IV SA/Wa 196/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. K. W. (skarżąca) wiosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 20 marca 2018 r. podała, że domaga się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwoma synami. Jest właścicielką domu o pow. 220 m2 i nieruchomości rolnej o pow. 18 ha. Posiada maszyny rolnicze o wartości ok. 50 000 zł. Podała, że pobiera dopłaty w wysokości ok. 11 000 zł. Ponadto synowie otrzymują alimenty od ojca w wysokości po 400 zł miesięcznie, pobiera także świadczenie wychowawcze w wysokości 2 x 500 zł, dodatkowo w rubryce dochody wpisała także kwotę 340 zł. Skarżąca wymieniła następujące wydatki: energia elektryczna – 200 zł, woda – 50 zł, podatek rolny – 200 zł, jedzenie – 1000 zł, ubrania – 600 zł, leki – 300 zł, telefon – 100 zł, środki czystości – 600 zł, pasze – 1000 zł, składki szkolne – 100 zł, obiady – 140 zł. Zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2018 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez: - nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącą wszelkich rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy – z historią operacji i bilansem, - udokumentowanie wydatków ponoszonych na utrzymanie, o których mowa w rubryce nr 11 formularza PPF; - wyjaśnienie z jaką częstotliwością (miesięcznie, kwartalnie, rocznie) opłaca podatek rolny; - złożenie zaświadczenia z urzędu gminy o wielkości posiadanego gospodarstwa rolnego, - kopii decyzji właściwego organu administracji o przyznaniu dopłaty bezpośredniej do gruntów rolnych lub jakiejkolwiek innej formy pomocy za rok 2016 i 2017 lub złożenia zaświadczenia z ARiMR o wysokości przyznanych dopłat za 2016 i 2017 rok. Zakreślono skarżącej 7-dniowy termin na wykonanie wezwania. Wezwanie zostało doręczone w dniu 30 maja 2018 r. Termin wykonania zarządzenia upłynął w dniu 6 czerwca 2018 r. Skarżąca dotychczas nie uzupełniła wniosku. Jak wynika natomiast z akt sprawy, skarżąca w dniu 6 czerwca 2018 r. uiściła opłatę w wysokości 100 zł. Biorąc pod uwagę opisane powyżej okoliczności sprawy, należy wskazać, że przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej "p.p.s.a", następuje – w zakresie całkowitym – gdy sobą ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń (w tym: nadesłania wyciągów z kont bankowych, udokumentowania wydatków, złożenia zaświadczenia w sprawie wysokości dopłat z ARiMR), jednakże, mimo upływu wyznaczonego terminu, nie nadesłała żądanych dokumentów. Jak podkreśla się w orzecznictwie, skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W tym stanie rzeczy wobec nieuzupełnienia przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy, brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.