IV SA/Wa 1879/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego K. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. (nr [...]) - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K.S. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego K.S. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...]lutego 2013r. (nr [...]) o umorzeniu postępowania wznowionego postanowieniem Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2012r., utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych: W dniu [...] października 2010r. Wójt Gminy [...] wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr ew. [...] w obrębie wsi K. W dniu [...] grudnia 2010r. wpłynęło do urzędu gminy pismo K.S. o uchylenie decyzji lokalizacyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011r. stwierdziło uchybienie do wniesienia odwołania. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011r. (sygn. akt IV SA/Wa 632/11) uchylił powyższe postanowienie SKO i stwierdził, że pismo K.S. z dnia [...] grudnia 2010r. należało potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania ze względu, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. W toku postępowania wnowieniowego wydano szereg orzeczeń, przy czym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r. Wójt Gminy wznowił postępowanie w sprawie. W sprawie były wydawane decyzje przez organy obydwu instancji, przy czym decyzją z dnia [...] października 2012r. SKO w S. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazało, że zasadniczą kwestią pozostaje czy K.S. zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie. Kolegium jednocześnie nie przesądziło czy doszło do uchybienia terminu do wznowienia, zaznaczyło jednak, że w razie błędnego wszczęcia postępowania organ powinien takie postępowanie umorzyć. W tej sytuacji procesowej wydano decyzję zaskarżoną obecnie do Sądu. Mianowicie Wójt umorzył postępowanie dochodząc do wniosku, że zostało ono błędnie wszczęte. K.S. nie dochował bowiem terminu do wniesienia podania o wznowienie. Organ stwierdził, że doręczenie decyzji skarżącemu nastąpiło [...] listopada 2010r., zatem termin miesięczny upłynął w dniu [...] grudnia 2010r. Ponieważ dzień ten i następny były dniami wolnymi od pracy to termin upłynął w dniu [...] grudnia 2010r. Wniosek o wznowienie natomiast wpłynął w dniu [...] grudnia 2010r. Na wezwanie kiedy skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji lokalizacyjnej K.S. odpowiedział pismem z dnia [...] lipca 2012, w którym nie podał konkretnej daty, wskazał tylko ostatni tydzień listopada nie wcześniej niż [...] listopada 2010r. Organ taką wypowiedź uznał za próbę uprawdopodobnienia terminu dowiedzenia się o wydaniu decyzji, nie jest to zaś dokładna informacja, która stanowiłaby udowodnienie terminu dowiedzenia się o decyzji lokalizacyjnej. Wskutek odwołania wniesionego przez K.S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wydało zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2013r, którą utrzymało mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2012r. o umorzeniu postępowania wznowieniowego. Kolegium podało następująca motywację: - w pierwszej kolejności powinna zostać rozstrzygnięta kwestia czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie (przywołano wyrok NSA z dnia 23 lutego 2011r. sygn. akt II OSK 2517/10, zgodnie z którym doręczenie stronie decyzji w trybie art. 49 K.p.a. nie jest tożsame z dowiedzeniem się przez stronę o decyzji – art. 148 § 2 K.p.a.), - w piśmie z dnia [...] maja 2013r. K.S. potwierdził treść wyjaśnienia uprzednio złożonego z dnia [...]lipca 2012r., w którym wskazał, że o wydaniu decyzji z dnia [...] października 2010r. dowiedział się w ostatnim tygodniu listopada 2010r., jednakże nie wcześniej niż [...] listopada 2010r. Poinformował, że ze względu na upływ czasu nie jest w stanie podać dokładnej daty dziennej, - skarżący nie podał po raz kolejny daty dziennej powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji lokalizacyjnej przez Wójta, - przywołano orzecznictwo, z którego wynika, że strona musi udowodnić w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach lub decyzji stanowiących podstawę do wznowienia ze ścisłością pozwalającą na ustalenie, że jej podanie wpłynęło przed terminem jednego miesiąca, - K.S. posiadał wiedzę o toczącym się postępowaniu lokalizacyjnym – już w dacie [...] marca 2009r., zatem przy dołożeniu należytej staranności mógł dowiedzieć się o przebiegu postępowania i fakcie wydania decyzji lokalizacyjne, - organ I instancji w sposób prawidłowy oraz skuteczny informował mieszkańców gminy o prowadzeniu postępowania, - należy przyjąć, że doręczenie decyzji skarżącemu nastąpiło w dniu [...] listopada 2010r, co powoduje – jak ustalił to organ I instancji, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie miesięcznym. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K.S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji (określonej mianem postanowienia). Skarga zarzuca naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a. polegające na tym , że organ uznał wniosek o wznowienie złożony w dniu [...] grudnia 2010r. za złożony po terminie, podczas gdy swobodna ocena dowodów dokonana zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia wskazuje, że wniosek ten został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że od początku skarżący wskazywał, że nie widział na tablicy ogłoszeń obwieszczenia o wydaniu decyzji lokalizacyjnej. Zwraca uwagę, że nie branie przez stronę udziału w postępowaniu obejmuje także sytuację, gdy strona nie bierze udziału w poszczególnym jego stadium. Uważa, że ogłoszenie o wydaniu decyzji zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń, ale nie wisiało przez okres 14 dni, tak aby uznać za skuteczne doręczenie decyzji uczestnikom postępowania. Skarga podnosi, że SKO przywołuje wyrok NSA z dnia 23 lutego 2011r. sygn. akt II OSK 2517/10, jednak wywodzi z niego całkowicie mylne wnioski. Na zakończenie wskazano, ze żądanie po tylu latach podania dokładnej daty dowiedzenia się o decyzji lokalizacyjnej stanowi przerzucanie przez organ odpowiedzialności na obywatela. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, a argumentacja w niej zawarta w dużej części zasługuje na aprobatę. Sąd stwierdził, że decyzje organów obydwu instancji naruszają przepisy procesowe w stopniu wymagającym uchylenia zaskarżonej decyzji, jak również rozstrzygnięcia organu I instancji. Istotę sprawy stanowi kwestia zachowania terminu przez K.S. do złożenia podania o wznowienie postępowania z tego względu, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem w dniu [...] października 2010r. decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr ew. [...]w obrębie wsi K. Postępowanie administracyjne zakończone wzmiankowaną decyzją prowadzone było z zastosowaniem normy art. 49 K.p.a. Przepis ten stanowi, że strony mogą być powiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania. W tych przypadkach doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Doręczenie decyzji lokalizacyjnej nastąpiło poprzez obwieszczenie zamieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy, oraz we wsi K.(k. 54 odwrót akt administracyjnych). Wywieszenie obwieszczenia nastąpiło w dniu [...] października 2010r. Termin 14 dni przewidziany do zapoznania z decyzją upłynął zatem w dniu [...] listopada 2010r. i od dnia następnego należy liczyć termin do złożenia środka odwoławczego w zwykłym toku postępowania. W omawianej sprawie jednak toczy się postępowanie nadzwyczajne mające umocowanie w podnoszonej przez skarżącego okoliczności, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ odwoławczy przyjął, że doręczenie decyzji lokalizacyjnej nastąpiło w dniu [...] listopada 2010r. Ustalenie tego faktu, mające doniosłe znaczenie dla sprawy, nastąpiło w oparciu o: - przypuszczenia organu, że K.S. musiał wiedzieć o zakończeniu postępowania skoro są dowody na to, że brał w nim czynny udział na wcześniejszych jego etapach, - nie udowodnił w żaden sposób okoliczności przemawiających za tym, że o decyzji lokalizacyjnej dowiedział się w innej dacie; nie wskazał również sam tej daty podając jedynie czasookres. Przede wszystkim nie można przyjmować domniemania, że skoro strona wie o toczącym się postępowaniu, to także wie o wydaniu orzeczenia kończącego to postępowanie. A przynajmniej powinna zachować staranność w działaniu, aby dowiedzieć się o takim zdarzeniu. Owszem strona może mieć taką wiedzę tj. posiadać informacje o toczącym się postępowaniu i być zapoznana z pewnym jego etapem – tego nie kwestionuje skarżący i wynika to z akt postępowania, ale nie jest ona równoznaczna z wiedzą, że została wydana decyzja kończąca sprawę administracyjną. Na każdym bowiem odcinku procedury strona ma uprawnienie, aby być powiadamiana o czynnościach organu, nie zaś podejmować sama działania, aby tę wiedzę zdobywać – jak wskazuje Kolegium twierdząc, że skarżący mógł się dowiedzieć o fakcie wydania decyzji przy zachowaniu odrobiny staranności. Faktem jest, że skarżący mógł sprawować ciągły "monitoring" tablicy ogłoszeń i to robił – jak twierdzi w skardze. Jednak ze względu na odbywające się wybory samorządowe tablica ta była ciągle zajęta i nie widział tam ogłoszenia o wydaniu decyzji – tak twierdzi skarżący. Tym samym twierdzenia organu w oparciu o nałożenie na stronę obowiązku śledzenia przebiegu postępowania, że skarżący wiedział o wydaniu decyzji z racji domniemania wynikającego z art. 49 K.p.a in fine bowiem doręczenie mu tego orzeczenia nastąpiło dnia [...] listopada 2010r. - są nieuprawnione. W tym miejscu Sąd przytacza – cytowany także przez organy, choć wywiodły one odmienne jego rozumienie – wyrok NSA z dnia 23 lutego 2011r. (sygn. akt II OSK 2517/10) i wywodzi , że przyjęcie zgodnie z art. 49 K.p.a. in fine doręczenia stronie decyzji ze skutkiem prawnym nie jest tożsame z dowiedzeniem się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Mianowicie skarżący twierdzi i wywodzi, że pomimo dołożenia należytej staranności nie udało mu się zapoznać z obwieszczeniem o wydaniu decyzji i z tego powodu nie podjął wiadomości o wydaniu takiego orzeczenia. Natomiast w terminie późniejszym dowidział się o wydaniu decyzji i natychmiast złożył pismo zwalczające to rozstrzygnięcie. Tym samym w niniejszym wypadku nastąpiło rozdzielenie tych dwóch zdarzeń tj. momentu doręczenia stronie decyzji oraz chwili dowiedzenia się o wydaniu tej decyzji. Fikcja prawna przyjęta w art. 49 K.p.a. mająca na celu usprawnienie postępowania administracyjnego w pewnych konkretnych sytuacjach podlega weryfikacji. Skarżący od samego początku konsekwentnie twierdził, że ani razu nie zauważył ogłoszenia dotyczącego budowy "wieży" (vide pismo z dnia 6 grudnia 2010r.). Okoliczności zatem występujące w tej sprawie wskazują, że nie jest możliwie utożsamianie daty doręczenia fikcyjnego uregulowanego art. 49 K.p.a. z datą rzeczywistego dowiedzenia się o wydaniu decyzji. Ponadto nie jest uprawnione twierdzenie, że wystarczający do przyjęcia, że strona wie o wydaniu decyzji (ostatni etap postępowania na danym szczeblu instancyjnym) jest jej udział w poprzednim etapach tego postępowania. W takim wypadku w istocie strona ma wiedzę, ale jedynie odnośnie tych czynności, o których była powiadamiana, bądź zapoznała się z nimi poprzez przeglądanie akt sprawy. Przyjmowanie natomiast swoistego domniemania, że strona wie o wydaniu decyzji z racji tego, że wie o toczącym się postępowaniu nie znajduje uzasadnienia zarówno w przepisach prawa, jak i regułach logicznego rozumowania. W takim wypadku na pewno istnieje większe prawdopodobieństwo, że przy dołożeniu należytej staranności mogła zapoznać się wydaną decyzją. W niniejszej sprawie jednak skarżący od początku twierdzi, że nie widział obwieszczenia i Sąd nie widzi argumentów, aby nie dać wiary tym deklaracjom. Zwłaszcza, że zostały poczynione w piśmie z dnia 6 grudnia 2010r., kiedy jeszcze nie było wiadome, że uruchomi to pismo tryb nadzwyczajny wznowienia postępowania. O tym przesądził bowiem dopiero wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] czerwca 2011r. Dalej Sąd nie podziela stanowiska organów, że skarżący nie wskazał dziennej daty powzięcia informacji o wydaniu decyzji lokalizacyjnej. Od samego początku tj. od pierwszego pisma z dnia [...] lipca 2012r. skarżący twierdził, że o wydaniu decyzji lokalizacyjnej dowiedział się w ostatnim tygodniu listopada 2010r., jednak nie wcześniej niż [...] listopada 2010r. Następnie pismem z dnia [...] maja 2013r. K.S. potwierdził treść uprzedniego wyjaśnienia. Przede wszystkim – jak podniesiono w odwołaniu, jak i w skardze – przypominanie po półtora roku dokładnej daty zdarzenia, które nie jest istotne w normalnym, codziennym życiu człowieka jest w ocenie Sądu wręcz niemożliwie, bądź narażone na manipulacje pod konkretne potrzeby. Inna sytuacja byłaby gdyby na bieżąco tj. w grudniu 2010r. organ żądał takiej wiedzy. Tłumaczenie zatem skarżącego w tej konkretnej sytuacji, że dowiedział się o decyzji lokalizacyjnej w ostatnim tygodniu listopada 2010r. jest wiarygodne. Ponadto trzeba zgodzić się ze skargą, że tego rodzaju żądanie stanowi niejako przerzucanie na obywatela skutków pewnych uchybień, których dopuścił się organ. Wyrok bowiem sądowy, który ukierunkował postępowanie zapadł [...]czerwca 2011r., a prawomocność jego stwierdzono [...] sierpnia 2011r. Gdyby zatem organy działały sprawniej mogły domagać się przedmiotowej informacji znacznie wcześniej, co przełożyć mogłoby się na lepsze rozeznanie sytuacji przez skarżącego. Dalej skarżący podał jednak datę dzienną dowiedzenia się o decyzji lokalizacyjnej. Stwierdził bowiem, że dowiedział się nie wcześniej niż [...] listopada 2010r. Takie sformułowanie oznacza, że data 25 listopada 2010r. jest graniczna datą powzięcia informacji. Oznacza to, że każdy dzień po tej dacie mógł być dniem uzyskania wiedzy, ale nie dni wcześniejsze pomimo, że były one w ostatnim dniu tygodnia listopada 2010r. Taki opis daty powzięcia informacji w ocenie Sądu jest dopuszczalny bowiem został zakreślony pewien stały moment w czasie tj. [...] listopada 2010r. z pewnym marginesem błędu, co wynika z odległości w czasie i z tego powodu tłumaczy się racjonalnością stanowiska skarżącego. Ustalenia zatem organu w świetle poczynionych wyżej wywodów są błędne. Skarżący dowiedział się o decyzji lokalizacyjnej [...] listopada 2010r., natomiast wniosek o wznowienie złożył [...] grudnia 2010r. Tym samym termin określony w art. 148 § 2 K.p.a. został zachowany. Oznacza to konieczność przeprowadzenia postępowania określonego w art. 149 § 2 K.p.a. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą (pkt 1. sentencji wyroku). Orzeczenie w pkt 2. wyroku wydane zostało na podstawie art. 152 tej ustawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.