K. M.), 4) z działką A. S., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 13,72 ha (obecnie działka nr [...] o pow. 2,70 ha, która stanowi własność Skarbu Państwa [władający Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "N." w T.], oraz część działki nr [...] o pow. 7,6717 ha, część działki nr [...] o pow. 3,7887 ha i działka [...] o pow. 1,2701 ha, stanowiące własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "No." w T.), 5) z działką R. S., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 14,12 ha (obecnie działki nr nr: [...] o pow. 2,7515 ha, [...] o pow. 3,9384 ha, [...] o pow. 5,9617 ha i [...] o pow. 1,47 ha, które stanowią własność P. S.), o z częścią działki J. K., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 15,4465 ha (obecnie działka nr [...] o pow. 4,4362 ha, która stanowi własność Skarbu Państwa [władający Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "N." w T.], oraz część działki nr [...] o pow. 13,20 ha, część działki nr [...] o pow. 2,3228 ha, część działki nr [...] o pow. 4,92 ha, część działki nr [...] o pow. 0,7432 ha oraz działki nr [...] o pow. 0,0168 ha i [...] o pow. 1,8214 ha, stanowiące własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "N." w T.), 6) z działką R. G., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 13,7825 ha (obecnie działka nr [...] o pow. 2,5999 ha, która stanowi własność Skarbu Państwa [władający Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "N." w T.], oraz działki nr : [...] o pow. 5,0579 ha, [...] o pow. 4,9423 ha, [...] o pow. 0,0224 ha i [...] o pow. 1,1450 ha, stanowiące własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "N." w T.), i z działką L. G., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 13,5763 ha (obecnie działki nr nr: [...] o pow. 2,7486 ha, [...] o pow. 4,5055 ha, [...] o pow. 5,4943 ha, [...] o pow. 0,0234 ha i [...] o pow. 0,7952 ha, które stanowią własność Koła Łowieckiego nr [...] D.). Działki nr [...] o pow. 0,09 ha i nr [...] o pow. 4,40 ha (KW 21300) zostały połączone i pokrywają się: z działką W. M., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 9,85 ha (obecnie działki nr nr: [...] o pow. 0,8707 ha, [...] o pow. 2,3688 ha, 107/29 o pow. 1,3196 ha, stanowiące własność Skarbu Państwa [władający Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "N." w T.], działki nr [...] o pow. 5,0839 ha, [...] o pow. 0,4177 ha, stanowiące własność Skarbu Państwa [zarządca Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. i działka nr [...] o pow. 0,35 ha, która stanowi własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "N." w T.), 1) z działką K. W., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 9,85 ha (obecnie działka nr [...] o pow. 3,6668 ha, stanowiąca własność K. M., działki nr: [...] o pow. 0,3331 ha i [...] o pow. 0,35 ha, stanowiące własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "N." w T., działka nr [...] o pow. 4,5245 ha, stanowiąca własność J. S., oraz działka nr [...] o pow. 0,9761 ha, stanowiąca własność F. W.), z działką J. M., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 14,47 ha (obecnie jest to działka nr [...] o pow. 4,8209 ha stanowiąca własność Skarbu Państwa [władający Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "N." w T.], działka nr [...] o pow. 8,47 ha stanowiąca własność Skarbu Państwa [zarządca Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.] i część działki nr [...] o pow. 3,79 ha, stanowiącej własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "N." w T.), 2) z działką S. W., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 14,2690 ha (obecnie jest to działka nr [...] o pow. 4,8721 ha, stanowiąca własność Skarbu Państwa [władający Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "N." w T.], działka nr [...] o pow. 8,4773 ha, stanowiąca własność Skarbu Państwa [zarządca Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.] i część działki [...] o pow. 3,79 ha, stanowiącej własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "N." w T.), 3) z działką W. S., stanowiącą grunt wkładowy, oznaczoną jako parcela [...] o pow. 14,41 ha (obecnie jest to działka nr [...] o pow. 4,8723 ha, stanowiąca własność Skarbu Państwa [władający Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna "N." w T., działka nr [...] o pow. 8,4976 ha, stanowiąca własność Skarbu Państwa [zarządca Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.] i część działki [...] o pow. 3,79 ha, stanowiącej własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "N." w T.). Działka nr [...] o pow. 9,66 ha pokrywa się z działką o pow. 7,7036 ha, zapisaną w KW [...], stanowiącą w dniu przekazania jej przez Wojewodę [...] na rzecz AWRSP indywidualne gospodarstwo rolne E. i Z. M. (obecnie działka ta - po podziale działki [...] - jest oznaczona jako działka nr [...] o pow. 7,7036 ha i stanowi własność J. i M. F.). Minister stwierdził, iż zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994 r., nr [...], w części przekazującej na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości rolne oznaczone jako działki nr : [...] o pow. 4,92 ha, [...] o pow. 9,66 ha, [...] o pow. 13,20 ha, [...] o pow. 18,55 ha, [...] o pow. 10,98 ha, [...] o pow. 0,09 ha i [...] o pow. 4,40 ha, położone w M., obręb T., wydana została z rażącym naruszeniem art. 17 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - na jej podstawie Wojewoda [...] rozstrzygnął w sprawie nieruchomości, które nie podlegały przekazaniu na rzecz Agencji. W chwili przekazania nie stanowiły one bowiem własności Skarbu Państwa tylko własność osób fizycznych, więc nie podlegały przepisom powyższej ustawy. W ocenie Ministra jednoznaczne ustalenie, że wyżej wskazane działki zostały przekazane Agencji z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji Wojewody [...] (tj. art. 17 ustawy) obliguje organ do stwierdzenia nieważności tej decyzji - wbrew wyrażonej przez Agencję we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy opinii, że "dopiero po dokonaniu uzgodnienia treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym możliwe stałoby się wydanie orzeczenia w przedmiotowej sprawie". Minister stwierdził, iż oczywistym jest że organ administracji podejmując stosowne rozstrzygnięcie w postępowaniu nieważnościowym w żaden sposób nie wkracza w kompetencje sądu. Jednocześnie organ podkreślił, że przy ocenie prawidłowości decyzji Wojewody [...] badany jest stan prawny istniejący w dniu przekazania przedmiotowych nieruchomości Agencji, w tym zaś dniu jeszcze nie istniały drugie księgi wieczyste dotyczące tych samych nieruchomości, pojawiły się one dopiero jako skutek tego przekazania. Minister nie zgodził się ze stanowiskiem Agencji Nieruchomości Rolnych zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że nieodwracalny skutek prawny wywołany określoną decyzją następuje wtedy, gdy w wyniku samego tylko stwierdzenia jej nieważności nie zostanie przywrócony poprzedni stan prawny. Organ wywodził, że skutkiem samego tylko stwierdzenia nieważności decyzji nie musi być odzyskanie własności nieruchomości przez jej poprzedniego właściciela. Nie chodzi więc o "odwracaIności" skutków prawnych w ogóle, ale przede wszystkim o "odwrócenie" skutków prawnych wywołanych przez decyzję dotkniętą nieważnością, w ramach postępowania o stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem Ministra należy odróżnić skutki prawne, które wywołała decyzja kwestionowana w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności, od skutków prawnych dotyczących tego samego przedmiotu wywołanych późniejszymi decyzjami lub innymi zdarzeniami prawnymi. Przy ocenie, czy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, nie powinny być brane pod uwagę takie późniejsze zdarzenia, które mogą stwarzać przeszkody w przywróceniu uprawnień lub w nadaniu obowiązkom ich pierwotnego kształtu. Minister ocenił, iż nie są to bowiem bezpośrednie skutki wykonania samej decyzji administracyjnej, lecz zamierzone lub nieprzewidziane następstwa tego, że decyzja administracyjna, choć obciążona ciężkimi wadami, pozostaje w obrocie prawnym i korzysta z domniemania legalności. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło Nadleśnictwo B. zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie przepisów praw procesowego, tj.: - art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994 r. w części przekazującej na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nieruchomości rolne opisane w sentencji decyzji; - art. 156 par. 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji mimo wywołania przez nią nieodwracalnych skutków prawnych; - art. 107 par. 3 k.p.a poprzez brak oceny formalno - prawnej w zakresie przekazania części gruntów objętych przedmiotową decyzją na rzecz Skarbu Państwa - Nadleśnictwa B. oraz brak uzasadnienia prawnego decyzji. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece poprzez stwierdzenie nieważności decyzji mimo istnienia podstaw do usunięcia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości objętych przedmiotową decyzją, ujawnionymi w księgach wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2011 r. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna - uczestnik postępowania, w piśmie z dnia 5 grudnia 2012 r. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, iż zaskarżona decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2012 r. nie narusza prawa materialnego, ani przepisów o postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, co czyni skargę niezasadną. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie toczyło w trybie postępowania nadzwyczajnego - stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Zadaniem organu administracji prowadzącego postępowanie nadzorcze była ocena, czy opisana wyżej decyzja zastała wydana z rażącym naruszaniem prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994r. została wydana w oparciu o treść art. 17 ust. 1 i art. 19 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ( Dz. U. z 1991 r. nr 107, poz. 464 ze zm.) Ustawa powyższa w art. 1 stanowiła, że jej regulacje odnoszą się jedynie do mienia Skarbu Państwa i to szczegółowo w tym przepisie zakreślonym. Z art. 17 ust. 1 powołanej wyżej wynika, że nieruchomości, określone w art. 1 0. 2, nie stanowiące składników majątku państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, podlegają przekazaniu Agencji w drodze decyzji wojewody właściwego ze względu na położenie nieruchomości, z zastrzeżeniem art. 16, art. 18 i art. 33. Zasadnie wiec Minister przyjął, iż w pierwszej kolejności należało ustalić, czy nieruchomości, których dotyczy kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja stanowiły mienie Skarbu Państwa. Nie ulega wątpliwości i nie kwestionowanym jest w skardze, że nieruchomości wymienione w zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w chwili podejmowania decyzji przez Wojewodę [...] nie stanowiły własności Skarbu Państwa. Nieruchomości te stanowiły własność osób fizycznych. Dotyczy to także nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa, a pozostających w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwo B. W sytuacji więc, kiedy nieruchomości te nie stanowiły mienia Skarbu Państwa zasadnie organ przyjął, że w takiej części decyzja Wojewody [...] jako rażąco naruszająca prawo tj. art. 17 ust. 1 nie może pozostać w obiegu prawnym i należy w tej części stwierdzić jej nieważność. Przy czym podkreślić należy, że skarżący ma interes prawny w rozumieniu art. 50 p.p.sa. do zaskarżenia decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju w zakresie w jakim odnosi się ona do nieruchomości, stanowiących własność Skarbu Państwa, a pozostających w zarządzie Nadleśnictwa B. Podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany jest do badania, czy skarga została wniesiona przez podmiot posiadający legitymacje prawną do jej wniesienia ( por. wyrok. NSA z dnia 10 marca 2011 r., II OSK 439/10). W zakresie pozostałych nieruchomości objętych skargą Nadleśnictwo B. nie posiada interesu prawnego , a więc skarga w tym zakresie, z tej właśnie przyczyny została oddalona. Istnienie bowiem legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny i podobnie jak w postępowaniu cywilnym stwierdzenie jej braku i skarżącego powoduje oddalenie skargi ( uchwała 7 sędziów NSA z 11 kwietnia 2005 r. ( OPS 1/4, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 62). Nie można uznać za zasadny zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez organ art. 107 par. 3 k.p.a., a odnoszącej się do barku "oceny formalno - prawnej" w zakresie przekazania części gruntów objętych decyzją na rzecz Skarbu Państwa - Nadleśnictwa B. Powyższe nie ma bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie kwestionowanym jest iż powyższa nieruchomość w dacie wydawania decyzji z dnia [...] listopada 1994r. stanowiła własność osoby fizycznej, a nie mienie Skarbu Państwa. Pozbawiony uzasadnionych podstaw jest także zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ( DZ. U. z 2001 r. nr 124 poz. 136 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Kognicja w zakresie określonym w powyższym przepisie nie odnosi się do organów administracji, lecz do sądów powszechnych. Powyższe względy przesądzają o niemożności naruszenia powyższego przepisu. Powyższy zarzut - pomimo braku wyartykułowania tego wprost przez skarżącego - rozumieć należy jako brak zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie okoliczność ta bowiem nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 94 par. 1 pkt 4 k.p.a, które obligowałoby organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z powołanym powyżej przepisem organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wystąpienie w sprawie tego rodzaju sytuacji obliguje organ do zawieszenia postępowania. Pojęcie "zagadnienia wstępnego", o jakim mowa w powołanym przepisie rozumiane jest jako okoliczność warunkująca merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Do czasu jego rozstrzygnięcia istnieje materialnoprawna przeszkoda w rozstrzygnięciu sprawy. Przeszkoda ta musi mieć bezpośredni wpływ na sprawę administracyjną, jej usunięcie jest konieczne dla umożliwienia dalszego biegu sprawy i jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Jednym z najistotniejszych elementów konstrukcji zagadnienia wstępnego jest istnienie zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, rozumianej jako przyczynowe uwarunkowanie rozstrzygnięcia kwestii głównej od oceny kwestii wstępnej, przy czym chodzi o bezpośredni związek przyczynowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011r., II OSK 1655/10, LEX 1151976). Zawieszenie postępowania z przyczyny prejudycjalności uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: 1) postępowanie jest w toku, 2) rozstrzygniecie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, 3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (tak B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2011, s. 377-378). W rozpoznawanej sprawie powołane wyżej przesłanki nie wystąpiły. Istniała możliwość zakończenia postępowania i wydania decyzji, albowiem zadaniem Ministra była ocena, czy w stanie prawnym i faktycznym w jakim została wydana decyzja z dnia [...] listopada 1994r. nie posiada ona wad kwalifikowanych, o których mowa w art. 156 par. 1 pkt 2. Zasadnie więc organ wywiódł, że skoro fakt istnienia "podwójnych" ksiąg wieczystych do tych samych nieruchomości spowodowany został wydaniem kontrolowanej w trybie nadzorczym decyzji, zaś w chwili jej podejmowania nieruchomości te miały pojedyncze księgi wieczyste w których wpisane były osoby fizyczne, to uzgodnienie treści księgi wieczystej nie miało znaczenia dla rozstrzyganej sprawy. Bezzasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia przez organ art. 156 par. 2 k.p.a. Mając na względzie fakt, że nieruchomość w części w jakiej stanowią własność Skarbu Państwa i pozostają w zarządzie Nadleśnictwa B. wbrew twierdzeniom zawartym w skardze nie podlegała obrotowi cywilno - prawnemu i jej właścicielem w chwili wydawania zaskarżonej decyzji był Skarb Państwa , a co za tym idzie argumentacja zawarta w skardze nie może odnieść pożądanego skutku. W takiej sytuacji nie zachodzi bowiem negatywna przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji w postaci nieodwracalności skutków prawnych decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1994r. Skarżąca nie posiada zaś interesu prawnego dającego mu legitymację do zaskarżenia decyzji w pozostałym zakresie. Mając na względzie powyższe na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło