IV SA/Wa 1876/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. M. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skarg F. M., J. S., E. G., W. G., S. S., L. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej do parametrów drogi ekspresowej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. F. M. pismem z dnia 15 września 2008 r. (data prezentaty - 16 września 2008 r.) wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej do parametrów drogi ekspresowej. Zarządzeniem z dnia 20 listopada 2008 r. Przewodniczący Wydziału IV wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 złotych, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono na wskazany w skardze adres F. M. w dniu 16 grudnia 2008 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "ppsa". W siedmiodniowym terminie upływającym dnia 23 grudnia 2008 r., skarżący nie uiścił wpisu sądowego. Dnia 7 kwietnia 2009 r. skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 18 maja 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 21 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę F. M. z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi. Odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 27 maja 2009 r. (k. 450). Pismem nadanym dnia 1 czerwca 2009 r. (k. 479) F. M. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 20 listopada 2008 r. wzywającego do uiszczenia wpisu nie otrzymał. Zarówno w skrzynce pocztowej jak i drzwiach jego mieszkania nie umieszczono awiza, więc nie zgłosił się na pocztę celem odebrania pisma. O zarządzeniu dowiedział się dopiero z postanowienia odrzucającego skargę. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II OSK 1221/10) uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2010 r. odrzucającego skargę F. M. W ocenie sądu odwoławczego, sąd pierwszej instancji przedwcześnie przekazał akta Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, gdyż w pierwszej kolejności winien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Albowiem uwzględnienie wniosku rodzi stosownie do utrwalonego orzecznictwa ten skutek, iż upada orzeczenie w przedmiocie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle postanowień art. 87 oraz 86 ppsa uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: - strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, - wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, - jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, - we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, - powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. W niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego został wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (powzięcie wiedzy o uchybieniu terminu nastąpiło w momencie doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi – dnia 27 maja 2010 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony dnia 1 czerwca 2010 r.). Przesłanka dopełnienia czynności dla której określony był termin została wypełniona poprzez wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozważenia wymaga wypełnienie przesłanki dotyczącej uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. Z akt sądowych wynika, iż doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego nastąpiło w trybie art. 73 ppsa, po dwukrotnym pozostawieniu przesyłki zawierającej odpis zarządzenia w urzędzie pocztowym w C. k. R. i umieszczeniu informacji o pozostawieniu pisma, w skrzynce oddawczej adresata (k. 149 - koperta zawierająca informacje doręczyciela o dwukrotnym awizowaniu przesyłki pocztowej). Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, iż informacji o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym nie było zarówno w skrzynce pocztowej jak i w drzwiach jego mieszkania stwierdzić należy, że co do zasady argument taki mógłby zostać uwzględniony, gdyby w jakikolwiek sposób uprawdopodobniono jego wystąpienie. Dla takiego uprawdopodobnienia konieczne byłoby wykazanie, że skrzynka oddawcza była uszkodzona lub też dostęp do tej skrzynki był powszechny. Przywrócenie terminu tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia, że awiza nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 651/10, niepubl.). Tym samym nie można stwierdzić, aby okoliczność powołana przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu mogła stanowić przesłankę do przywrócenia uchybionego terminu. Nie uprawdopodobniono bowiem okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Na koniec podnieść należy, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych) postanowieniem z dnia 18 maja 2009 r. nie spowodowało, iż prawomocne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 20 listopada 2008 r. wzywające skarżącego do uiszczenia wpisu upadło. Zarządzenie Przewodniczącego nie wywołuje negatywnych skutków w sytuacji, gdy skarżący w siedmiodniowym terminie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi ten wpis uiszcza lub składa wniosek o przyznanie prawa pomocy (także w tym terminie), co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Dodatkowo wskazać należy na ugruntowane orzecznictwo w tym przedmiocie: w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1995 r., sygn. akt II CRN 20/95, (OSNC 1995, nr 9, poz. 132) stwierdzono, iż stronę, która została zwolniona od kosztów sądowych traktuje się jako zwolnioną od tych kosztów od chwili złożenia przez nią wniosku o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie, zaś Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 czerwca 2004 r. sygn. akt FZ 125/04 (niepubl.) uznał, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest skuteczny od momentu jego wniesienia i nie obejmuje zwolnienia od kosztów, do uiszczenia których strona obowiązana jest przed jego złożeniem. Ponadto w postanowieniu z dnia 5 września 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 791/06 (LEX Nr 234889) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zwolnienie od kosztów sądowych nie ma mocy wstecznej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 86 § 1 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.