IV SA/Wa 1902/08

WyrokWSA w Warszawie2009-03-04

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Grzegorz Czerwiński, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydana po wejściu w życie nowelizacji ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 18 maja 2005 r., mogła być oparta na przepisach obowiązujących przed tą nowelizacją, jeśli postępowanie zostało wszczęte po jej wejściu w życie, mimo wniosku inwestora o stosowanie przepisów dotychczasowych?
Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydana po wejściu w życie nowelizacji ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 18 maja 2005 r., nie mogła być oparta na przepisach obowiązujących przed tą nowelizacją, jeśli postępowanie nie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Wniosek inwestora o stosowanie przepisów dotychczasowych nie mógł być uwzględniony, gdyż dotyczył postępowań już wszczętych, a nie tych, które miały być dopiero wszczęte. Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, wynikające z błędnego ustalenia daty wszczęcia postępowania, miało istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg Stowarzyszenia "K." oraz E. i W. K. na decyzję Ministra Budownictwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody ustalającą lokalizację rozbudowy drogi krajowej. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. nieprawidłowego wszczęcia postępowania, braku decyzji środowiskowej, fałszywych danych w analizach oraz niezgodności przebiegu drogi z planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo oddalił skargi, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na błędy w wykładni art. 61 § 3 k.p.a. i art. 19 ust. 1 ustawy nowelizującej Prawo ochrony środowiska.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Budownictwa oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody, orzekając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2009 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia "K." z siedzibą w K. oraz E. K. i W. K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2006 roku Wojewoda [...], biorąc za podstawę art. 2 ust.1, art.7 ust. 1, art. 8 oraz art. 12 ust.1- 3 ustawy z 10 kwietnia 2003 roku – o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych( DZ.U z 2003 roku, nr 80, poz. 721 ze zm), dalej jako ustawa, ustalił lokalizację dla inwestycji : rozbudowa drogi krajowej nr [...] na odcinku od skrzyżowania z ulicą [...] w P. do skrzyżowania z drogą krajową nr [...] wraz z budową obwodnicy G.i przebudową infrastruktury technicznej. Decyzją to zatwierdzony został również projekt podziału nieruchomości na potrzeby inwestycji. Zakres przedmiotowy inwestycji obejmował: - rozbudowę drogi krajowej nr [...] od [...] do km [...], - budowę obwodnicy G. w ciągu drogi krajowej nr [...] od km [...] + [...] km [...] + [...], - budowę obiektów inżynieryjnych takich jak : przejścia dla pieszych, przejazdy rowerowe, estakady drogowe, mosty drogowe, kładki dla pieszych, przejścia ekologiczne, wiadukty drogowe, - budowę dróg dojazdowych, - budowę urządzeń bezpieczeństwa ruchu( oświetlenie, sygnalizacja świetlna, oznakowanie, bariery ochronne), - budowę urządzeń ochrony środowiska( ekrany akustyczne, urządzenia podczyszczające) - przebudowę urządzeń infrastruktury technicznej kolidujących z inwestycją, - wyburzenia budynków mieszkalnych i gospodarczych kolidujących z inwestycją. Przedmiotowa decyzja zawiera: - wymagania dotyczące powiązań drogi z innymi drogami publicznymi z określeniem ich kategorii, - określenie linii rozgraniczających teren, - warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony dóbr kultury oraz potrzeb obronności państwa, - wymagania dotyczące uzasadnionych interesów osób trzecich, - zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości, - warunki dotyczące projektowania inwestycji wraz z wykazem przepisów, zgodnie z którymi należy projektować inwestycję. W ocenie organu przedłożona przez inwestora dokumentacja spełniała wymogi art. 5 ust.1 ustawy. W toku postępowania administracyjnego zapewniono stronom udział zgodnie z wymogami art. 10 § 1 k.p.a. Stosownie do wymogów art. 5 ust.5 ustawy, o wszczęciu postępowania organ zawiadomił strony w drodze obwieszczeń umieszczonych na tablicy ogłoszeń Urzędów Miasta P. i G., w prasie lokalnej i na stronie internetowej [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. Organ podnosił, że stosownie do treści art. 53 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska( DZ.U nr 62, poz. 627 ze zm.) zapewniona została możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzony był raport o oddziaływaniu na środowisko, podano do publicznej wiadomości dane o wniosku, o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji oraz możliwości składania uwag i wniosków. Spełniając wymogi art. 32 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska przeprowadzono w dniu [...] lutego 2006 roku otwartą dla społeczeństwa rozprawę administracyjną dotyczącą przedmiotowego postępowania. W ramach postępowania rozpatrzono wszystkie zgłoszone wnioski. Stosownie do art. 47 wyżej cytowanej ustawy dokonano analiz i ocen dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Odwołanie od decyzji organu I Instancji wnieśli: Stowarzyszenie " K., E. i W. K., B. M., M. i G. G., I. i W. D. oraz K. W. W wyniku rozpatrzenia wniesionych odwołań Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 9 ust.1 ustawy w związku z art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych ustaw( DZ.U z 2006 roku, nr 220, poz. 1601) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I Instancji. Minister Budownictwa analizując w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego zgromadzony materiał oraz badając wydaną decyzję stwierdził, że czyni ona zadość wymogom wynikającym z obowiązujących przepisów prawa. Przede wszystkim spełnia wymagania z art. 7 ustawy, wskazując w sentencji wymagania oraz warunki, które powinny być uwzględnione w dalszych etapach postępowania inwestycyjnego. Podnosił, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Rozbudowa istniejącego odcinka drogi nr [...] i dostosowanie jej do parametrów drogi klasy GP pozwoli na poprawę warunków ruchu i bezpieczeństwa na tym odcinku, natomiast wyposażenie jej w urządzenia ochrony środowiska zminimalizuje jej negatywne oddziaływanie na środowisko. Budowa obwodnicy spowoduje z kolei wyprowadzenie ruchu tranzytowego z G., co przyczyni się do poprawy stanu środowiska w mieście i usprawni ruch drogowy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach organ uznał, że nie zasługują na uwzględnienie. Ustosunkowując się do zarzutu stowarzyszenia – zawarcia w " Analizie porównawczej dwóch wariantów przebiegu trasy obwodnicy G. w ciągu drogi krajowej nr [...] ‘’ fałszywych danych organ odwoławczy stwierdził, iż zarzut jest niezasadny. Podnosił, że dokonano porównania wariantów- opracowanego przez inwestora oraz społecznego. Nie znajdują uzasadnienia zarzuty fałszywych danych w zakresie kosztów inwestycji. W przygotowanej tabeli podano zestawienie kosztów dla całego porównywanego odcinka drogi, koszty dla odcinka wspólnego, jak również dla każdego z wariantów obwodnicy. Zdaniem organu również bezpodstawny jest zarzut podania w analizie porównawczej nieprawdziwej liczby domów zagrożonych hałasem. Organ podnosił, że podana w tabeli liczba 15 zagrożonych domów znajduje się w pasie o szerokości 100 m, liczonym po 50 m od osi drogi, nie zaś w pasie po 100 m od osi planowanej drogi. Organ wskazywał, że załączona do odwołania stowarzyszenia opinia opracowana na Wydziale Inżynierii Lądowej [...] w sprawie analizy porównawczej dwóch wariantów trasy obwodnicy, była wcześniej przedmiotem wyjaśnień Wojewody [...] w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Odnosząc się do zarzutu nieprawdziwości informacji zawartej w analizie dotyczącej przebiegu obu wariantów przez W. Obszar Chronionego Krajobrazu organ podał, że wybrany wariant usytuowany jest wzdłuż granicy obszaru, natomiast wariant społeczny przebiegałby przez teren tego obszaru na znacznym odcinku. W ocenie organu inwestor dokonał wyboru wariantu opierając się na rzetelnych ustaleniach, biorąc pod uwagę szereg czynników takich jak koszty inwestycji, elementy techniczne, czynniki społeczne, uzyskane opinie, uzgodnienia oraz oddziaływanie na środowisko naturalne. Ponadto organ podniósł, że żaden z badanych wariantów nie uzyskał pełnej społecznej akceptacji. Organ również podnosił, że nie miał wpływu na wybrany wariant przez inwestora, a konieczność wyburzenia czterech domów we wsi K. nie może być przesłanką uniemożliwiającą przebieg projektowanej trasy przez wieś. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez E. i W. K., którzy podnosili, iż zmieniony został przebieg drogi nr [...] w rejonie działki nr [...] w P., w stosunku do przebiegu o którym byli informowani w pismach Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w W., podnosił, że konieczność zajęcia pod planowaną inwestycję części działki nr [...] wynika z potrzeby dostosowania drogi nr [...] do planowanej klasy SP o ograniczonej dostępności. Pociąga to za sobą konieczność budowy obok jezdni drogi krajowej również dróg dojazdowych i łącznikowych. W konsekwencji organ wskazał, iż przebieg linii rozgraniczających drogi przez teren działki nr [...] jest uzasadniony koniecznością budowy dróg równoległych do jezdni zasadniczej. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów w zakresie niezachowania odległości budynku od krawędzi jezdni drogi krajowej, naruszenia prawa własności, nieprzeprowadzenia konsultacji. Organ uznał, że nie zachodziła potrzeba ustaleń związanych z odszkodowaniem z tytułu ewentualnego wywłaszczenia, ponieważ sprawa nabywania gruntów pod planowaną inwestycję drogi stanowi odrębny etap procesu inwestycyjnego. Na decyzję Ministra Budownictwa z [...] lutego 2007 roku wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi Stowarzyszenia " K.‘’ i E. i W. K. Skarżące stowarzyszenie podnosiło, że organ odwoławczy nie zbadał okoliczności towarzyszących złożeniu wniosku przez inwestora pomimo, że nieprawidłowości w tym przedmiocie były podnoszone przez skarżącą na etapie postępowania odwoławczego. Zdaniem skarżącego stowarzyszenia przyjęcie przez organ, że wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi został złożony przez inwestora w dniu 27 lipca 2005 roku wraz z dokumentacją, umożliwiło inwestorowi uchylenie się od obowiązku przedstawienia we wniosku alternatywnego wariantu lokalizacji. Podnoszono, że Wojewoda [...] przychylił się do wniosku inwestora o przeprowadzenie postępowania na zasadach określonych w przepisach obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 maja 2005 roku o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw, gdy tymczasem postępowanie w tej sprawie wszczął po upływie ponad pięciu miesięcy tj. w styczniu 2006 roku. W ocenie skarżącego stowarzyszenia wniosek inwestora nie był kompletny, a został złożony w tym terminie wyłącznie w celu uniknięcia przedstawienia dwóch wariantów obwodnicy. W piśmie procesowym z dnia 6 lutego 2008 roku w toku postępowania sądowoadministracyjnego stowarzyszenie podniosło, że zaskarżona decyzja została wydana mimo braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W piśmie z dnia 11 lutego 2008 roku skarżąca wskazywała, że obwodnica G. przecina wieś K. niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego w miejscu gdzie wybudowane zostały kilkadziesiąt lat temu domy. W tej sytuacji konieczne będą decyzje o wywłaszczeniu, a to możliwe jest tylko w przypadku inwestycji celu publicznego. W ocenie skarżącego przedmiotowa inwestycja nie może być zaliczona do tego rodzaju inwestycji. Skarżący E. i W. K. powtarzali zarzuty podnoszone w odwołaniu, a dotyczące przebiegu przedmiotowej inwestycji przez część ich działki o numerze [...]. Argumentowali, że o tym, że przedmiotowa droga będzie klasy GP wiedziano już w 1997 roku, a dobudowa drugiej jezdni była planowana po przeciwnej stronie, obecnej drogi, a nie po stronie, po której znajduje się ich posesja. W odpowiedzi na skargi Minister Budownictwa wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 19 marca 2008 roku, syg. akt IV SA/Wa 901/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi. Zdaniem sądu należało zauważyć, że z dniem 28 lipca 2005 roku weszła w życie ustawa z dnia 18 maja 2005 roku o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw( DZ.U nr 113, poz. 954), która w art. 7 dokonywała zmian w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 roku, o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, między innymi poprzez uchylenie w art.5 ust.4 określającego zakres raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia drogowego na środowisko załączonego do wniosku o wydanie decyzji o lokalizacji drogi oraz uchylała art. 11 tej ustawy. Jednocześnie ustawodawca w tej ustawie w art. 19 ust.1 wprowadził zapis, zgodnie z którym do postępowań w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wszczętych, a nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy dotychczasowe stosuje się na wniosek uprawnionego podmiotu. Z uprawnienia tego skorzystał wnioskodawca składając wniosek w dniu 27 lipca 2005 roku. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postępowanie w przedmiocie lokalizacji drogi krajowej zostało wszczęte w dniu 27 lipca 2005 roku- w dacie złożenia przez inwestora stosownego wniosku. Za takim stanowiskiem przemawia to, że do złożonego wniosku zostały dołączone opinie właściwych organów. Nadto sąd zauważył, że zgodnie z art.4 ustawy do postępowania w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. A zatem w tej sprawie ma zastosowanie przepis art. 61 § 3 k.p.a., który stanowi, iż datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Skoro w niniejszej sprawie wniosek wpłynął w dniu 27 lipca 2005 roku, to w świetle powyższej regulacji organy prawidłowo przyjęły, iż postępowanie w sprawie zostało w tym dniu wszczęte. Zdaniem sądu wbrew stanowisku skarżącego nie można zarzucić organom dopuszczenia się naruszenia prawa poprzez zastosowanie dotychczasowych przepisów do postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko. Zgodnie z art. 19 ust.1 ustawy zmieniającej ustawę Prawo ochrony środowiska, przepisy dotychczasowe stosuje się na wniosek uprawnionego podmiotu. Taki wniosek w niniejszym postępowaniu złożył inwestor. Również wpływu na datę wszczęcia postępowania nie miał fakt uzupełnienia przez wnioskodawcę złożonej dokumentacji w zakresie określonym przez Wojewodę. Sąd uznał także, iż organ zawieszając postępowanie w sprawie działał zgodnie z obowiązującymi przepisami. W ocenie Sądu nie znajduje potwierdzenia zarzut skarżącego stowarzyszenia, że wybór przez inwestora wariantu przebiegu drogi został dokonany na podstawie fałszywych danych. Organ wyczerpująco wyjaśnił, że stawiane zarzuty nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale. Sąd podniósł, że nietrafny jest zarzut skarżącego, iż przedmiotowa inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego, ponieważ z art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami( DZ.U z 2004 roku, nr 261, poz. 2603) wynika, że celem publicznym jest między innymi – wydzielanie gruntów pod drogi publiczne. Nietrafny jest zdaniem sądu zarzut stowarzyszenia, iż wydanie zaskarżonej decyzji powinno poprzedzać wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Inwestor złożył w tym postępowaniu stosowny wniosek, aby postępowanie w tym zakresie toczyło się według dotychczasowych przepisów, a postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko według przepisów sprzed nowelizacji, było częścią postępowania o ustalenie lokalizacji drogi. Sąd nie podzielił zarzutów skarżących E. i W. K., co do naruszenia przebiegu linii rozgraniczającej drogi przez teren ich działki. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyło Stowarzyszenie " K.‘’. Wyrokiem z dnia 10 października 2008 roku, syg. akt II OSK 1103/08, Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia " K.‘’ uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd błędnie ocenił zarzut naruszenia art. 61 § 3 k.p.a., podnoszony w skardze Stowarzyszenia " K. ‘’. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji w zakresie dróg krajowych( DZ.U nr 80, poz. 721 ze zm.), które to przepisy zostały zmienione art. 7 ustawy z dnia 18 maja 2005 roku o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw( Dz.U nr 113, poz.954), która to zmiana weszła w życie z dniem 28 lipca 2005 roku. Wniosek inwestora wpłynął do organu w dniu 27 lipca 2005 roku, a następnie wzywano inwestora do jego uzupełnienia w terminie 7 dni, a ten nie mogąc wykonać tego obowiązku wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania. Wojewoda [...] zawiesił postępowanie, które zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 roku, po czym podał do publicznej wiadomości o wszczęciu postępowania, zgodnie z wnioskiem z 27 lipca 2005 roku. Z akt sprawy wynika, że powyższy wniosek był jeszcze uzupełniany w dniu 9 czerwca 2006 roku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno organy, jak i sąd pominęły, że przy wykładni przepisu art. 61 § 3 k.p.a. należy uwzględnić również brzmienie art. 64 § 2 k.p.a., który w tym przypadku został przez organ zastosowany, jednak braki wniosku nie zostały usunięte w terminie 7 dni. W tej sytuacji należało wniosek pozostawić bez rozpoznania. Niemożność usunięcia przez inwestora braków wniosku w zakreślonym terminie nie mogła być sanowana zawieszeniem postępowania, bowiem można zawiesić postępowanie, jeżeli zostało ono wszczęte- jest w toku. W tej sprawie postępowanie nie zostało wszczęte zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. z uwagi na brzmienie art. 64 § 2 k.p.a. Świadczy o tym również to, że dopiero 11 stycznia 2006 roku Wojewoda [...] zawiadamiał o wszczęciu postępowania, co też było przedwczesne skoro inwestor uzupełniał braki jeszcze w czerwcu 2006 roku. W związku z tym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błędnie przyjęto, iż postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte w dniu 27 lipca 2005 roku, a więc przed datą wejścia w życie zmienionych przepisów ustawy z 10 kwietnia 2003 roku. Należało więc w sprawie stosować przepisy ww. ustawy w brzmieniu ustalonym art. 7 ustawy z dnia 18 maja 2005 roku o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw, a kolejne zmiany ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku, które miały miejsce przed wydaniem decyzji należało odnieść do tak ustalonego stanu prawnego. Również Naczelny Sąd Administracyjny uznał za błędny pogląd, że złożenie wniosku przez inwestora o zastosowaniu w niniejszej sprawie przepisów dotychczasowych było zgodne z art.19 ust.1 ustawy z dnia 18 maja 2005 roku o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw. Powyższy przepis nie mógł mieć zastosowania gdyż odnosił się on do postępowań wszczętych, a nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Z tych też względów należało uznać, że przedmiotowe decyzje zostały wydane w oparciu o przepisy już nieobowiązujące w dacie wszczęcia postępowania i wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniesione skargi zasługują na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U nr 153 , poz.1269) oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, a w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1981 roku, S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2002 roku, syg. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220). Przede wszystkim należy zauważyć, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji musi uwzględniać treść przepisu art. 190 p.p.s.a. Według przywołanego przepisu sąd, któremu została sprawa przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy należy uznać, iż zaskarżona decyzja została wydana przede wszystkim z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Za trafne należy uznać zarzuty skargi Stowarzyszenia " K., iż organ błędnie uznał, że postępowanie w sprawie lokalizacji drogi krajowej zostało wszczęte w dniu 27 lipca 2005 roku, a więc przed datą wejścia w życie zmienionych przepisów ustawy z 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych( DZ.U z 2003 r, nr 80, poz. 721 ze zm.), ponieważ wniosek zawierał braki, które nie zostały w ustawowym terminie uzupełnione. Samo złożenie wniosku w dniu 27 lipca 2005 roku nie wszczęło postępowania. Z dniem 28 lipca 2005 roku weszła w życie ustawa z dnia 18 maja 2005 roku o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw( DZ.U nr 113, poz. 954 ze zm.), która w art. 7 dokonywała zmian w ustawie z 10 kwietnia 2003 roku, m.in. poprzez uchylenie art. 5 ust.4 określającego zakres raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, uchylała art.11, zmieniała przepisy ustawy prawo ochrony środowiska i wprowadzała odrębne postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko, które wymagało wydania decyzji środowiskowej. Zmiany te powodowały, że w przypadku realizacji przedmiotowej inwestycji winno być przeprowadzone oddzielne postępowanie środowiskowe. Według przepisów obowiązujących po 28 lipca 2005 roku – art. 46 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska- realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko była dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Według art. 46 ust 3 tej ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagało przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, która dla tego samego przedsięwzięcia przeprowadza się jednokrotnie. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje między przed uzyskaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. W związku z tym, iż postępowanie w sprawie lokalizacji drogi krajowej w niniejszej sprawie nie zostało wszczęte przed 28 lipca 2005 roku, to nie mógł mieć zastosowania przepis art. 19 ust.1 ustawy z dnia 18 maja 2005 roku o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw zezwalający na prowadzenie postępowań według przepisów sprzed nowelizacji. Z tego względu w sprawie należało stosować przepisy ustawy 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych w brzmieniu ustalonym art. 7 z ustawy z 18 maja 2005 roku- zmieniającym powyższą ustawę, a kolejne zmiany ustawy należało odnieść do tak ustalonego stanu prawnego. Zmiana przepisów powodowała obowiązek przeprowadzenia oddzielnego postępowania w przedmiocie oddziaływania inwestycji na środowisko. Z związku z tym, że organy przeprowadziły postępowanie według przepisów już nieobowiązujących w dacie wszczęcia postępowania i wydania decyzji, daje to podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej i uznania, że stosowanie nieobowiązujących przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy. Należy uznać, że uchybienia organów w zakresie przeprowadzonego postępowania w sprawie, nie pozwoliły organom na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy przeprowadzą postępowanie według przepisów ustawy z 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych obowiązujących po 28 lipca 2005 roku, a kolejne zmiany tej ustawy należy odnieść do tak ustalonego stanu prawnego. Z tych względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło