IV SA/Wa 1893/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] lipca 2011 r. o wymeldowaniu R. M. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w Z. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że R. M. w budynku nr [...] przy ul. [...] w Z. nie zamieszkuje od grudnia 2009 r., lecz zamieszkuje w lokalu nr- [...] przy ul. [...] w P. R. M. nie posiada kluczy do budynku nr [...] przy ul. [...] w Z., nie ma tam również żadnych rzeczy osobistych. Ponadto od czasu wyprowadzki nie był w omawianej nieruchomości, a swoje życie skoncentrował pod innym adresem, a więc miejsce stałego zameldowania opuścił trwale. Opuszczenie to miało zdaniem organu dobrowolny charakter. Organ podniósł, iż we wniosku o wymeldowanie Z. Z. wskazała, że R. M. opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały dobrowolnie i zabrał swoje rzeczy osobiste. R. M. potwierdził, że nie zamieszkuje w nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w Z. Poinformował jednocześnie, że jego niezamieszkiwanie spowodowane jest tym, że został usunięty siłą z przedmiotowego budynku oraz został pozbawiony dostępu do niego poprzez wymianę zamków w drzwiach. W związku z tym zainteresowany złożył w dniu 4 lutego 2010 r. do Sądu Rejonowego [...] powództwo przeciwko Z. Z. i W. M. o przywrócenie naruszonego posiadania budynku nr [...] przy ul. [...] w Z. Sąd Rejonowy [...] wyrokiem z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...], przywrócił R. M. utracone posiadanie budynku nr [...] przy ul. [...] w Z., jednakże na skutek wniesionej przez Z. Z. apelacji Sąd Okręgowy [...] wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2011 r., sygn. akt [...], zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego [...] w ten sposób, że oddalił powództwo wniesione przez R. M. przeciwko Z. Z. i W. M. Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 365 ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W związku z tym organ odwoławczy rozpatrując kwestię dobrowolności opuszczenia przez R. M. budynku nr [...] przy ul. [...] w Z. jest związany wyrokiem Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] kwietnia 2011r., sygn. akt [...] orzekającym o oddaleniu powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowej nieruchomości. Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał, iż zaistniały przesłanki określone w art. 15 ust: 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", uzasadniające wymeldowanie R. M. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w Z. W skardze na decyzje Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. R. M. wskazał, że przyczyną oddalenia powództwa przez Sądu Okręgowego [...] był art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.), zwanej dalej "k. c.", natomiast sąd odwoławczy w uzasadnieniu wyroku zgodził się z ustaleniami faktycznymi sądu pierwszej instancji wskazującymi, iż skarżący został bezprawnie wyzuty z posiadania przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem skarżącego organ nie powinien uwzględniać jedynie sentencji wyroku sądu powszechnego, lecz także jego uzasadnienie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest art. 15 ust. 2 ustawy stanowiący, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Miejscem stałego pobytu jest miejsce zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). W świetle art. 15 ust. 2 ustawy jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania jest ustalenie przez organ, że osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który podziela również Sąd w niniejszym składzie, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego art. 15 ust. 2 ustawy, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy, chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uprzednio zameldowany w przedmiotowym lokalu R. M. nie przebywa w nim od grudnia 2009 r. Data ta wynika z zeznań skarżącego zawartych w protokole przesłuchania go z dnia 10 września 2010 r., który został przez niego podpisany (k. 48 akt. adm.), w których wskazał, że został wyrzucony z lokalu przez żonę i teściową. Prawidłowe jest więc ustalenie organu, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal w grudniu 2009 r., co świadczy o trwałości tego opuszczenia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przyczyną opuszczenia przez skarżącego lokalu w grudniu 2009 r. był konflikt rodzinny, w wyniku czego zostały wymienione zamki w drzwiach, co uniemożliwiło skarżącemu wejście do lokalu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, w pełni akceptowane przez tutejszy skład Sądu, zgodnie z którym za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z umożliwiających powrót do lokalu, a przysługujących jej środków prawnych w postaci powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania albo powództwa o eksmisję, których uwzględnienie przez sąd powszechny doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Nieskorzystanie z powyższych środków prawnych, ewentualnie oddalenie powództwa przez sąd powszechny powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej (np. prawomocny wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 420/10; prawomocny wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 913/10; prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 830/07; prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 19 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 472/06). W sytuacji więc, kiedy dana osoba nie zamieszkuje w lokalu, w którym zameldowana jest na pobyt stały, a jej powództwo o przywrócenie posiadania tego lokalu zostało oddalone przez sąd powszechny, nie ma podstaw do odmowy wymeldowania nawet wówczas, gdy niemożność zamieszkania w lokalu powstała wskutek celowego działania osób trzecich (por. prawomocny wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 775/10). W związku z tym należy wskazać, że Sąd Rejonowy [...] wyrokiem z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt [...], przywrócił R. M. utracone posiadanie budynku nr [...] przy ul. [...] w Z., jednakże na skutek wniesionej przez Z. Z. apelacji Sąd Okręgowy [...] wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2011 r., sygn. akt [...], zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego [...] w ten sposób, że oddalił powództwo wniesione przez R. M. przeciwko Z. Z. i W. M. W orzecznictwie NSA nie budzi wątpliwości pogląd, że prawomocny wyrok przywracający posiadanie lokalu osobie bezprawnie z niego usuniętej, oznacza brak dobrowolności opuszczenia lokalu. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie mają znaczenia w tym kontekście ustalenia stanu faktycznego poczynione przez sąd powszechny zawarte w uzasadnieniu jego wyroku. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że moc wiążąca orzeczenia odnosi się tylko do treści jego sentencji, a nie uzasadnienia (wyrok SN z dnia 8 czerwca 2005 r., V CK 702/04). Nie mają zatem mocy wiążącej ani poglądy prawne wyrażone w uzasadnieniu orzeczenia (wyrok SN z dnia 13 marca 2008 r., III CSK 284/07), ani motywy i ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu (wyrok SN z dnia 15 listopada 2007 r., II CSK 347/07). Według Sądu Najwyższego, przedmiotem prawomocności materialnej jest bowiem ostateczny rezultat rozstrzygnięcia, a nie przesłanki, które do niego doprowadziły. Sąd przy wydaniu wyroku nie jest związany zarówno ustaleniami faktycznymi poczynionymi w innej sprawie, jak i poglądami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu zapadłego w niej wyroku (wyrok SN z dnia 21 czerwca 2007 r., IV CSK 63/67). Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z regułami wynikającymi z k. p. a. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W sytuacji więc, gdy skarżący w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie mieszkał w przedmiotowym lokalu należy uznać, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.